Monthly National Theater Webzine | Webzine số tháng 7, Celeb của tháng: Họa sĩ hội họa Hàn Quốc Kim Hyun Jung

Celeb của tháng

Nhà sáng tạo đáng chú ý

Hội họa Hàn Quốc mà lại hip đến thế này!

Danwon Kim Hong-do và Hyewon Shin Yun-bok là hai họa sĩ phong tục thời Joseon đã để lại những bức tranh phong tục chứa đựng mọi hỉ nộ ái lạc của tổ tiên chúng ta. Nếu họ đang sống ở thế kỷ 21, họ sẽ vẽ nên những bức tranh như thế nào? Câu trả lời có lẽ nằm trong tác phẩm của họa sĩ hội họa Hàn Quốc Kim Hyun Jung. Giống như Kim Hong-do và Shin Yun-bok từng làm, Kim Hyun Jung cũng tái diễn giải đời thường bằng góc nhìn trào phúng chứa đựng sự hóm hỉnh và hài hước, rồi đưa lên mặt tranh.

[Ảnh: Họa sĩ hội họa Hàn Quốc Kim Hyun Jung ⓒ Kim Hyun Jung]

Năm 2017, tạp chí kinh tế Mỹ 『Forbes』 đã chọn họa sĩ Kim Hyun Jung vào danh sách “30 người dưới 30 tuổi có ảnh hưởng ở châu Á (30 under 30 Asia 2017)”. Hằng năm, tạp chí này lựa chọn và viết bài về 30 người trẻ theo từng khu vực ở 10 lĩnh vực như kinh tế, khoa học, công nghiệp, nghệ thuật, những người đã đạt được thành tựu nhất định. Trong nước, trước đây đã có những ngôi sao như cầu thủ Son Heung-min, diễn viên Kim Soo-hyun, vận động viên trượt băng nghệ thuật Kim Yu-na được chọn, nhưng Kim Hyun Jung là nghệ sĩ mỹ thuật thuần túy đầu tiên của Hàn Quốc được xướng tên.

Vậy ảnh hưởng nào của họa sĩ Kim Hyun Jung đã khiến 『Forbes』 chú ý? Tạp chí đánh giá về cô rằng: “Cô đã phá vỡ khuôn mẫu sẵn có đại diện cho hội họa phương Đông và thách thức những quy ước cũ, chẳng hạn với hình ảnh người phụ nữ mặc hanbok lái xe máy giao hàng của McDonald's.”, đồng thời giới thiệu hoạt động của cô: “Cô đã mở triển lãm cá nhân tại Bảo tàng Nghệ thuật Metropolitan ở New York, Mỹ, và là một trong những nghệ sĩ trẻ nhất từng tham gia triển lãm tại Bảo tàng Nghệ thuật Hiện đại và Đương đại Quốc gia Hàn Quốc.”

[Ảnh: “Naesoong: Ôi chao” ⓒ Kim Hyun Jung]

Cuộc xung đột khoái hoạt giữa truyền thống và hiện đại, giữa kỳ vọng và bản năng

Những người phụ nữ trong tranh của họa sĩ Kim Hyun Jung đều mặc hanbok thật đẹp đẽ, thế nhưng lại bộc lộ ham muốn của mình một cách không chút e dè, như thể đang cười vào kỳ vọng, ánh mắt và định kiến của người khác. Người phụ nữ trong “Naesoong: Ôi chao” đang nấu mì ăn liền trên bếp gas du lịch thì cà phê đổ lên chiếc túi hàng hiệu, và cô tiếc nuối ngắm nhìn cảnh ấy; người phụ nữ trong “Naesoong: Tiết chế” thì ngồi thu lu như đã kiệt sức sau khi mua sắm, tay cầm nhiều túi đồ và đang nói điện thoại với ai đó; còn Shin Saimdang trong “Naesoong: Đây chẳng phải chính là nơi ta từng mơ sao” ngồi cao nhã dưới tán cây phong, nhưng nhìn kỹ sẽ thấy một tay nàng cầm dù, tay kia cầm ly cà phê mang đi, một hình ảnh vô cùng hiện đại.

[Ảnh: “Hôn nhân: Cuộc chiến nuôi con” ⓒ Kim Hyun Jung]

Mặt khác, họa sĩ Kim Hyun Jung còn trào phúng về lý tưởng và thực tế của đời sống hôn nhân bằng cách nhại lại các danh họa. Người phụ nữ trong “Hôn nhân: Dòng suối mở ra buổi sáng” mang dáng thế của “Dòng suối” của Ingres nhưng lại trút ra ngũ cốc đựng trong hộp thay vì nước từ bình; người phụ nữ trong “Hôn nhân: Pirota” thì ở dáng thế của tượng “Pietà” của Michelangelo, bế người đàn bà rã rời vì việc nhà và nhìn ngắm đầy xót xa; còn người phụ nữ trong “Hôn nhân: Cuộc chiến nuôi con” cõng con trên lưng, một tay cầm dụng cụ dọn dẹp, nhưng vẫn không thể từ bỏ đôi giày cao gót, hình ảnh ấy đúng như bức “Napoléon vượt đèo Saint-Bernard” của Jacques-Louis David.

Tất cả đều thú vị ngay từ cái nhìn đầu tiên, nhưng càng ngắm kỹ càng khiến người ta phải thốt lên thán phục. Sự xung đột của những yếu tố hoàn toàn trái ngược, như trang phục truyền thống và vật dụng hiện đại, ánh mắt của người khác và bản năng của chính mình, nghi thức và đời thường, mang lại cảm giác sảng khoái và vui vẻ.

[Ảnh: Quá trình cắt dán hanji của họa sĩ hội họa Hàn Quốc Kim Hyun Jung ⓒ Kim Hyun Jung]

Vẻ huyền bí hoàn thiện bằng tranh thủy mặc đạm thái và cắt dán hanji

Tác phẩm của họa sĩ Kim Hyun Jung càng đặc biệt hơn nhờ vẻ đẹp vốn có của hội họa Hàn Quốc được cộng thêm phương thức làm việc độc đáo của riêng cô. Cô thêm kỹ pháp cắt dán kiểu phương Tây vào tranh thủy mặc đạm thái truyền thống, qua đó làm hiện lên một sự tương phản độc đáo. Cách làm việc cũng rất thú vị. Cô vẽ nhân vật ở trạng thái khỏa thân trên giấy hanji (giấy truyền thống Hàn Quốc), trong đó nhân vật được thể hiện bằng đạm thái (淡彩, màu nhạt), còn những đồ vật nhân vật sử dụng thì bằng chân thái (眞彩, màu nguyên sắc đậm). Sau đó cô mặc áo cho nhân vật, và chính cô ví quá trình này với “trò chơi búp bê giấy”. Phần áo trên được dán theo kiểu cắt dán bằng giấy hanji do cô tự nhuộm, để tái hiện thật sinh động cảm giác đặc trưng của chiếc jeogori hanbok; phần dưới thì được tô mực bán trong suốt nhằm làm hiện lên đường nét cơ thể, mang hàm ý “bị nhìn thấu tận bên trong”.

Họa sĩ Kim Hyun Jung giải thích: “Trong ‘loạt tác phẩm Naesoong’, cắt dán hanji vừa là phương tiện thể hiện hanbok một cách hiệu quả, vừa có thể thổi vào mặt tranh sự căng thẳng và sức sống.”, “Tùy theo hình thể và màu sắc, nó ảnh hưởng đến hình ảnh tổng thể của tác phẩm, và khi kết hợp với thủy mặc đạm thái của nhân vật sẽ làm hiện lên một vẻ đẹp độc đáo.” Chính những kỹ pháp này đã hòa hợp vừa khít với từ khóa “Naesoong” để tạo nên hiệu ứng cộng hưởng.

[Ảnh: “Naesoong: Người làm tôi chuyển động” ⓒ Kim Hyun Jung]

Vậy vì sao họa sĩ Kim Hyun Jung lại chú ý đến “Naesoong”? Cô nói: “Tôi muốn biếm họa dáng vẻ bất nhất giữa trong và ngoài của con người, kể cả của chính tôi.” Trong đó, cô đọc ra một cách sắc sảo những cảm xúc phức tạp và vi tế của người phụ nữ trẻ, nhưng cô khẳng định: “‘Naesoong’ không phải là độc quyền của phụ nữ.”, “Naesoong là khát khao phổ quát muốn được người khác công nhận, là sự ‘bất nhất’ thường thấy trong hoàn cảnh người ta muốn che giấu phần thiếu sót của mình và chỉ cho thấy dáng vẻ tốt đẹp, và cũng là bản năng của con người.”

Thế giới tác phẩm của họa sĩ Kim Hyun Jung đang dần mở rộng từ chính bản thân và ham muốn đã thể hiện trong ‘loạt tác phẩm Naesoong’ ra thế giới xung quanh cô. Thay đổi lớn nhất là triển lãm <Tuổi một khay trứng, tuổi kết hôn> mà cô lên kế hoạch năm 2019, lấy mốc tuổi ba mươi của mình. Được tổ chức như triển lãm kỷ niệm Giải Nghệ sĩ Trẻ Hàn Quốc, tại triển lãm này Kim Hyun Jung đã giới thiệu những tác phẩm vẽ nên nỗi sợ và sự bất an mơ hồ về hôn nhân một cách chân thật và lôi cuốn. Nữ họa sĩ chú ý đến ý nghĩa của hôn nhân trong xã hội chúng ta, qua đó chuyển tải sâu sắc những suy nghĩ và cảm xúc của người phụ nữ về kết hôn, sinh con, nuôi con, cũng như ý thức vấn đề đối với văn hóa kết hôn ở Hàn Quốc.

[Ảnh: “Đây chẳng phải chính là nơi ta từng mơ sao”, tác phẩm do họa sĩ hội họa Hàn Quốc Kim Hyun Jung hợp tác với Tổng công ty In tiền và Chứng khoán Hàn Quốc (KOMSCO) chế tác ⓒ Kim Hyun Jung]

“Thần tượng của hội họa Hàn Quốc” đến gần với đại chúng

Họa sĩ Kim Hyun Jung được chú ý ngay từ khi mới ra mắt, nhưng đó không phải là thành công mà ai cũng đoán trước được. Vì hội họa Hàn Quốc không phải dòng chính trong giới mỹ thuật hiện đại, nên dù đã đi trọn con đường tinh hoa chính thống, từ Trung học và Trung học phổ thông Nghệ thuật Sunhwa đến ngành Hội họa phương Đông Đại học Quốc gia Seoul, cô cũng không thể kỳ vọng vào thành công. Hơn nữa, vì tranh của cô dùng những đề tài phá cách chứ không theo ngữ pháp hội họa Hàn Quốc sẵn có, cô còn là người tiên phong mở một con đường mới. Thế nhưng trái với những lo ngại ấy, cô đã gây xôn xao ngay từ triển lãm đầu tiên. 13 tác phẩm trưng bày tại triển lãm cá nhân đầu tiên <Câu chuyện Naesoong> năm 2013 đã bán hết chỉ trong hai ngày; triển lãm <Thế vận hội Naesoong> năm 2014 và <Công viên giải trí Naesoong> năm 2016 lần lượt đón 23.887 và 67.402 khách tham quan. Đặc biệt, triển lãm <Công viên giải trí Naesoong> đã lập kỷ lục nhiều khách tham quan nhất trong các triển lãm cá nhân của nghệ sĩ trong nước. Thêm vào đó, cô còn giới thiệu được loạt tác phẩm Naesoong tại triển lãm được mời ở Bảo tàng Nghệ thuật Metropolitan New York (Mỹ), triển lãm chuyên đề ở Quảng trường Thời đại New York và Bảo tàng Nghệ thuật Quốc gia Trung Quốc ở Bắc Kinh. Nhờ những hoạt động này, năm 2014 cô được 『Dong-A Ilbo』 chọn vào danh sách “100 người sẽ làm rạng danh Hàn Quốc 10 năm sau”, và cùng năm đó cô nhận “Giải Nghệ sĩ Đáng chú ý” của Hiệp hội các Nhà phê bình Nghệ thuật Hàn Quốc.

[Ảnh: “Tân Thập trường sinh đồ”, tác phẩm do họa sĩ hội họa Hàn Quốc Kim Hyun Jung hợp tác với Haitai Confectionery chế tác ⓒ Kim Hyun Jung]

Tác phẩm của họa sĩ Kim Hyun Jung được đại chúng yêu mến rộng rãi, chứ không chỉ một số ít người hâm mộ mỹ thuật. Nhờ đó cô được đánh giá là đã hạ thấp ngưỡng cửa của bảo tàng và góp phần đại chúng hóa hội họa Hàn Quốc. Bản thân nữ họa sĩ cũng xắn tay vào việc giao tiếp với công chúng. Cô trực tiếp làm hướng dẫn viên thuyết minh tại triển lãm của mình để giải thích tác phẩm, hoặc tổ chức nhiều hoạt động trải nghiệm giúp mọi người làm quen với hội họa Hàn Quốc. Cô cũng giao lưu sôi nổi với công chúng qua các kênh trực tuyến như mạng xã hội và blog, đồng thời mặc hanbok như nhân vật chính trong tranh để xuất hiện trên các chương trình truyền hình, đi đầu trong việc quảng bá sức hấp dẫn của trang phục truyền thống và hội họa Hàn Quốc. Nhờ vậy, họa sĩ Kim Hyun Jung còn có biệt danh “thần tượng của hội họa Hàn Quốc”.

Tác phẩm của Kim Hyun Jung không chỉ dừng lại ở việc được trưng bày dưới ánh đèn bảo tàng. Thông qua những dự án hợp tác nghệ thuật với các thương hiệu thương mại, cô đang giữ thế cân bằng một cách thông minh giữa nghệ thuật thuần túy và nghệ thuật thương mại. Thiết kế “Card-ui-Jeongseok” thực hiện cùng Woori Card, hay bao bì bộ quà tặng Tết Trung thu bánh yeonyanggaeng “Tân Thập trường sinh đồ” hợp tác với Haitai Confectionery, đều tạo tiếng vang lớn trong ngành và giữa người tiêu dùng. Họa sĩ Kim Hyun Jung nói: “Tôi mơ về một thế giới mà hội họa Hàn Quốc đầy hấp dẫn được mọi người thưởng thức và tận hưởng như âm nhạc.” Có vẻ như cánh cửa ấy đã được mở ra đúng như mong ước của cô.

Bài: Doo Kyung-a, nhà văn du ký, người thực hiện phỏng vấn (phóng viên tự do). Cô từng là phóng viên của 『Lady Kyunghyang』 và 『Woman Chosun』, đồng chấp bút cuốn 『Người phụ nữ, làm nên nghệ thuật』 (2021) với tư cách người phỏng vấn, và với tư cách nhà văn du ký đã xuất bản 『Mujakjeong Ttarahagi Fukuoka』 (2017), một cẩm nang du lịch Fukuoka.

Người viết — Doo Gyeong-a