[with IBK] | Bày ra chút “Naesoong” giữa định kiến và bản ngã

Giữa định kiến và bản ngã

Bày ra chút “Naesoong”

Họa sĩ hội họa Hàn Quốc

Kim Hyun Jung

Kim Hyun Jung, <Naesoong: Chúng ta kết hôn nhé?> mực nho và màu nhạt trên giấy hanji, cắt dán

Thuở còn là người mơ làm họa sĩ, cô không muốn sống đúng theo hình ảnh một “họa sĩ” nghiêm nghị, trầm mặc mà lại đói khát. Nhưng vì bản thân cô cũng nhạy cảm với ánh mắt của người khác, với định kiến thông thường, nên cô đã trăn trở rất nhiều giữa dáng vẻ của một họa sĩ và dáng vẻ thật của chính mình. Từng lặp đi lặp lại những trăn trở ấy suốt thời thanh thiếu niên, họa sĩ hội họa Hàn Quốc Kim Hyun Jung đã làm nên sự hòa giải giữa định kiến và bản ngã thông qua tác phẩm của mình, và đạt được thành công trong khi vẫn làm điều mình muốn.

Con người tôi muốn trở thành & con người được phản chiếu trong mắt ai đó

Cô hồi tưởng rằng mình từng là người chỉ chạy theo hình ảnh được phản chiếu trong “ánh mắt” của người khác hơn là sống cuộc đời mình mong muốn. “Ánh mắt” là tiêu chuẩn của một đời thành công đối với cô, và sức nặng ấy luôn quá tải. Giữa lúc chỉ chạy theo “ánh mắt”, đến một khoảnh khắc nào đó, tác phẩm cô làm ra với ý nghĩ phải đi tìm lại bản ngã đã nhòa mờ chính là “loạt tác phẩm Naesoong”.

“Một ngày nọ, qua chiếc gương trong phòng làm việc, tôi chợt nhận ra người nằm trong khung tranh là người giống hệt tôi. Trải nghiệm nhỏ nhặt này đã trở thành cơ duyên chuyển biến quan trọng đối với tôi. Không chỉ ngoại hình, mà cả cái bản chất ‘không thể đàng hoàng bộc lộ dáng vẻ của mình, cứ ý thức ánh mắt người khác và tỏ ra nửa vời’ — nhân vật trong tranh và tôi giống nhau đến thế.”

Việc thể hiện một cách thú vị và gần gũi hiện tượng cá nhân nhượng bộ bản sắc của bản ngã theo định kiến của xã hội chính là “Naesoong”, và đó vừa là dáng vẻ của cô, vừa là dáng vẻ của những người bình thường. Vẽ chân dung tự họa vừa là công việc mỹ thuật, đồng thời cũng là lời thú nhận chân thành về sự soi chiếu đời mình. Nghĩa là, công việc của “sự đồng cảm” và “sự biếm họa” trước đó đã bắt đầu chuyển thành công việc của “sự thú nhận”.

Truyền thống & tính độc sáng

Tranh phương Đông vốn phải đĩnh đạc, nên với một số người, nó nhàm chán và dễ đoán. Lý do tác phẩm của cô gây xôn xao là vì nó độc sáng, khác với tranh phương Đông vốn có. Nhưng cô nói rằng trước cô cũng đã có nhiều họa sĩ tranh phương Đông liên tục thực hiện những thử nghiệm phá cách, và tiếp lời rằng điều có thể gọi là phong cách riêng của cô chính là cắt dán giấy hanji (collage) và khỏa thân bán trong suốt.

“Những chiếc áo jeogori hanbok trong tranh tôi, và ở các tác phẩm gần đây thì cả váy nữa, đều được thể hiện bằng cách vò giấy hanji rồi dán thêm lên mặt tranh. Cách này vừa thể hiện sống động chất liệu rột rạt đặc trưng của hanbok, vừa đóng vai trò tạo một sự chệch hướng cho tranh thủy mặc vốn có thể trở nên đơn điệu.”

Cô đang hoàn trả cho xã hội phần thu nhập có được từ những hoạt động mới, chứ không phải thu nhập truyền thống của một họa sĩ, tức thu nhập từ việc bán tác phẩm. Việc làm từ thiện khởi đầu từ lòng biết ơn — “vì tôi bắt đầu việc này do thấy vui”, “vì tôi không ngờ là mình sẽ kiếm được tiền” — đã đến với cô như một động lực mới. Cô không chỉ quyên tặng vật phẩm và tiền cho Trại mồ côi Gangnam và Trại mồ côi Cheongun, mà còn chăm sóc các em và giúp nuôi dưỡng giấc mơ của các em, đồng thời lập học bổng tại trường cũ để góp phần đào tạo các em khóa sau.

“Tất nhiên đó không phải là số tiền lớn. Nhưng tôi nghĩ điều quan trọng là làm hết mức mà mình thấy đúng với lòng mình, nên tôi giúp đỡ dần dần từng chút một.”

Mạng xã hội như người thầy & tác phẩm như con cái

Để tạo ra những tác phẩm mang tính đương đại, họa sĩ Kim Hyun Jung cần quan tâm đến thời đại và lắng nghe ngay lập tức phản ứng cũng như ý kiến của khán giả. Vì vậy, cô trực tiếp vận hành Facebook và blog, nhờ đó đạt được sự giao tiếp với khán giả — điều trước đây không thể có nếu không mở triển lãm. Khi trò chuyện với khán giả qua mạng, cô nhận được những ý tưởng mà mình chưa từng nghĩ tới. Ngoài ra, mạng xã hội còn đóng vai trò phụ trợ giúp mỹ thuật — với tư cách một nền văn hóa — được thưởng thức đại chúng như âm nhạc.

Cứ thế, không biết từ lúc nào, lượng hiển thị trên mạng xã hội của cô đã gần tới 120 nghìn, được nhiều người đọc hơn cả một tạp chí kha khá. Vì thế cô rất chú tâm để không có lỗi chính tả và sai sót ngày phát hành, cũng dành nhiều công sức cho thiết kế biên tập và chất lượng hình ảnh.

“Mạng xã hội vừa là không gian làm nên tôi hôm nay, vừa là người thầy của tôi. Khi tôi đi sai đường, chính mạng xã hội là nơi dứt khoát nói với tôi rằng ‘không phải vậy’. Ban đầu những phản ứng như thế chỉ làm tôi tủi thân. Nhưng khi bổ khuyết theo những lời ấy, tôi đã đi được đến đây. Triển lãm cũng vậy, tôi chuẩn bị với tâm thế mời người thầy ấy đến với không gian ngoại tuyến. Nếu tác phẩm của tôi là đứa con tôi ấp ủ và sinh ra trong hai đến sáu tháng, thì người thầy vừa nghiêm khắc với tôi vừa luôn cổ vũ tôi phía sau chính là những người này.”

Người sáng tạo & người thưởng thức

Cô thuyết trình nhiều ở doanh nghiệp, cơ quan nhà nước và các trường đại học, và đang lan tỏa “những câu chuyện về tranh” qua các tập tản văn hay chuyên mục trên báo.

“Sắp tới tôi cũng sẽ không ngừng đến gần khán giả qua nhiều hoạt động đa dạng. Vậy nên tôi mong các bạn cũng quan tâm nhiều đến hoạt động của tôi và của các họa sĩ khác, và nếu quanh bạn có họa sĩ nào đang sáng tác, xin hãy tiếp thêm sức mạnh cho họ bằng lời cổ vũ.”

“Tôi mong nhiều người đừng nghĩ mỹ thuật là chuyện nặng nề. Dạo này nhiều người đi chơi ở các bảo tàng mỹ thuật, nhưng tôi cũng tiếc là chuyện đó chỉ dừng lại ở những bảo tàng quy mô lớn.”

Họa sĩ Kim Hyun Jung đang góp sức để mỹ thuật thấm vào đời sống của mọi người một cách tự nhiên và trở thành nền văn hóa mà ai cũng có thể thưởng thức. Cô cũng chia sẻ khát vọng sắp tới sẽ hoạt động như một “người truyền bá văn hóa truyền thống” có thể giải thích một cách đại chúng về văn hóa truyền thống xuất hiện trong nghệ thuật của chúng ta.

“Sắp tới tôi cũng sẽ không ngừng đến gần khán giả qua nhiều hoạt động đa dạng. Vậy nên tôi mong các bạn cũng quan tâm nhiều đến hoạt động của tôi và của các họa sĩ khác. Và nếu quanh bạn có họa sĩ nào đang sáng tác, xin hãy tiếp thêm sức mạnh cho họ bằng lời cổ vũ.”

Với dáng vẻ mặc bộ hanbok xinh đẹp giống hệt trong tác phẩm của mình, cô đại diện cho người phụ nữ hiện đại đầy khí thế. Dáng vẻ đầy khí thế ấy của cô không phủ nhận truyền thống, và ngoại hình lộng lẫy của cô cũng không đối lập với niềm tự hào của một họa sĩ. “Naesoong” mà cô cho chúng ta thấy suốt thời gian qua chính là phương pháp luận riêng của cô: hòa trộn hai điều từng bị cho là đối lập rồi thăng hoa chúng thành sự hài hòa. IBK

Kim Hyun Jung, họa sĩ hội họa Hàn Quốc

Sinh năm 1988 tại Seoul.

Tốt nghiệp ngành Hội họa phương Đông Đại học Quốc gia Seoul và cao học cùng trường.

Hiện giảng dạy tại Đại học Yongin, Đại học Kyung Hee và tại các doanh nghiệp.

Tháng 1 năm 2016 cô được Bảo tàng Nghệ thuật Metropolitan ở New York mời và mở triển lãm cá nhân.

Cô được đánh giá là đã mở ra một chân trời mới khi dung hợp văn hóa truyền thống Hàn Quốc với khía cạnh kitsch của pop art.

Bài: Kang Na-eun, ảnh: Jang Eun-ju