Outdoor Magazine | Outdoor People

Mở ra tranh phong tục trẻ trung

Họa sĩ hội họa Hàn Quốc Kim Hyun Jung

Hanbok đoan trang và nụ cười tươi sáng. Hàng răng ngay ngắn và lối nói chuyện thẳng thắn. Đôi mắt long lanh và chất giọng trầm sâu. Đó là ấn tượng về họa sĩ Kim Hyun Jung, sinh năm 1988, người được 〈Forbes〉 chọn vào danh sách “30 nhân vật ảnh hưởng dưới 30 tuổi”. Chúng tôi đã gặp vị thần tượng của giới họa sĩ, người vượt qua cả những triển lãm lớn trong nước như Lee Jung-seop hay Andy Warhol để phá kỷ lục triển lãm cá nhân đông khách nhất trong nước, chỉ bằng mạng xã hội và truyền miệng.

Rất vui được gặp chị. Chị còn nổi tiếng với biệt danh “thần tượng của hội họa Hàn Quốc”. Chị cũng có một bản lý lịch rực rỡ tương xứng với biệt danh đó.

Tôi đang nhận được tình yêu thương quá mức mình đáng có. Có lẽ vì giữa những họa sĩ thường chỉ nổi danh ở tuổi 40 - 50, tôi lại được chú ý khi còn tương đối trẻ, nên mới có biệt danh ấy. Được 〈Forbes〉 chọn là một vinh dự lớn với tôi. Tôi là người đầu tiên được chọn trong lĩnh vực mỹ thuật thuần túy. Có lẽ tác phẩm của tôi rất trực diện và triển lãm cũng thú vị nên được nhiều người yêu mến. Tôi cũng cố gắng giao lưu tích cực trên mạng xã hội. Và vì thế cũng bị những bình luận ác ý làm cho khổ tâm (cười). Nhưng chẳng có điều gì là sai cả. Chỉ là khác nhau thôi. Tôi cho rằng đó là nỗi đau tất yếu đi kèm với sự quan tâm lớn, nhưng thật ra đau thì vẫn cứ đau. Gần đây tôi đang cố gắng tiếp nhận tất cả như những phản hồi tích cực.

Hẳn là vì chị là một họa sĩ mang cảm giác khác với trước đây.

Trên thế gian có rất nhiều bức tranh khó hiểu. Cũng như âm nhạc có nhạc đại chúng và nhạc cổ điển khác nhau, tranh của tôi có lẽ giống nhạc đại chúng. Thật ra tôi vẽ từ rất nhỏ nên tôi nghĩ mình có thể thể hiện trừu tượng hơn so với các họa sĩ khác. Dù vậy, lý do tôi vẫn thể hiện một cách trực diện là bởi tôi cảm thấy mình được tặng cuộc sống hiện tại sau khi vượt qua chứng trầm cảm từng mắc trong quá khứ. Nói kỹ hơn, tôi muốn vẽ tác phẩm với tâm thế hoàn lại cho xã hội cuộc đời mà tôi đã được tặng. Bởi tôi muốn mang đến một trận cười thật to qua những bức tranh trực diện, để trút bớt gánh nặng trong lòng người xem.

Chị gắn với hanbok đến mức không thể tách rời. Nghe nói từ nhỏ chị đã yêu hanbok một cách đặc biệt; sức hấp dẫn của hanbok là gì, và có lý do đặc biệt nào để chị chiếu hình ảnh bản thân mặc hanbok vào tác phẩm không?

Phần lớn là vì tôi vẽ hội họa Hàn Quốc từ nhỏ. Tôi thực sự yêu sắc màu tươi đẹp của hanbok, chất liệu xột xoạt và những món trang sức đi kèm. Vẻ đẹp độc đáo riêng của hanbok đã kích thích mạnh ham muốn thể hiện trong tôi. Việc chiếu hình ảnh bản thân mặc hanbok vào tác phẩm là bởi đó là chất liệu lớn để kể “câu chuyện Naesoong”. Hanbok là trang phục hiệu quả để bộc lộ hiện tượng “mặc bộ áo cao quý, trang trọng mà lại làm những hành động thường nhật, tầm thường”. Tôi vẽ nhân vật khỏa thân rồi dùng kỹ thuật dán ghép giấy (phần áo jeogori) và thủy mặc đạm thái (phần váy) để thể hiện sao cho nhìn thấu được bên trong, qua đó dẫn dắt người xem đến cảm nhận về Naesoong rằng “nhìn thấu hết cả bên trong”. Qua kỹ thuật dán ghép giấy, tôi cũng giữ được chất liệu xột xoạt của hanbok; những ý tưởng ấy đều bắt nguồn từ việc tôi vốn yêu hanbok. Cuối cùng, chức năng cốt lõi nhất mà hanbok đảm nhận trong tác phẩm của tôi là gợi ra “cú sốc đối với những định kiến thông thường”. Loạt “Naesoong” khởi đi từ những trăn trở cá nhân của tôi về những người trong ngoài bất nhất, và giờ đây tôi đang phát triển nó theo hướng một cú sốc đối với những định kiến mà tất cả chúng ta đều mang. Sự đối lập giữa chiếc hanbok thanh cao, trang nhã chỉ mặc khi có nghi lễ và những hành động thường nhật, hơi có phần ngộ nghĩnh; sự đối lập giữa trang phục truyền thống và vật phẩm hiện đại, cho thấy rằng những suy nghĩ của chúng ta đôi khi chỉ là định kiến không hề được xét lại. Đó là yếu tố quan trọng sẽ đồng hành cùng cả cuộc đời sáng tác của tôi.

Tác phẩm nào của chị cũng nảy lên tươi mới. Có thể gọi là táo bạo, hay là ngang ngược. Chị có trải nghiệm riêng nào giúp mình nghĩ ra những điều sáng tạo như vậy?

Từ nhỏ tôi đã mơ làm nghệ sĩ. Bố mẹ tôi không làm mỹ thuật, nhưng rất quan tâm đến mỹ thuật. Từ nhỏ tôi đã đi bảo tàng rất nhiều. Chị gái tôi học mỹ thuật, mà em gái thì luôn muốn bắt chước chị đúng không? Tôi tự nhiên nghĩ “mình muốn trở thành như chị”, và từ 10 tuổi đã vẽ 13 tiếng mỗi ngày. Tôi nghĩ cách giáo dục của bố mẹ cũng ảnh hưởng lớn. Bố mẹ thường hỏi về những hành động và suy nghĩ của tôi, và mỗi lần tôi đi thi hay đi một buổi phỏng vấn quan trọng về, bố mẹ đều hỏi: “Con đã làm hết sức chưa?” Những câu nói ấy giúp tôi nhìn lại chính mình và thức tỉnh rằng nỗ lực trong quá trình quan trọng hơn kết quả biết bao. Những môi trường đa dạng ấy đã khiến tôi trở thành một người sáng tạo, và kết quả là có thể vẽ nên những bức tranh nảy lên tươi mới như thế. Thực tế, rất nhiều khán giả sau khi xem triển lãm đã nói với tôi rằng tranh “táo bạo” hay “nảy lên tươi mới”.

Chị đã tổ chức rất nhiều triển lãm khác nhau với rất nhiều tác phẩm. Hẳn có tác phẩm và triển lãm đáng nhớ nhất?

Mọi tác phẩm đều như con của tôi. Khó mà chọn ra một tác phẩm, nhưng nếu phải chọn, tôi rất quyến luyến “Narcisse”, tác phẩm đầu tiên tôi trình làng với chủ đề “Naesoong”. Đó là hình ảnh sớm nhất: tôi cho rằng khoảnh khắc đặt chiếc gương cầm tay bé bằng bàn tay phía trước rồi đắm mình kẻ chân mày chính là dáng vẻ tiêu biểu tượng trưng cho Naesoong. Với tác phẩm này, tôi đã nhận Giải Vàng tại Triển lãm Mỹ thuật Nữ giới Hàn Quốc, nên về mặt cá nhân nó rất có ý nghĩa. Tôi cũng rất quyến luyến tác phẩm “Lạ lẫm, hay là quen thuộc”, thể hiện khoảnh khắc trở thành điểm chuyển trong hoạt động sáng tác. Loạt Naesoong hoàn thành ở giai đoạn đầu là để biếm họa dáng vẻ của những người trong ngoài bất nhất, nhưng trong lúc làm việc, bỗng có lúc tôi nhận ra nhân vật mình đang vẽ hóa ra chính là hình ảnh và thực thể của tôi. Hình ảnh hai người phụ nữ ngồi đối diện nhau, mỗi người cầm một chiếc máy chơi game không tương thích với nhau, chính là sự hình ảnh hóa khoảnh khắc tôi nhìn vào chính mình — quen thuộc mà lại xa lạ. Từ đó tôi bắt đầu thực sự vẽ “Naesoong” như một chân dung tự họa.

Triển lãm đáng nhớ là 〈Naesoong Amusement Park〉, diễn ra trong 27 ngày từ tháng 3 năm 2016. Triển lãm kéo dài 27 ngày và thu hút tổng cộng 67.402 khán giả, lập kỷ lục triển lãm cá nhân đông khách nhất của một họa sĩ trong nước. Nhắc đến công viên giải trí, người ta thường nghĩ đó là nơi trẻ con chạy nhảy phải không? Tôi muốn tạo ra một không gian vui chơi trong đời thường của người lớn, tức một không gian giải phóng, nên đã lên kế hoạch cho 〈Naesoong Amusement Park〉. Đó là một “sân chơi mang tính tham dự”, nơi người xem có thể chơi và tạo nên những ký ức ý nghĩa qua các sự kiện và không gian tham dự mà họ cùng trải nghiệm, cùng tạo nên với họa sĩ. Đó là khoảng thời gian để người xem thưởng thức tác phẩm, cùng họa sĩ chia sẻ hoạt động mỹ thuật, thực sự tận hưởng 〈Naesoong Amusement Park〉 và có dịp suy nghĩ về ý nghĩa của việc tự hiện thực hóa bản thân qua trò chơi.

Những tác phẩm liên quan đến hoạt động ngoài trời như leo núi, đạp xe cũng rất nổi bật. Hẳn là chị đã tự mình trải nghiệm? Chị thích hoạt động ngoài trời nào?

Tất cả tác phẩm của tôi đều vẽ những gì tôi thực sự đã trải qua. Khi nghĩ rằng mình nên thử một tác phẩm hay một hoạt động nào, tôi sẽ tự mình trải nghiệm rồi chụp ảnh. Tôi chụp riêng dáng mặc hanbok và dáng mặc đồ bó, rồi dán ghép lại. Vì tôi không muốn vẽ bằng tưởng tượng. Từ việc liên hệ, trải nghiệm đến chụp ảnh đều vất vả và tốn nhiều công, nhưng nhiều môn thể thao đã giúp tôi rất nhiều. Điều tôi trăn trở nhất là “lần tới sẽ nâng hoạt động nào lên thành tác phẩm”. Môn tôi thích là đạp xe. Vì đó là môn kết hợp cả vận động có oxy và không oxy nên rất tốt cho việc quản lý thể lực. Thật ra cứ ngồi vẽ trong xưởng nên tôi cần vận động, vì vậy hay ra công viên khu phố gần nhà; tôi thích những dụng cụ tập thân thiện ở ngay gần mình. Tôi thích những bài tập quen thuộc trong đời sống như gập bụng, xoay hông, nâng tạ, kéo xà. Thực tế, khi vừa tập vừa trò chuyện với các cô các chị, tôi nghĩ đây mới chính là Olympic của đời sống. Cuối cùng tôi đã dùng chất liệu này để sáng tác và cách đây không lâu còn mở được cả triển lãm cá nhân 〈Naesoong Olympic〉.

Hẳn có nhiều người và nhiều tình huống ảnh hưởng đến tác phẩm của chị.

Rất đa dạng. Vì tất cả tác phẩm đều là chân dung tự họa của tôi nên thực tế tôi nhận cảm hứng nhiều nhất từ những khoảnh khắc đời thường. Tác phẩm “Đấu hồn” ra đời khi tôi mải mê làm việc đến bỏ bữa, rồi vào lúc tưởng như sắp ngã quỵ, tôi thấy mình ăn chiếc hamburger một cách đầy chiến đấu và nghĩ “đây chính là Naesoong”, nên lấy đó làm chất liệu. Vì đang vẽ nên để không làm dầu dính vào tay, tôi đã gắp khoai tây chiên bằng ống hút, và tôi vẽ nguyên dáng vẻ đó. Chính vì tôi chuyển một phần đời sống thực lên mặt tranh như vậy nên có lẽ nhiều người dễ đồng cảm. Chất liệu cứ thoải mái đến từ đời sống, nên khi giao lưu trên mạng xã hội, tôi cũng nhận được rất nhiều cảm hứng và chất liệu từ cư dân mạng.

Những nhân vật truyền cảm hứng cho tôi là bậc thầy Kim Hong-do và bậc thầy Shin Yun-bok. Nhiều lúc tôi hình dung tác phẩm của tiền nhân trong đầu và cảm nhận được cảm hứng. Trong số các nghệ sĩ ngày nay, nghệ sĩ Suh Do-ho và Takashi Murakami là những người gợi mở hướng đi cho tác phẩm của tôi. Đôi khi bộ phim 〈Factory Girl〉 cũng mang lại cảm hứng. 〈Factory Girl〉 kể câu chuyện về họa sĩ Andy Warhol và nàng thơ Edie Sedgwick của ông; là một nghệ sĩ mỹ thuật, tôi thấy có nhiều điểm đồng cảm, và cũng tò mò liệu có xuất hiện một nàng thơ tương tự cho mình hay không, nên tôi thích bộ phim này.

Chị muốn được ghi nhớ như một nghệ sĩ thế nào?

Tôi muốn mở ở nước ngoài những triển lãm có thể giới thiệu Hàn Quốc. Mong muốn cuối cùng của tôi là làm thứ mỹ thuật cùng hít thở với công chúng, thứ mỹ thuật đồng hành với các nghệ sĩ trẻ. Nếu có một mục tiêu sau cùng, tôi muốn góp sức để mỹ thuật thẩm thấu vào đời sống, bám rễ ở đó và tạo nên một cấu trúc văn hóa mà ai cũng có thể thưởng thức.