People of the Court | Nâng khuôn mặt mộc của Naesoong thành nghệ thuật

Nâng khuôn mặt mộc của Naesoong thành nghệ thuật

Những người phụ nữ trong tranh, khoác lên mình bộ hanbok đẹp đẽ, lại ngồi trong tư thế thoải mái mà ăn mì gói hay hamburger, có lúc dán mắt vào điện thoại hay chơi game đầy hứng khởi, trông như chẳng để tâm đến ánh mắt của bất cứ ai. Những tác phẩm của họa sĩ Kim Hyun Jung, hòa tan hình ảnh con người hiện đại vào hội họa Hàn Quốc truyền thống một cách hóm hỉnh, mang đến cho người xem cảm giác vừa xa lạ vừa thân quen và thu hút mọi ánh nhìn. Khi ngắm tác phẩm, chúng gần gũi với đời thường của chúng ta đến mức ta có thể ngộ nhận rằng người mẫu trong tranh biết đâu lại là chính mình. Chúng tôi đã gặp họa sĩ Kim Hyun Jung, người bắt đầu từ ‘loạt tranh Naesoong’ và đang mở ra thế giới tác phẩm đa dạng qua rất nhiều dự án hợp tác.

Bài. Noh Cho-rong + Ảnh. Hong Seung-jin

Tác phẩm cộng thêm một góc nhìn mới cho hanbok

Đến gần các cung điện cổ hay làng nhà cổ hanok, ta có thể gặp không ít hình ảnh những người mặc hanbok. Khác với quá khứ khi người ta cho rằng mặc hanbok là bất tiện trừ những ngày đặc biệt như ngày lễ hay lễ cưới, hanbok ngày nay đang sải bước trong đời thường một cách tự do hơn bao giờ hết. Lúc đầu hình ảnh ấy có phần lạ lẫm, nhưng giờ đây nó đang dần trở thành một kiểu sự kiện tự nhiên như lẽ thường. Và ở đây, hanbok xuất hiện trong những tác phẩm mà họa sĩ Kim Hyun Jung vẽ cũng gây nên sự chuyển hướng suy nghĩ và tạo nên sự thú vị.

“Tôi chọn hanbok làm mô-típ chính vì muốn thể hiện một cách ẩn dụ hình ảnh bên ngoài và bên trong khác nhau, qua sự tương phản giữa việc mặc hanbok — thứ tượng trưng cho lễ nghi và sự cao quý — mà lại có những hành động đời thường. Đồng thời, tôi vận dụng hanbok làm chất liệu chính trong tác phẩm vì muốn đưa ra sự tự do mà việc trượt ra khỏi lẽ thường mang lại”.

Họa sĩ Kim Hyun Jung bắt đầu thực sự quan tâm đến hanbok từ khi bắt đầu vẽ hội họa Hàn Quốc, nhưng cô cho biết mình đã thích hanbok từ nhỏ, đến mức nghĩ rằng phải chăng cái gu yêu thích đường nét và sắc màu, hoa văn cùng những món trang sức lộng lẫy của hanbok là thứ sinh ra đã có. Cái gu đó của cô cũng được bộc lộ rõ trong tác phẩm qua màu sắc và thiết kế đa dạng.

“Việc cắt dán giấy hanji mỏng nhuộm mực lên trên thân thể trần của nhân vật để bên trong nhân vật hiện ra là một kỹ thuật tôi nghĩ ra nhằm thể hiện rằng ‘cố che đi, nhưng bên trong bạn vẫn hiện ra rõ mồn một’. Ngoài ra, khi mặc hanbok hoạt động thì có tiếng ‘xào xạc’, và tôi đã trăn trở xem có thể thể hiện tiếng xào xạc của vải vóc ấy thành tranh như thế nào. Giữa lúc đó, ý tưởng chợt hiện lên là dán giấy hanji lên nhân vật trong tranh để khoác áo cho nhân vật, giống như người ta mặc áo”.

Vì đặc tính của hội họa Hàn Quốc là có nhiều chỗ trống, nếu dựng khung tranh chỉ bằng thủy mặc thì có thể dễ thành đơn điệu và nhạt nhẽo, nên cô đã đẩy tối đa hiệu ứng để lộ bên trong thông qua cắt dán. Kỹ thuật như vậy làm tăng thêm sự căng thẳng và niềm thú vị cho người xem tác phẩm, đồng thời làm sống lại chất liệu và cảm giác của hanbok (nhất là áo jeogori).

Khoái cảm khi đối diện Naesoong của người hiện đại

Họa sĩ Kim Hyun Jung đã tạo nên tiếng vang lớn với ‘loạt tranh Naesoong’, nơi cô chỉ ra một cách hóm hỉnh cái nội tâm mà người hiện đại muốn che giấu. Sau triển lãm cá nhân <Những câu chuyện Naesoong> năm 2013 với hơn 25.000 khán giả, triển lãm cá nhân <Công viên giải trí Naesoong> năm 2016 đã có gần 70.000 khách đến thăm. Ngoài ra, với hoạt động sôi nổi trên mạng xã hội, cô đang nhận được phản ứng nồng nhiệt đến mức có hơn 160.000 người theo dõi và sở hữu lượng người hâm mộ dày dặn. Những ý tưởng thú vị xuất hiện trong loạt tranh Naesoong bắt đầu từ đâu? Họa sĩ Kim Hyun Jung trả lời rằng đó không phải gì khác mà chính là bức chân dung tự họa phóng chiếu hình ảnh của chính cô.

“Nhìn lại thì tôi là người nhạy cảm với ‘ánh mắt’ của người khác. Căng thẳng cũng không hề nhỏ. Tôi đã vẽ những hành động trái ngược giữa ngoài và trong của những người quanh mình với tâm thế hỏi rằng: còn các vị thì sao? Nhưng vẽ rồi thì tôi thấy hiện ra hình ảnh quen mặt của chính mình. Tôi tự kiểm lại rằng mình cũng chẳng khác gì họ, và bắt đầu nhìn vào bản thân một cách nghiêm túc”.

Họa sĩ Kim Hyun Jung cho biết cô đã có những khoảng thời gian tự vấn ‘mình là người thế nào?’ hay ‘mình phải trở thành người thế nào?’ để tháo gỡ bản thân từng bị trói buộc bởi ánh mắt của người khác và giữ được trọng tâm. Qua những khoảng thời gian ấy, cô đã có thể tiếp tục công việc <Những câu chuyện Naesoong>. Phải chăng vì cô bắt lấy những tình huống xảy ra trong đời thường và thành thật thể hiện vấn đề của lẽ thường bằng góc nhìn riêng, nên nhiều người vừa xem tác phẩm đã có thể đồng cảm ngay.

“Nghĩa trong từ điển của Naesoong là ‘bên ngoài tỏ ra thuần hậu nhưng bên trong lại đầy tính toán’, còn trong tác phẩm của tôi, ‘Naesoong’ chỉ ‘mọi thái độ phơi ra một bề ngoài khác với lòng mình để thỏa mãn ánh mắt hay sự đánh giá theo lẽ thường của người khác’. Tôi cho rằng Naesoong là sự ‘bất nhất’ thường gặp, xuất hiện từ khát khao phổ quát muốn được người khác công nhận bất kể giới tính, tức là từ việc muốn che đi phần thiếu sót của mình và tỏ ra tốt đẹp. Cuối cùng tôi cũng nghĩ rằng đó là hiện tượng một cá nhân nhượng bộ bản sắc tự ngã theo lẽ thường của xã hội”.

Tác phẩm mỹ thuật vui tươi phản chiếu hiện thực

Họa sĩ Kim Hyun Jung, người đã tổ chức triển lãm <Một khay trứng, tuổi kết hôn> nhân dịp Tết Trung thu năm ngoái, nói rằng trước đây phần nền của tác phẩm không được lấp đầy, nhưng khi vẽ những suy nghĩ về kết hôn thì cô đã có thể lấp những chỗ trống một cách phong phú hơn. Cô nói rằng vì tác phẩm thể hiện nội tâm của mình nên nếu sau này kết hôn và sinh con, cô sẽ có thể hoàn thành những tác phẩm đa dạng hơn nữa.

Người đưa những hình ảnh quanh ta và trong đời thường lên khung tranh qua người phụ nữ mặc hanbok ấy nói thêm rằng hơn hết cô nỗ lực phản ánh ‘sự vui tươi’.

“Mỗi họa sĩ có đích hướng tới khác nhau trong tác phẩm. Có người thích thể hiện nặng nề và sâu xa, có người thích thể hiện đạm bạc. Tôi thì nỗ lực thể hiện tác phẩm của mình thật vui vẻ và vui tươi nhất có thể. Trong cái thế giới khắc nghiệt này, tôi mong mọi người có thể được an ủi và cười lên nhờ tác phẩm mỹ thuật. Để xử lý những chủ đề hơi trừu tượng mà cũng có thể nhạy cảm như ánh mắt dành cho người khác hay lẽ thường, thì những yếu tố vui tươi như vậy càng cần thiết hơn. Vì vậy tôi nỗ lực giữ sự vui tươi từ bố cục và hình ảnh của tác phẩm, tiêu đề, cho đến cả cách cấu thành triển lãm. Tôi mong những người xem tranh cũng có dịp phóng chiếu bản sắc hay tự ngã của mình trên nền của sự vui tươi và niềm vui ấy”.

Từ những lời cảm nhận ban đầu là “mới mẻ”, “thú vị”, cho đến gần đây là “thật đồng cảm”, “đúng là chuyện của tôi” — qua tác phẩm của họa sĩ Kim Hyun Jung, người ta không chỉ đối diện với hội họa Hàn Quốc gần gũi hơn trước mà nhận thức về hội họa Hàn Quốc cũng có nhiều thay đổi. Ngoài việc trưng bày tác phẩm, cô còn tiến hành sôi nổi các dự án hợp tác nghệ thuật cùng doanh nghiệp và tổ chức, dẫn đến phản ứng tốt không chỉ trong nước mà cả ở nước ngoài; vậy bước ngoặt tiếp theo của cô sẽ là tác phẩm nào?

“Dạo này tôi đang hình dung những tác phẩm nhại danh họa. Tôi dự định chào mọi người bằng những tác phẩm nhại danh họa một cách vui tươi, như bức chân dung tự họa Mona Lisa đang trang điểm bằng hàng hiệu, hay hình ảnh sau khi kết hôn thì dùng ngũ cốc thay cho bữa sáng. Nếu mọi người gợi ý những ý tưởng hay qua mạng xã hội thì tôi sẽ vui vẻ tham khảo”.

Họa sĩ Kim Hyun Jung đã kết thúc buổi phỏng vấn một cách thành thật và tươi tắn như thể người phụ nữ trong tranh vừa nhảy ra ngoài. Lý do khiến người ta đã tò mò từ bây giờ rằng tác phẩm tiếp theo cô tạo ra sẽ mới mẻ và vui tươi đến đâu, dù đó còn là những tác phẩm chưa hoàn thành, hẳn là vì những nhân vật trong tác phẩm đang chứa đựng chính chúng ta, những người đang sống hiện tại. Đó là lý do khiến người ta khá kỳ vọng vào sự trưởng thành của cô, người thể hiện trọn vẹn nội tâm và khuôn mặt mộc của người hiện đại lên khung tranh.

Naesoong: Instagram ơi Instagram ơi, ai là người đẹp nhất thế gian? / 2016 l thủy mặc và đạm thái, cắt dán trên giấy hanji l 139 x 110cm

Naesoong: Rung động / 2013 l thủy mặc và đạm thái, cắt dán trên giấy hanji l 67.5 x 60cm

Họa sĩ hội họa Hàn Quốc Kim Hyun Jung

Họa sĩ hội họa Hàn Quốc vẽ tranh phong tục của thế kỷ 21. Cô đã được chú ý lớn khi diễn giải lại thế thái của người phụ nữ hiện đại bằng sự châm biếm và trào tiếu, thể hiện bằng cắt dán giấy hanji và nét bút độc đáo. Tranh phong tục của cô phần lớn có thể hiểu ngay trong một ánh nhìn, nên được đánh giá là đã hạ thấp ngưỡng cửa của bảo tàng mỹ thuật và góp phần đại chúng hóa hội họa Hàn Quốc. Nhờ đọc ra một cách sắc sảo những cảm xúc phức tạp và vi tế của người phụ nữ trẻ, cô còn được gọi là ‘thần tượng của hội họa Hàn Quốc’.