Oh! Creative | Oh! Creative

[Oh! Nhà sáng tạo] #24 Họa sĩ hội họa Hàn Quốc Kim Hyun Jung - Khám phá chân dung qua các từ khóa

Câu chuyện thứ nhất về họa sĩ hội họa Hàn Quốc “Kim Hyun Jung”

Đại học Quốc gia Seoul, nàng Naesoong, mạng xã hội, và những tin đồn!

Họa sĩ hội họa Hàn Quốc Kim Hyun Jung

Sinh năm 1988. Cô học Trường Trung học và Trung học Phổ thông Nghệ thuật Sunhwa, khoa Hội họa Phương Đông Đại học Quốc gia Seoul, lấy bằng thạc sĩ khoa Hội họa Phương Đông tại trường sau đại học của chính đại học này, và hiện đang theo học chương trình tiến sĩ khoa Hội họa Phương Đông tại đây. Cô đã giới thiệu tác phẩm của mình qua nhiều triển lãm trong và ngoài nước, trong đó có triển lãm cá nhân “Olympic Naesoong” năm 2014 — thu hút lượng khách tham quan lớn nhất kể từ khi Gana Art Center mở cửa — và “Những câu chuyện Naesoong” năm 2013, gây chú ý khi 13 tác phẩm trưng bày được bán hết chỉ trong hai ngày. Tháng 1 năm 2016, cô mở triển lãm cá nhân theo lời mời tại Bảo tàng Metropolitan ở New York, và được mời trưng bày với tư cách họa sĩ trẻ nhất trong một triển lãm soi chiếu lịch sử hội họa Hàn Quốc tại Bảo tàng Nghệ thuật Hiện đại và Đương đại Quốc gia. Năm 2017, cô là người làm mỹ thuật Hàn Quốc đầu tiên được tạp chí kinh tế Mỹ Forbes chọn vào danh sách “30 nhân vật dưới 30 tuổi có ảnh hưởng năm 2017”, và giữa những hoạt động sáng tác sôi nổi, cô còn đi đầu trong việc đại chúng hóa hội họa Hàn Quốc thông qua giao tiếp tích cực qua mạng xã hội và blog.

Một phong cách hội họa độc đáo gợi nên sự đồng cảm, tuổi còn trẻ, cùng những bước đi hơi khác thường — họa sĩ hội họa Hàn Quốc Kim Hyun Jung đang được chú ý. Vài ngày sau khi chúng tôi chọn họa sĩ Kim Hyun Jung làm nhân vật phỏng vấn của “Oh! Nhà sáng tạo” và gửi lời đề nghị, một người đàn ông nào đó gọi điện đến. Tự giới thiệu là nghiên cứu viên của “Trung tâm Sáng tạo Nghệ thuật Kim Hyun Jung”, anh kiểm tra lịch phỏng vấn thật tỉ mỉ, rồi đến hẹn lại nhắn tin, lại gọi điện. Sau khi nhận được cả bản dự kiến câu trả lời dài hàng chục trang, biên tập viên thậm chí có cảm giác mình đang bị người được phỏng vấn quản lý ngược lại. Hóa ra bí quyết để tiêu hóa một lịch trình bận rộn nằm ở chính sự quản lý dày đặc như vậy.

Họa sĩ Kim Hyun Jung có khuôn mặt thanh tú và mặc bộ hanbok đẹp, đúng như những gì chúng tôi từng thấy trong ảnh của các bài phỏng vấn khác. Nói rằng vừa mới chụp ảnh xong cho một tác phẩm mới, cô thoáng vẻ mệt mỏi, nhưng rồi lập tức chu đáo lo cho khách và thuần thục bắt tay vào việc chuẩn bị buổi phỏng vấn. Khi nói chuyện về công việc sáng tác, cô lại càng tỏ ra phấn khởi. Trước khi gặp, chúng tôi đã e rằng cô sẽ kiêu kỳ hay lạnh nhạt, nhưng không hề: cô làm ấm không khí bằng cái giọng “À vậy sao, hơ hơ”, và tạo dáng chụp ảnh cũng rất thuần thục.

“Thần tượng của hội họa Hàn Quốc”, “họa sĩ tranh phong tục thế kỷ 21”, v.v. — họa sĩ Kim Hyun Jung có đặc biệt nhiều biệt danh đi kèm. Chúng tôi quyết định tìm hiểu về cô trước tiên qua những từ khóa không thể thiếu khi nói về họa sĩ Kim Hyun Jung.

[Naesoong: Người làm tôi chuyển động|130 × 196 cm|năm 2013]

[Naesoong: Cuộc đời trả góp|159 x 115 cm|năm 2016]

Đại học Quốc gia Seoul

Họa sĩ Kim Hyun Jung tốt nghiệp Trung học Nghệ thuật Sunhwa, Trung học Phổ thông Nghệ thuật Sunhwa, rồi khoa Hội họa Phương Đông Đại học Quốc gia Seoul. Cô nói rằng vì vẽ từ khi còn nhỏ nên mọi thứ diễn ra một cách tự nhiên như thế. Nhưng khoan đã, Đại học Quốc gia Seoul là nơi có thể vào “tự nhiên” như vậy sao? Lại còn nổi tiếng là người làm nhiều việc nữa… Người này chẳng lẽ là một “mọt sách gương mẫu”?

Q Chị đã bắt đầu vẽ như thế nào?

Từ năm 8 tuổi tôi đã đến xưởng vẽ chuyên nghiệp để học mỹ thuật luyện thi như vẽ tả thực chi tiết, vẽ chì tượng thạch cao. Tôi còn nhớ các anh chị cấp ba gọi tôi là “cục gỉ mũi”. Tôi cũng thử học nhạc, học múa, nhưng quả thật mỹ thuật là thú vị nhất. Từ nhỏ tôi đã luôn muốn trở thành họa sĩ nên việc chọn trường nghệ thuật là điều tự nhiên. Nếu nói về cái duyên thì hơi nhạt, nhưng hồi lớp 8 có bài tập vẽ mặt cắt quả dưa lê Hàn Quốc bằng bút chì màu, và nó thú vị đến thế! Từ sau đó chưa một lần nào tôi thấy chán mỹ thuật. Tôi nghĩ làm họa sĩ là định mệnh của mình.

Q Có vẻ chị học hành cũng chăm chỉ không kém vẽ.

Tôi thuộc kiểu làm theo tốt những gì người khác yêu cầu. Thời đó có câu nói rằng mỹ thuật luyện thi tỉ lệ thuận với số lượng bài vẽ. Nhờ vẽ lâu và vẽ nhiều nên điểm vẽ của tôi luôn khá tốt, và tôi là học sinh theo được tốt chương trình dày đặc của trường chuyên. Trường đại học mà tôi mong muốn thì phải thi nhiều lần mới vào được một cách chật vật. Tôi nghĩ đó có lẽ là quãng thời gian tôi học hành chăm chỉ nhất đến nay.

Q Chị thuộc kiểu làm gì cũng hết sức?

Tôi có sự thôi thúc, thậm chí là cố chấp, về độ hoàn thiện. Ngay cả khi nghỉ tôi cũng không nghỉ cho ra nghỉ, mà luôn tự buộc mình vào một việc gì đó. Đương nhiên cũng có những ngày không muốn làm việc, buồn ngủ và mệt mỏi, nhưng tôi vẫn liên tục tạo thêm việc cho mình. Tôi lại hay xen vào chuyện của người khác và cũng tò mò nhiều thứ nên chẳng có lúc nào ngơi nghỉ. Dạo này vì nghĩ đến sức khỏe nên tôi đang tiết chế bớt một chút.

Q Tôi nghe nói gần đây chị còn bắt đầu cả chương trình tiến sĩ.

Tôi thuộc diện bắt đầu công việc sớm hơn người khác. Dù quy mô không lớn, tôi đã mở triển lãm cá nhân theo lời mời trước khi tốt nghiệp đại học, và thời thạc sĩ thì vừa sáng tác vừa làm giảng viên thời vụ ở trường trung học phổ thông. Sau đó công việc quá bận nên tôi vừa nghĩ “thế này thì không thể đi học tiếp được nữa” vừa tốt nghiệp. Trong lúc soạn giáo án, tôi nhận ra rằng điều mình hiểu trong đầu và điều mình nói ra thật sự là hai việc khác nhau. Vì tham muốn kể lại nhiều nội dung khác nhau một cách thú vị, tôi bắt đầu đọc sách và học, rồi đi tìm gặp các chuyên gia. Vì muốn làm việc đó một cách chuyên môn và hệ thống hơn nên tôi đã tham vọng mà bắt đầu. (Q Sau này chị muốn nghiên cứu thêm về điều gì?) Tôi muốn hiểu thêm về hội họa phương Đông và vật liệu học. Chẳng hạn, mỗi màu sơn có mức độ phai màu và loang khác nhau nên phải tính toán trước rồi mới bắt đầu vẽ. Càng biết thì càng tò mò, và để chỉ cho người khác một cách dễ hiểu hơn, thú vị hơn, sâu hơn thì quan trọng là bản thân tôi phải hiểu cho đúng trước.

[Naesoong: Mâm cơm hoàn hảo|130 × 162 cm|năm 2013]

[Sống vì phong độ, chết vì phong độ: Nàng thuần tình|112 × 134 cm|năm 2014]

Nàng Naesoong

“Naesoong” theo nghĩa từ điển là “bề ngoài trông thuần hậu nhưng bên trong lại thầm kín, ẩn giấu ý riêng”. Nhân vật xuất hiện trong “loạt tranh Naesoong” của họa sĩ Kim Hyun Jung luôn ở một mình, là phụ nữ, mặc bộ hanbok nhìn thấu qua được và đi giày cao gót. Đó là những tình huống bình thường mà ai cũng từng gặp ít nhất một lần, nhưng khi trở thành người thứ ba quan sát thì lại là một sự trái ngang không chỉ đơn thuần đáng cười. Nàng Naesoong trong tác phẩm cũng không có biểu cảm, giống như chúng ta đang sống những ngày thường của mình.

Q “Nàng Naesoong” là một nhân vật như thế nào?

Chắc nhiều người từng có trải nghiệm trăn trở về quan hệ với những người xung quanh hay về ánh mắt của người khác. Tôi cũng vậy. Trong lúc cố gắng đáp ứng ánh mắt và kỳ vọng của người khác, đã đến lúc tôi khó mà đo lường được thực thể của chính mình. Sau nhiều suy nghĩ, tôi có được câu trả lời rằng để sống “cuộc đời của tôi” thì phải hướng tới một trạng thái tự do khỏi ánh mắt hay định kiến chung của người khác. Người phụ nữ trong tác phẩm đang phơi bày sự naesoong của mình, nhưng một cách nghịch lý, đó là người phụ nữ muốn nhận ra và thú nhận thực thể của mình để thực hiện một cuộc đời tự chủ.

Q Có cơ duyên nào khiến chị vẽ nàng Naesoong?

Tôi muốn biếm họa những người mang định kiến và đánh giá tôi một cách tùy tiện, kiểu như “Thế các người thì đường hoàng đến đâu!”. Đương nhiên đó không phải chân dung tự họa, chỉ là vì cần một người mẫu nhân vật nên tôi vô tình lấy mình làm mẫu. Thế nhưng trong lúc vẽ, tôi nghĩ rằng định kiến và quan niệm thông thường là vấn đề bản năng và phổ quát của tất cả mọi người. Sống với định kiến thì tôi cũng chẳng khác gì. Từ lúc đó tôi bắt đầu phản ánh suy nghĩ, đời thường và những trải nghiệm của mình vào tác phẩm.

Q Không chỉ tình huống, ngoại hình của nàng Naesoong cũng giống họa sĩ rất nhiều.

Để mô tả chân thực, tôi tham khảo cấu trúc và dáng thế của nhân vật từ ảnh chụp người. Dù tự mình làm mẫu ảnh, nhưng vì nhân vật vẽ lên mặt tranh được khoác lên nhân cách của một người khác nên đương nhiên tôi không nghĩ nhân vật đó là mình. Rồi một ngày, lúc làm việc vào sáng sớm, tôi nhìn vào gương và thấy nhân vật trên mặt tranh giống y như tôi. Cái dáng vẻ “không thể đường hoàng bộc lộ bản thân mà cứ để ý người khác rồi lưng chừng, dở dang” ấy chính là dáng vẻ của tôi. Đó là một trải nghiệm tình cờ và nhỏ bé, nhưng đã thành cơ duyên chuyển biến quan trọng.

Q Công việc sáng tác sau đó đã thay đổi thế nào?

Sau khi phát hiện ra một cái tôi bị tha hóa thành đối tượng trong tranh, tôi có thể tập trung vào nội tâm cái ánh mắt vốn chẳng biết hướng về đâu. Tất nhiên đến giờ tôi vẫn không thể tự định nghĩa rõ ràng về mình. Nhưng tôi nghĩ nếu thành thật và đường hoàng phơi bày cái tôi hiện tại đang bị trói buộc bởi ánh mắt người khác, thì dần dần tôi sẽ đường hoàng hơn trước ánh mắt ấy. Tôi đang đi tìm hình hài thật của mình thông qua công việc mang tính tự thú.

Mạng xã hội

Tôi đã thắc mắc trong công việc của một họa sĩ thì mạng xã hội có vai trò gì, thì có lẽ tính cách không để bất cứ việc gì làm hời hợt của cô cũng phát huy ở đây. Một họa sĩ là người điều hành blog chính thức trên Naver và có 100.000 người theo dõi. Trang web chính thức, blog, Twitter, Facebook, YouTube, Instagram, Naver Post, Grafolio — cô quản lý tất cả, từ ảnh, video, chữ nghĩa cho đến biên tập, ở trình độ gần như chuyên nghiệp. Nhưng cập nhật nhanh thì còn tạm coi là phẩm chất của một blogger có sức ảnh hưởng, chứ quay cả quá trình vẽ tranh thành video rồi đăng lên thì chẳng phải là công khai quá nhiều bí mật nghề nghiệp (?) sao? Mạng xã hội rốt cuộc là gì vậy.

Q Chị đang giao tiếp bằng tác phẩm với tới 100.000 người theo dõi trên mạng xã hội.

Đương nhiên cũng có mục đích quảng bá, nhưng mạng xã hội giúp ích rất lớn cho việc duy trì nghề họa sĩ. Khi lấy họa sĩ làm nghề, tôi được làm việc mình yêu thích nhất, nhưng mặt khác tôi sợ cái cảm giác rằng đời mình sẽ phải xơ xác và cô độc. Từ trước đến nay trên mạng xã hội có nhiều người bắt chuyện với tôi, và từng bình luận một đều khiến tôi thật sự biết ơn. Khi viết về tác phẩm, đó cũng thành cơ hội để sắp xếp lại suy nghĩ và tự ngẫm, rồi trong lúc trao đổi ý kiến tôi thậm chí còn nhận được cảm hứng cho tác phẩm tiếp theo. Tôi nghĩ nhờ mạng xã hội mà mình giữ được sự căng thẳng cần thiết và có được sự tự tin.

Q Chị thường nói rằng mỹ thuật phải sống trong đời sống thường ngày. Có thể xem hoạt động mạng xã hội trong cùng mạch đó không?

Có lẽ vậy. Vì không chỉ với tôi mà với nhiều người, mạng xã hội đang ở rất gần đời sống. Thỉnh thoảng có người lo cho tôi về việc công khai tác phẩm trên web hay thiết bị di động, nhưng nếu xem công việc sáng tác là bí quyết riêng thì tất nhiên sẽ rất dè dặt. Thực tế cũng đúng là vấn đề bản quyền luôn vướng vào. Với tôi, vẽ tranh vốn là công việc để giải tỏa chứng trầm cảm, và tôi đi được đến hôm nay là nhờ giao tiếp với nhiều người qua mạng xã hội mà có thêm sức mạnh. Tôi muốn đền đáp bằng cách nào đó, và năng lực lớn nhất tôi có là vẽ, nên nếu có dù chỉ một người thấy vui khi xem tác phẩm của tôi thì như thế là đủ.

Q Hoạt động mạng xã hội thuộc dạng ảnh hưởng trực tiếp đến sáng tác.

Các họa sĩ thường tụ lại làm việc cùng nhau hoặc tìm đến nhà phê bình để trao đổi phản hồi về tác phẩm. Mạng xã hội có ưu điểm là vì không phải nói chuyện mặt đối mặt nên có thể nhanh chóng nghe được những ý kiến thẳng thắn hơn. Chỉ cần xem số lượt Like hay trái tim, xem bình luận là biết ngay. Vì vậy tôi càng thấy biết ơn.

Q Chị nghĩ bí quyết được yêu thích là gì?

Trong quá trình sáng tác, tôi vừa giữ vững kỹ pháp truyền thống của hội họa Hàn Quốc, vừa nỗ lực tìm những yếu tố của mỹ thuật hiện đại. Vì tôi cho rằng đó là cách biểu đạt phù hợp với “loạt tranh Naesoong”. Tôi nghĩ không hẳn chỉ vì mọi người thích kiểu hài hạng B. Tôi cho rằng chính tình huống tích cực — hội họa Hàn Quốc vốn bị xem là khó nay được tiếp nhận một cách dễ dàng và vui vẻ hơn — đã tạo nên phản hồi tốt. Việc tác phẩm chính là sản phẩm của nỗ lực thú nhận thực thể của tôi và tự đứng một mình cũng đặc biệt nhận được sự đồng cảm của nhiều người. Có lẽ qua câu chuyện tự sự của một nhân vật có thật, người ta phát hiện ra hình ảnh của chính mình trong tác phẩm?

Q Chắc người theo dõi chủ yếu là các bạn nhỏ tuổi?

Nhiều người nghĩ vậy, nhưng độ tuổi rất rộng. Đặc biệt với những người bạn cùng trang lứa thì có nhiều vấn đề đồng cảm với nhau. Những chuyện như đi tiệm làm nail, đến kỳ thì đi làm tóc. Cuộc chuyện trò bắt đầu từ một bức tranh có thể kéo dài tới thâu đêm mà không hay. Cũng có các bậc phụ huynh có con theo học mỹ thuật, và lớn tuổi hơn nữa là những người có kỷ niệm với hanbok. Họ khen tôi đáng khen vì đã không coi hanbok là thứ xưa cũ mà thể hiện nó một cách thú vị.

Tin đồn

Càng là đề tài bàn luận thì càng nhiều cặp mắt dõi theo, và sự quan tâm lớn dành cho những bước đi độc đáo chắc chắn không thể chỉ toàn những lời dễ nghe. Bắt đầu hoạt động từ khi còn khá trẻ, bên cạnh sự quan tâm và cổ vũ của nhiều người, họa sĩ Kim Hyun Jung cũng đã nghe không ít những bình luận ác ý vô căn cứ, những tin đồn và lời đắng. Trước dáng vẻ cởi mở khác hẳn dự đoán về một người lạnh nhạt, chúng tôi thử nhẹ nhàng đưa ra cả những câu chuyện mà tưởng như cô sẽ hơi nhạy cảm.

Q Có lẽ vì hoạt động bên ngoài và mạng xã hội được biết đến nhiều nên có những ánh mắt nhìn Kim Hyun Jung với tư cách nghệ sĩ một cách không thiện cảm. Việc xuất hiện nhiều trên báo chí cũng là sự thật. Chị nghĩ gì về điều này?

Có nhiều ánh mắt không thiện cảm, nhưng có lẽ vì tôi vẫn hoạt động đều đặn không đổi nên ngày càng nhiều người cổ vũ, tôi rất biết ơn. Tôi đã rất trăn trở và khổ tâm không biết những bước đi như thế có đúng hay không, nhưng vì có những người cổ vũ nên tôi được an ủi rất nhiều. Tôi nghĩ để vượt qua những ánh mắt không thiện cảm thì với tư cách nghệ sĩ phải trả lời bằng tác phẩm, nên tôi đang dốc sức vào sáng tác. Trăn trở và quan tâm lớn nhất của tôi luôn tập trung vào “tác phẩm tiếp theo”.

Q Chắc để nghĩ được như vậy chị đã rất khổ tâm.

Giờ thì tôi đã phần nào bình thản trước những ánh mắt không thiện cảm, nhưng để có được tâm thế này thì vết thương trong lòng cũng đã lớn. Thật ra vào những ngày nghe phải lời phê bình hay đánh giá không hay thì tôi mất hết khí lực. Nhưng tôi đang rèn luyện tâm mình bằng cách nghĩ rằng những lời trút xuống tôi là trải nghiệm không dễ có để mở mắt mình ra. Lời đắng cũng là vì có sự quan tâm và yêu mến, nên tôi cố gắng nhận lấy và tiếp nhận với lòng biết ơn. Giờ thì ngược lại, có nhiều người còn hỏi tôi làm những hoạt động marketing kiểu đó thế nào, chỉ cho họ với.

──────────

[Oh! Nhà sáng tạo] #24 Họa sĩ hội họa Hàn Quốc Kim Hyun Jung - Loạt tranh Naesoong ①

Câu chuyện thứ hai về họa sĩ hội họa Hàn Quốc “Kim Hyun Jung”

Đời thường rất thật của chúng ta! Tranh phong tục thế kỷ 21 “loạt tranh Naesoong”

Họa sĩ Kim Hyun Jung nói rằng cô đã sống bằng cách lấy ánh mắt của người khác làm thước đo chính mình. Trải qua việc những người cười với mình trước mặt lại nói chuyện khác sau lưng, và những người dễ dàng đánh giá mình bằng định kiến, cô đã mắc cả chứng trầm cảm. Sức nặng của những ánh mắt quá lớn, nên cô bắt đầu kể câu chuyện nội tâm bằng tranh. Cô muốn hỏi “Thế các người thì đường hoàng đến đâu!”, nhưng nhân vật chính trong tranh lại giống chính cô chứ không phải người khác, và cô bắt đầu tự vấn rằng bản thân mình thì khác được bao nhiêu.

Những tác phẩm thừa nhận chính mình đúng như mình đang là, bắt lấy và thể hiện trần trụi những khung cảnh thường ngày khi bề ngoài và bên trong khác nhau, đã nối tiếp thành các loạt tranh “Những câu chuyện Naesoong”, “Olympic Naesoong”, “Công viên giải trí Naesoong”. Những hình ảnh nổi bật, bật nảy nhờ ghép nối kỹ pháp hội họa Hàn Quốc truyền thống đã trở thành phong cách tiêu biểu của họa sĩ Kim Hyun Jung, và lấy sáng tác làm trung tâm, cô mở rộng địa bàn sang nhiều lĩnh vực như giảng dạy, diễn thuyết, hợp tác thương hiệu, đường hoàng bước ra vì một thứ “mỹ thuật biết giao tiếp”.

Một chân dung tự họa mang tính tự thú để tìm tự do khỏi ánh mắt và định kiến chung, đồng thời là thứ mỹ thuật giao tiếp với đại chúng bằng sự đồng cảm. Câu chuyện thứ hai về họa sĩ Kim Hyun Jung chính là câu chuyện về “loạt tranh Naesoong” — cũng tức là về chính cô.

Q Hãy bắt đầu từ khởi điểm của “nàng Naesoong”, nhân vật chính của loạt tranh Naesoong.

Tôi vẽ nàng Naesoong từ năm thứ ba đại học. Khi đoạt giải xuất sắc nhất hạng mục hội họa Hàn Quốc với “Những câu chuyện Naesoong” tại những cuộc thi tôi vô tình dự thi như Triển lãm Mỹ thuật Nữ giới Hàn Quốc hay Triển lãm Mỹ thuật Hòa bình Thế giới, tôi bắt đầu nghĩ về câu chuyện naesoong một cách sâu sắc hơn. Ý định ban đầu là ham muốn biếm họa những người làm naesoong, bề ngoài khác bên trong, nhưng giờ bản chất ấy đã chuyển sang chính tôi và thành một chân dung tự họa mang tính tự thú, mơ về sự vượt khuôn và tự do. Qua những quá trình đó, hiện nay tôi lấy bản thân “naesoong” làm đối tượng phân tích về tâm lý học và triết học.

Q Trong sáng tác, “naesoong” mang ý nghĩa gì?

Trong sáng tác của tôi, “naesoong” là một khái niệm rộng hơn cách dùng thông thường của từ naesoong. Nó chỉ “mọi thái độ phơi ra một bề ngoài khác với lòng mình để làm thỏa mãn ánh mắt hay sự đánh giá theo định kiến chung của người khác”. Tôi đặt mục tiêu thể hiện chủ đề “ánh mắt” — một chủ đề có thể khiến người ta không thoải mái — một cách tươi sáng và hóm hỉnh. Tức là tôi muốn tạo ra sự trái ngang giữa thông điệp muốn truyền tải và kỹ pháp biểu đạt.

[Naesoong: Hiện thực đối diện|120 x 150 cm|năm 2016]

Q Vì sao chị chủ yếu vẽ nhân vật làm naesoong là phụ nữ?

Định nghĩa gốc của naesoong là trung tính về giới. Nó gần với sự bất nhất xuất hiện khi người bình thường muốn che đi phần thiếu sót của mình và muốn tỏ ra tốt đẹp, theo nhu cầu phổ quát là được người khác thừa nhận. Nhưng cũng như khi nói đến naesoong người ta thường nghĩ ngay đến phụ nữ, thực tế là trường hợp che giấu nhu cầu và hình hài thật của mình ở nữ giới nhiều hơn so với nam giới. Vì bản thân là phụ nữ nên tôi trực tiếp cảm nhận rõ những phần đó, đây cũng là một mặt lý do khiến nhân vật của “naesoong” là nữ.

Q Những tình huống của nàng Naesoong được bắt lấy rất thật, đặc biệt gây đồng cảm lớn. Chị lấy ý tưởng về tình huống và đồ vật phụ như thế nào?

Vì là chân dung tự họa nên tôi lấy cảm hứng từ chính từng khoảnh khắc của đời thường. Chẳng hạn, “Tinh thần chiến đấu (năm 2013)” lấy chất liệu từ việc tôi đã ăn hamburger một cách đầy chiến đấu vào khoảnh khắc cảm thấy mình sắp ngã quỵ vì bỏ bữa mà làm việc. Vì đang vẽ nên để không làm dầu dính vào tay, tôi đã dùng ống hút gắp khoai tây chiên lên ăn — đó là dáng vẻ trong tranh. “Thật nên thơ (năm 2013)” được vẽ từ trải nghiệm khi tôi mân mê điện thoại trong nhà vệ sinh — không gian duy nhất tôi được độc chiếm — và thấy khoảnh khắc ấy vừa bí mật vừa nên thơ. Khi có ý tưởng, trước tiên tôi xét xem đó có phải câu chuyện chỉ đúng với riêng mình hay không, có điểm đồng cảm hay không. Sau đó mới dựng câu chuyện cho tình huống và sắp đặt cấu trúc.

[Naesoong: Tinh thần chiến đấu|111 x 129.5 cm|năm 2013]

[Naesoong: Thật nên thơ|114 x 59 cm|năm 2013]

Q Nhờ vậy mà chị có biệt danh “họa sĩ tranh phong tục thế kỷ 21”.

Tôi muốn truyền đạt hình ảnh Hàn Quốc thời nay đến người nước ngoài, hay đến những đứa trẻ sẽ sống ở Hàn Quốc trong tương lai. Giống như chúng ta xem tranh phong tục ngày xưa và đoán được khung cảnh thời đó. Tôi cho rằng nhà tắm công cộng là một nét văn hóa thật sự độc đáo và đặc biệt của chúng ta, nhưng ta khó mà tìm được ảnh chụp nhà tắm, phải không? Vì vậy tôi đã đưa những khung cảnh rất đời thường của nhà tắm nữ vào tranh một cách đẹp đẽ. Ý tưởng phần nhiều chợt đến từ đời sống và trải nghiệm, và càng phổ quát thì có lẽ càng được yêu thích nhiều hơn.

[(bên trái) Sự ra đời của thần Vệ Nữ, (bên phải) Phong cách Ý]

Q Sau khi đọc tên tác phẩm thì tình huống của nàng Naesoong càng thú vị và gần gũi hơn. Chị quyết định tên tác phẩm thế nào?

Tôi trăn trở rất nhiều để tìm được tên vừa hóm hỉnh vừa truyền tải tốt chủ đề của tranh. Tiêu biểu là những tên hàm hai nghĩa như “Aicha (我差, Oops)” có vẻ được mọi người thấy thú vị. “Aicha” làm nổi bật sai sót của nhân vật trong tranh, dùng chữ ngã 我 và chữ sai lệch, thiếu hụt 差 để ẩn dụ trạng thái một nhân vật có kẽ hở, đồng thời cũng là từ tượng thanh “Aicha!” mà nhân vật có thể thốt ra trong tình huống như vậy. Khi đang ăn mì gói mà phát hiện ly cà phê (Starbucks) đang tràn ra trong chiếc túi hàng hiệu, chẳng phải đúng là khoảnh khắc “aicha” sao? Tôi muốn hướng tới những cuộc chơi tình huống như thế trong sáng tác.

[Naesoong: Aicha 我差|160 x 110 cm|năm 2013]

[Lọ Lem đang dùng chiếc giày thủy tinh để câu hoàng tử. Tên tác phẩm - Naesoong: Mẻ cá lớn|76 x 113 cm|năm 2016]

[Nàng Naesoong đi mua sắm ở siêu thị. Xe đẩy đầy ắp thực phẩm nhập khẩu. Tên tác phẩm - Naesoong: Người yêu nước|157 x 120 cm|năm 2016]

Q Chị còn công khai hình ảnh tác phẩm trên mạng xã hội và tổ chức “thi tuyển” (?) tên tác phẩm?

Tôi mong những trăn trở trong sáng tác không bị xử lý một mình quá nghiêm trọng, mà nhiều người có thể tiếp cận dễ dàng và thú vị. Thường thì khi tác phẩm hoàn thành, tôi cũng cùng bạn bè hay gia đình đặt ra nhiều phương án rồi cùng suy nghĩ xem tên nào phù hợp nhất. Trên hết, tôi coi việc tác phẩm giao tiếp với đại chúng là điều quan trọng. Tôi cũng thích việc trực tiếp nói chuyện với mọi người qua mạng xã hội và cùng tạo nên câu chuyện. Tôi nghĩ những quá trình như thế cũng có thể giúp khán giả hiểu tác phẩm.

Q Vì lấy cảm hứng từ đời thường nên tình huống và đồ vật rất hiện đại, nhưng kỹ pháp biểu đạt và vật liệu thì chị vẫn giữ truyền thống.

Tôi muốn làm những tác phẩm vừa giữ được yếu tố của cái đẹp truyền thống, vừa có thể được thưởng thức thoải mái và đồng cảm trong thời đại này. Tôi thuộc dạng đặc biệt tham lam trong việc thể hiện vẻ đẹp của hanbok. Tôi dùng cách dán ghép giấy hanji để làm sống lại một cách lập thể chất cảm xào xạc đặc trưng của áo jeogori hanbok, còn chiếc váy hanbok vẽ bằng thủy mặc màu nhạt thì thể hiện hiệu quả phần khỏa thân hiện lên bên trong, qua đó tôi mong đợi sự thấu hiểu của khán giả về naesoong. Càng về sau tôi càng thấy “sự hòa hợp, dung hợp” là quan trọng. Khi làm việc, tôi thường nghĩ đến tác phẩm của các bậc tiền nhân, trong đó có thầy Kim Hong-do và thầy Shin Yun-bok. Sự chân thật và nét hóm hỉnh trong tranh phong tục xưa, cảm quan tổ chức bố cục và năng lực dùng bút của họ giống như một hình mẫu đối với tôi.

Q Nàng Naesoong mặc hanbok. Lý do chị chọn hanbok là gì?

Nhận thức ngày nay rằng hanbok là trang phục cao quý chỉ mặc ở những dịp nghi thức, khi tương phản với những hành động tự nhiên của đời thường, sẽ truyền tải hiệu quả ý thức chủ đề của naesoong. Sự tương phản giữa “nghi thức” và “đời thường” hoán dụ cho naesoong — tức sự tương phản giữa “bề ngoài” và “bên trong”. Hanbok là trang phục có tính che giấu, vì có khi phải mặc lồng nhiều lớp và váy thì dài, rộng. Bằng cách thể hiện bên trong hanbok hiện ra rõ, ta có thể dễ dàng đến gần hơn với lòng trong của nhân vật đang làm naesoong. Sở thích cá nhân — tôi yêu đường nét, sắc màu, hoa văn và đồ trang sức của hanbok — cũng là một trong những lý do quan trọng để tôi vẽ hanbok.

(Từ những vật liệu mà họa sĩ hội họa Hàn Quốc Kim Hyun Jung sử dụng cho đến quá trình sáng tác gồm 11 bước! Câu chuyện chi tiết hơn về loạt tranh Naesoong sẽ tiếp tục ở phần sau.)

──────────

[Oh! Nhà sáng tạo] #24 Họa sĩ hội họa Hàn Quốc Kim Hyun Jung - Loạt tranh Naesoong ②

Câu chuyện thứ ba về họa sĩ hội họa Hàn Quốc “Kim Hyun Jung”

“Tôi chỉ thể hiện những gì mình trực tiếp trải nghiệm và cảm nhận”

Q (Hãy tiếp tục câu hỏi về thời trang của nàng Naesoong — vật liệu và cách biểu đạt) Tôi tò mò vì sao chị không tô màu áo jeogori hanbok mà thể hiện bằng “dán ghép giấy hanji”.

Tôi chọn hanji vì muốn một cảm giác trong suốt, một chất liệu vừa cho thấy phần bên trong vừa phù hợp với thủy mặc màu nhạt. Nếu hình dung so với lụa hay vải thì sẽ dễ hiểu hanji hơn. Ở phương diện đó, hanji là chất liệu rất phù hợp để phát huy kỹ pháp biểu đạt xuyên thấu. Dán thêm hanji vào tranh bằng kỹ pháp collage giúp vừa làm sống lại cảm giác đặc trưng của áo jeogori hanbok, vừa thổi vào mặt tranh — vốn có thể đơn điệu — một sự căng thẳng. Bản thân việc dán ghép hanji cũng là một quá trình thú vị và vui, như nét điểm mắt rồng hoàn tất bức tranh.

[Naesoong: Đúng gu|129 x 166cm|năm 2016]

Q Mắt tôi cứ bị hút vào bên trong chiếc váy hiện rõ của nàng Naesoong. Có lẽ chị có điều muốn nói qua phần khỏa thân của nhân vật?

Việc cho thấy bản chất của nhân vật bị che giấu bên trong lớp áo khoác lên để trang điểm có ý nghĩa quan trọng. Bằng cách thể hiện bộ hanbok như một tấm màn ở dạng bán trong suốt, ta xuyên qua nó mà nhìn vào bên trong nhân vật; cái bóng hình như thấy như không ấy tượng trưng cho khả năng tiếp cận bản chất của nhân vật. Tùy cách nhìn, phần tính dục có thể nổi lên, nhưng điều tôi muốn nói là “cái bên trong khác với bề ngoài”, “sự tiếp cận bản chất”.

Q Kỹ pháp biểu đạt càng đa dạng — sắp đặt, nhiếp ảnh, video — thì vật liệu cần thiết càng nhiều và thời gian sáng tác càng dài, phải không? Chắc lần nào cũng không dễ.

Loạt tranh Naesoong cơ bản dùng kỹ pháp truyền thống của hội họa Hàn Quốc, nhưng cũng tiếp cận bằng nhiều vật liệu khác như nghệ thuật truyền thông, in 3D, FRP. Vì đó là phương pháp phù hợp với hướng đi và cảm giác tôi muốn nói qua tác phẩm nên tôi kiên trì với cách làm này.

Q Hanji cũng có rất nhiều loại. Chị có loại nào đặc biệt ưa thích không?

Trong hội họa phương Đông người ta thường dùng “sunji”, “jangji”, và “hwaseonji” có nguồn gốc từ Trung Quốc. Sunji — loại hanji truyền thống — có đặc tính sợi dài và giấy bền dai, còn jangji là loại được bồi nhiều lớp sunji như thế. Trong các loại sunji, tôi dùng loại mỏng nhất là “anpi”. Vì giấy mỏng và nhẹ nên mực định vị nhanh và tự nhiên, và khi dùng bút lông nhỏ thì có thể biểu đạt trong trẻo, tinh tế hơn.

Q Tôi nghe nói chị học cả kỹ thuật làm hanji.

Ban đầu tôi không định tự làm để dùng. Vì khó tìm được hanji đúng màu và đúng độ dày mình muốn, nên tùy trường hợp có khi tôi mua hàng có sẵn, có khi tự làm. Tôi từng có một loại hanji rất thích nhưng rồi đột nhiên không thể tìm mua được nữa. Trong nước chỉ có đúng một nghệ nhân làm được loại giấy đó, và vì có chuyện riêng nên ông không thể làm nữa. Nghĩ rằng đây là một nét văn hóa có thể biến mất đột ngột như vậy, tôi vừa thấy hoang mang vừa thấy đáng tiếc, nên nảy ra ý nghĩ rằng chính tôi cũng nên học để được truyền lại.

Q Để hoàn thành một tác phẩm thường mất bao lâu?

Tôi đặt nhiều bước từ lúc dựng tác phẩm cho đến khi hoàn thành và làm trong thời gian dài. Mỗi tác phẩm mỗi khác, nhưng trung bình một bức tranh mất khoảng 2 đến 6 tháng.

Q Chị làm tất cả bằng tay?

Thật ra công việc trên máy tính nhiều một cách đáng ngạc nhiên. Nhiều người hỏi “hội họa Hàn Quốc thì máy tính làm gì?”, nhưng vì ngoài bản gốc thì cuối cùng vẫn cần sản phẩm số nên tôi vận dụng máy tính một cách thích hợp. Khi dựng bố cục tôi chủ yếu làm việc với ảnh số, và cũng mô phỏng trước việc phối màu. Sau khi hình dung tác phẩm thì toàn bộ phần vẽ đều theo phương thức truyền thống, còn ở bước chuyển thành dữ liệu thì có nhiều công việc máy tính.

[Quá trình thực hiện loạt tranh Naesoong]

Bước 1 - Hình dung tác phẩm và vẽ phác nhanh

Bước 2 - Chụp ảnh nhân vật (bóng hình cơ thể + nếp gấp hanbok)

Bước 3 - Phác thảo trên hanji

Bước 4 - Thể hiện phần khỏa thân của nhân vật (thủy mặc màu nhạt), Bước 5 - Thể hiện hanbok (mực), Bước 6 - Bồi giấy lần 1

Bước 7 - Chọn màu áo jeogori hanbok, Bước 8 - Nhuộm hanji

Bước 9 - Dán ghép hanji cho áo jeogori hanbok, Bước 10 - Bồi giấy lần 2

Bước 11 - Chụp ảnh tác phẩm hoàn thành

Q Có lẽ đây không phải công việc một người làm được. Chị có trợ lý không?

Với những việc như chụp ảnh thì vì không phải lĩnh vực chuyên môn của tôi và khó làm một mình nên tôi nhận sự giúp đỡ của các nghiên cứu viên làm việc cùng. Phần bồi giấy thì tất cả tác phẩm đều giao cho một chuyên gia, còn vật liệu thì tùy nhu cầu mà mua hoặc tự làm. Phần còn lại, tức quá trình vẽ, tôi làm một mình. Vì có nhiều bí quyết đã duy trì và phát triển trong thời gian dài nên việc dạy lại rồi chia việc ra làm cũng không dễ.

Q Nếu có điểm chị coi là quan trọng nhất trong sáng tác thì đó là gì?

Thứ nhất là “giao tiếp”. Nghệ sĩ là chuyên gia bắt lấy những hiện tượng hay quan niệm khó biểu đạt chính xác, và qua cảm quan nhạy bén cùng sự rèn luyện, có thể thay người khác biểu đạt suy nghĩ hay cảm xúc của họ thành hình. Cuối cùng, điều quan trọng là phải làm những tác phẩm có thể gián tiếp giải tỏa nhu cầu biểu đạt của con người thông qua giao tiếp. Hơn nữa, nỗ lực này cũng có mặt giúp bản thân nghệ sĩ khách quan hóa chính mình và không cảm thấy cô độc.

Tiếp theo là “độ hoàn thiện”. Nó bao gồm độ hoàn thiện về thị giác của tác phẩm, và đương nhiên cả độ hoàn thiện của nội dung muốn nói. Khi có ý tưởng tôi ghi chú lại rồi nghĩ lại nhiều lần. Vì nếu tham lam với ý tưởng thì bức tranh sẽ trở nên tản mạn. Vì sáng tác không có điểm kết thúc được định trước nên càng tham vọng và làm việc nghiêm cẩn thì kết quả càng khác. Điều đó cũng là vì sự thỏa mãn và tự tin đối với tác phẩm.

Q Có khung cảnh nào đặc biệt khó, hay phần nào chị phải dốc tâm khi vẽ?

Người ta nói ngựa là con vật thuộc loại khó vẽ. Tôi nhớ mình đã luyện tập cực nhiều khi vẽ bức tranh có ngựa xuất hiện trong một dự án hợp tác. Ngoài ra, những phần tỉ mỉ như mái tóc thì mỗi lần hạ bút đều phải nín thở mà vẽ nên cần rất nhiều rèn luyện. Nhìn tổng thể thì việc vẽ những dòng chữ hay vật phụ vốn chẳng mấy ai để ý lại mất rất nhiều thời gian. (Q Lúc đầu xem tranh ngựa tôi còn tưởng là ảnh ghép.) Tôi cũng vậy, thỉnh thoảng vẽ xong mà trông như ảnh thì tự mình thấy đầy tự hào. (cười)

[Phụ nữ là ngựa (馬) mà|130 x 188 cm|năm 2015]

[Sseom-ma (馬) Time|112 x 168 cm|năm 2015]

Q Cũng đã khá lâu từ khi chị bắt đầu loạt tranh Naesoong. Chị nói rằng tranh chứa hình ảnh của chính mình, vậy có điểm nào thay đổi so với lúc đầu?

Thay đổi nhiều. Nếu ở giai đoạn đầu tôi tô màu với không khí tương đối dịu nhẹ, thì càng về sau động thế càng lớn và sắc màu càng đa dạng. Tác phẩm gần đây như “Công viên giải trí Naesoong” có cảm giác lộng lẫy hơn nhiều. Vì là chân dung tự họa nên cân nặng của tôi tăng rồi giảm thì mặt và người của nàng Naesoong cũng tăng rồi giảm theo. Tất nhiên có một mức độ chuyển soạn và biên tập, nhưng vì loạt tranh Naesoong chính là lịch sử của tôi nên tôi càng ngày càng thấy thương mến nó hơn.

[Naesoong: Đồi Naesoong|234 x 412.8 cm|năm 2016]

Q Nếu họa sĩ có bạn trai thì loạt tranh Naesoong sẽ có nhân vật khác xuất hiện chứ? Lâu hơn nữa thì có thể chúng tôi sẽ được gặp nàng Naesoong trung niên và em bé của nàng Naesoong?

Khi nhận câu hỏi như thế, tôi từng nói đùa rằng “vẫn chưa tìm được cơ thể đàn ông nào mình muốn vẽ”, nhưng có nhiều lời đề nghị tôi xử lý cả naesoong của đàn ông. Vì tôi theo chủ trương chỉ thể hiện những gì mình cảm nhận được, nên đó là chủ đề tôi muốn thử một lần khi tích lũy thêm tuổi nghề và mở rộng tầm nhìn đến mức bắt lấy được cả naesoong của đàn ông. Nếu kết hôn và có con thì có lẽ trong tác phẩm nàng Naesoong sẽ đang đẩy xe em bé? Nếu được thì tôi mong trên xe có một em bé xinh xắn!

──────────

[Oh! Nhà sáng tạo] #24 Họa sĩ hội họa Hàn Quốc Kim Hyun Jung - Sống sót với tư cách nghệ sĩ

Câu chuyện thứ tư về họa sĩ hội họa Hàn Quốc “Kim Hyun Jung”

“Mỹ thuật không được phép dễ hay sao?”

Họa sĩ Kim Hyun Jung giải thích công việc hiện tại của cô theo năm nhóm lớn. Thứ nhất là công việc của một họa sĩ: điều hành Trung tâm Sáng tạo Nghệ thuật Kim Hyun Jung (sau đây gọi là Trung tâm Nghệ thuật Kim Hyun Jung), vẽ tranh và mở triển lãm; thứ hai là các lớp học và buổi diễn thuyết theo đề nghị của các trường đại học hay doanh nghiệp; rồi việc học chương trình tiến sĩ, các dự án hợp tác, và cuối cùng là cả mạng xã hội. Một họa sĩ hội họa Hàn Quốc vừa vẽ tranh vừa xuất hiện trên tivi, trên báo, mở những triển lãm xôn xao và công khai tranh trên mạng xã hội. Cô thật kiên trì với những bước đi khác thường ấy.

Không thể tìm đến mỹ thuật như khi ta bật nhạc lúc vui hay lúc buồn hay sao?

Dù lo về những ánh mắt không bằng lòng dành cho mình, họa sĩ Kim Hyun Jung vẫn nói rằng cô mong mỹ thuật trở nên dễ tiếp cận, dù bằng cách như thế, rồi lấy âm nhạc làm ví dụ. Giống như ta tìm mua bản nhạc để nghe rồi vì muốn thưởng thức cho trọn vẹn mà tìm đến buổi hòa nhạc, tấm lòng mong mọi người bằng cách nào đó biết đến niềm vui của mỹ thuật trước đã của cô luôn nhất quán. Chúng tôi đã lắng nghe câu chuyện của họa sĩ Kim Hyun Jung, người đang sống như một nghệ sĩ khác thường, nghiêm cẩn và siêng năng chạm vào giới mỹ thuật.

Q Tôi nghe nói chị học hội họa phương Đông cùng với quản trị kinh doanh. Có lẽ điều đó cũng ảnh hưởng đến việc các hoạt động bên ngoài đa dạng của một nghệ sĩ vận hành có hệ thống.

Tôi bắt đầu học quản trị kinh doanh vì tò mò về thị trường mỹ thuật. Người ta nói tranh đắt, nhưng vì sao phần lớn các họa sĩ vẽ tranh lại đói bụng — những điều tò mò ấy tôi chẳng có chỗ nào thích đáng để hỏi. Vừa đúng lúc trường có không khí khuyến khích học song ngành nên cơ hội được học các môn của khoa khác thật tốt. Ban đầu quá lạ lẫm và khó nên tôi ngồi hàng đầu, mỗi ngày đều đặt câu hỏi và ghi chép, học cực kỳ chăm chỉ. Dù học song ngành nhưng tôi không tìm ra chính xác câu trả lời kinh doanh học nào để giải quyết cái đói của họa sĩ, song các trường hợp trong lĩnh vực mới rất thú vị, và tôi nghĩ nó cũng giúp ích nhiều cho việc ra xã hội làm họa sĩ.

Q Chị từng nói “họa sĩ là doanh nghiệp một người”. Hiện chị đang điều hành một trung tâm nghệ thuật nên coi như đã vượt qua doanh nghiệp một người.

Phần lớn họa sĩ, ngoài sáng tác là việc cơ bản, còn phải một mình lo cả việc nhà của xưởng vẽ lẫn việc quản lý nên có thể xem là doanh nghiệp một người. Riêng tôi thì từ khi bắt đầu hoạt động sáng tác đã nghĩ mình sẽ vượt qua mô hình doanh nghiệp một người, và may mắn gặp được những cộng sự thật sự giỏi và tốt để cùng làm việc. Khi mỗi người đảm nhận một vai và vận hành theo đội, điều tốt nhất là tôi có thể dành phần lớn thời gian chỉ cho sáng tác, và cũng có điều kiện để tiến hành suôn sẻ cả những hoạt động bên ngoài đang mở rộng ra nhiều hướng.

[Tư liệu do Trung tâm Nghệ thuật Kim Hyun Jung cung cấp]

Giao tiếp bằng nghệ thuật

Q Chị chọn “giao tiếp” làm từ khóa tóm gọn công việc sáng tác của mình.

Tôi mong tác phẩm của mình được đại chúng ghi nhớ lâu như một thứ mỹ thuật không khó mà thú vị. Ở phương diện đó, mạng xã hội là phương pháp rất hiệu quả để giới thiệu tôi và tác phẩm, cũng như để giao tiếp với đại chúng. Trong lúc nói chuyện với nhiều người, tôi cũng có được những ý tưởng bất ngờ mà mình không nghĩ tới. Giờ đây giao tiếp qua mạng xã hội đã thành một phần quý giá, đến mức tôi cảm thấy nó là một phần của công việc sáng tác.

Q Những biệt danh như “thần tượng của hội họa Hàn Quốc”, “họa sĩ tranh phong tục thế kỷ 21”, “họa sĩ hội họa Hàn Quốc kiểu pop” dường như ngày càng nhiều. Trong đó chị thích biệt danh nào nhất?

Ai cũng có nhiều mặt. Ở tôi cũng có dáng vẻ gọn gàng khi mặc hanbok đẹp, vuốt lại mái tóc và trang điểm, và cũng có dáng vẻ lóng ngóng làm đổ cà phê, ngồi chẳng ra dáng mà ăn hamburger như nàng Naesoong trong tranh. Tôi biết ơn chính việc mọi người gọi một người còn nhiều thiếu sót như tôi bằng những lời tốt đẹp ở nhiều phương diện. Nếu buộc phải chọn thì là “thần tượng của hội họa Hàn Quốc”? Có lẽ đây là biệt danh tôi còn có được vì tuổi chưa nhiều.

Q Phản ứng của đại chúng về việc giao tiếp thế nào?

Giờ thì nhiều người đã thấy thoải mái. Sau mỗi buổi diễn thuyết tôi thường cố gắng dành nhiều thời gian nhận câu hỏi và trò chuyện; có người đưa ra ý tưởng “sao chị không thử vẽ chất liệu này”, cũng có người nêu ý kiến phê phán rằng “tình huống này có vẻ không phổ quát”. Thỉnh thoảng tôi cũng nghe lời lo rằng giao tiếp như vậy có quá đà không, nhưng giao tiếp vừa là điểm hướng tới, vừa là một phần của công việc sáng tác của tôi. Để không bị hiểu sai, tôi càng dốc sức hơn vào việc vẽ tranh.

[Emoticon Những câu chuyện Naesoong|Tư liệu do Trung tâm Nghệ thuật Kim Hyun Jung cung cấp]

“Việc ngoài lề” của một họa sĩ

Q Chắc có nhiều người biết đến họa sĩ Kim Hyun Jung qua emoticon.

Tôi thường nói rằng phải thưởng thức mỹ thuật như nghe bản nhạc trên ứng dụng âm nhạc. Đến triển lãm ở phòng tranh thì có thể xem tác phẩm nghệ thuật không khó khăn gì, nhưng việc đi bảo tàng mỹ thuật không phải là chuyện thường ngày với tất cả mọi người. Theo nghĩa đó, emoticon là một trong những phương pháp để ai cũng có thể dùng nghệ thuật một cách dễ dàng trong đời thường. Tiếp sau emoticon “Những câu chuyện Naesoong”, tôi cũng đang thực hiện bộ emoticon mới thể hiện 26 loại cảm xúc của con người.

[Trong số emoticon mới đang chuẩn bị - (từ bên trái) run rẩy, xin lỗi, thất vọng|Tư liệu do Trung tâm Nghệ thuật Kim Hyun Jung cung cấp]

Q Chị nghĩ gì về phê phán rằng chị mang tính thương mại?

Tôi cho rằng để mỹ thuật được thưởng thức trong đời thường thì các nghệ sĩ cũng phải quan tâm đến việc vận dụng và tiêu dùng tác phẩm theo hướng thương mại. Nghệ sĩ Nhật Bản Takashi Murakami là trường hợp tiêu biểu cho thấy sự cộng sinh giữa mỹ thuật và thương mại của chủ nghĩa tư bản, cùng với việc đưa nghệ thuật vào đời sống. Nhìn ngược lại thì đó là việc nghệ thuật sử dụng những thương hiệu vốn đã rất nổi tiếng và gần gũi với đời thường làm nền tảng. Các dự án hợp tác với doanh nghiệp mà tôi vẫn tiến hành đều đặn cũng nằm trong mạch tương tự. Từ phía thương hiệu chắc chắn đã có rất nhiều phương pháp quảng bá khác, nên tôi đang dốc hết sức với mong muốn rằng việc họ chọn hợp tác với nghệ sĩ sẽ dẫn đến kết quả tốt và trở nên sôi nổi hơn.

Q Chị cũng đã diễn thuyết khá lâu rồi.

Giảng dạy và diễn thuyết thì ngược lại, tôi cảm nhận và học được nhiều hơn nên muốn làm đều đặn. Khi cảm xúc tạm chai đi, gặp những người nhiệt huyết cũng giúp tôi được nạp lại năng lượng, và đó cũng là phương pháp rất tốt cho điều tôi theo đuổi — “giao tiếp bằng mỹ thuật”. (Q Chủ đề chị thường diễn thuyết là gì?) Rất đa dạng tùy theo đối tượng nghe là ai. Không chỉ về công việc của loạt tranh Naesoong, mà còn về cách thưởng thức nghệ thuật một cách rộng rãi như hiểu nghệ thuật, sở hữu và bảo quản tác phẩm nghệ thuật, và có khi tôi cũng nói về văn hóa truyền thống và phương hướng hiện đại hóa. Cũng có những chương trình như trắc nghiệm tâm lý bằng tranh, paper toy, trải nghiệm bưu thiếp tô màu.

[Buổi diễn thuyết trải nghiệm bưu thiếp tô màu Những câu chuyện Naesoong|Tư liệu do Trung tâm Nghệ thuật Kim Hyun Jung cung cấp]

Nếu bạn mơ làm họa sĩ

Q Là người đi trước đã học mỹ thuật luyện thi lâu năm, chị muốn nói gì với các bạn đi sau?

Bản thân tôi cũng còn nhiều thiếu sót nên thay vì lời khuyên, với tư cách người cùng đi một con đường, tôi xin nói rằng điều quan trọng nhất có lẽ là sự tò mò, sự bền bỉ, và tấm lòng thật sự yêu vẽ. Thỉnh thoảng có những bức tranh mà ta cảm nhận được rằng người vẽ đã thật sự vừa vẽ vừa vui. Vì mọi suy nghĩ và trải nghiệm của người vẽ đều tan vào tác phẩm y như thế, nên xem nhiều và cảm nhận nhiều bất cứ điều gì đều tốt. Và tôi muốn khuyên các bạn đừng bỏ cuộc, hãy vẽ thật nhiều. Picasso, người được biết đến như một thiên tài, nếu tìm hiểu thì cũng đã vẽ cực kỳ nhiều tác phẩm. Càng chịu đựng thì sự tự tin càng lớn, và tôi tin chắc rằng cuối cùng khoảnh khắc mình mong muốn sẽ đến.

──────────

[Oh! Nhà sáng tạo] #24 Họa sĩ hội họa Hàn Quốc Kim Hyun Jung - Đời thường và sở thích

Câu chuyện thứ năm về họa sĩ hội họa Hàn Quốc “Kim Hyun Jung”

Những điều Kim Hyun Jung “thích”

Gần như mỗi ngày cô đều gửi tin đến 100.000 người theo dõi, và triển lãm cá nhân thì có hàng vạn người tìm đến xếp hàng. Cô vừa học vừa dạy học sinh, và diễn thuyết trước hàng trăm khán giả cùng những ống kính. Họa sĩ hội họa Hàn Quốc Kim Hyun Jung đứng trước đại chúng trong bộ hanbok trông thật đẹp, với vẻ chăm chút gọn gàng từ đầu đến chân và khuôn mặt tươi sáng.

Nữ họa sĩ “mẫu mực” (?) tưởng như có đời thường lộng lẫy và không một kẽ hở ấy, nếu tìm hiểu ra, cũng là một người phụ nữ ba mươi tuổi bình thường: sáng mở mắt là việc đầu tiên kiểm tra mạng xã hội, thích đi tiệm làm nail, thích món kem ngọt. Dù là “Kim Hyun Jung” thì cũng có lúc thấy mệt khi mỗi ngày đều phải cười và làm việc chứ? Chẳng phải đương nhiên là cũng có trăn trở và có điều muốn làm, như bất cứ ai. Phần cuối của “Oh! Nhà sáng tạo - họa sĩ Kim Hyun Jung” là câu chuyện về đời thường nhỏ bé và những điều cô yêu thích.

Q Một ngày của chị diễn ra thế nào?

Tôi làm việc không có ngày nghỉ cho ra nghỉ đã khoảng 5 năm. Dạo này tôi chỉ chật vật ngủ được chừng 5 tiếng. Thường 9 giờ sáng tôi đến Trung tâm Nghệ thuật Kim Hyun Jung, nơi có xưởng vẽ, để làm việc. Tôi thuộc dạng ít ăn trưa nên có khi dùng giờ trưa để tập thể dục, và thường xuyên làm thêm giờ. Mỗi ngày tôi lên kế hoạch sẽ làm việc gì và đặt mục tiêu 7 giờ về, nhưng hễ bắt tay vào việc thì chuyện muộn giờ là thường tình.

Q Chị thuộc dạng nhạy cảm với căng thẳng?

Tôi thuộc dạng nghĩ nhiều. Có lúc nghĩ mãi rồi mới tự nhận ra “sao mình lại đang trăn trở chuyện này nhỉ?”. Tôi nhạy cảm với kiểu căng thẳng bí bách đó, nhưng mặt khác tôi cho rằng mình có được sức sống nhờ vượt qua căng thẳng. Dạo này việc vượt qua căng thẳng có lẽ đã tự nhiên và thoải mái hơn một chút.

Q Cách chị giải tỏa căng thẳng?

Dù bận, tôi vẫn nhất định thu xếp tập thể dục và cắm hoa một hai lần mỗi tuần. Trong các tác phẩm của “Olympic Naesoong” cũng có những bức lấy ý tưởng khi tôi tập các thiết bị thể dục ở công viên gần nhà. Nếu vẫn chưa giải tỏa được căng thẳng thì tôi đến chợ hoa Yangjae-dong gần xưởng vẽ, vừa ngắm hoa vừa lấy lại sinh khí, rồi mua thật rẻ một bó lớn về làm thành bó hoa. (Q Vốn chị đã thích tập thể dục?) Không. Mấy năm liền chủ yếu ăn đồ giao hàng hoặc đồ ăn nhanh và không tập luyện gì, rồi đến một lúc tôi cảm thấy cần thiết. Sau đó tôi cố gắng duy trì đều đặn.

[Naesoong: Dấu hồi|161 × 102 cm|năm 2014]

[Naesoong: Người chạy marathon|200 × 121 cm|năm 2014]

Q Dạo này chị có trăn trở gì?

Thật sự rất nhiều. Bạn bè gọi tôi là “giám đốc nhà máy trăn trở”. Có lẽ lĩnh vực khác cũng vậy, nhưng vì thường thấy nhiều chị đi trước khổ tâm trong quá trình cân bằng gia đình và công việc nên dạo này tôi nghĩ nhiều về chuyện kết hôn. Và vì dành gần như toàn bộ thời gian cho sáng tác nên tôi cũng nghĩ liệu mình có đang bỏ lỡ những điều quý giá khác mà ở độ tuổi này mới làm được hay không.

Q Ở phòng triển lãm chắc chị đã gặp rất nhiều người. Có khán giả nào để lại ấn tượng không?

Người đã khóc và nói rằng xem tác phẩm mà được chữa lành, cậu học sinh nam mặc hanbok đến mỗi triển lãm, những người mẹ mặc bộ hanbok mua khi về làm dâu rồi để lâu trong tủ, v.v. — thật sự rất nhiều. Tôi quảng bá nhiều về việc hãy mặc hanbok đến triển lãm, và khi thấy hình ảnh những người bạn với nhau, những đôi tình nhân mặc hanbok đến xem tác phẩm và vui vẻ thì tôi thật sự thấy tự hào.

Q Không thể không nói về hanbok. Nghĩ đến họa sĩ Kim Hyun Jung thì hình ảnh không mặc hanbok còn thấy lạ. Có lý do nào khiến chị thích mặc hanbok?

Có lẽ vì làm hội họa Hàn Quốc nên từ nhỏ tôi đã thích sắc màu, chất cảm của hanbok và những phụ kiện hanbok. Khi diễn thuyết, dự sự kiện văn hóa, sự kiện, phỏng vấn hay triển lãm thì tôi chủ yếu mặc hanbok, còn thường ngày thì thích mặc hanbok thường ngày. Dạo này ánh mắt dành cho hanbok có vẻ đã thay đổi nhiều. Đến Insa-dong hay Samcheong-dong thì có nhiều người mặc hanbok đi lại, và thực tế năm ngoái ở triển lãm <Công viên giải trí Naesoong> tại Insa-dong có rất nhiều người mặc hanbok đến. Nghĩ rằng những câu chuyện Naesoong có lẽ đã giúp được dù chỉ một chút trong việc khiến mọi người thấy hanbok gần gũi, tôi thấy thật vui.

[Triển lãm <Công viên giải trí Naesoong> năm 2016|Tư liệu do Trung tâm Nghệ thuật Kim Hyun Jung cung cấp]

Q Phong cách hanbok chị thích?

Về màu sắc thì tôi không chọn lọc, mặc hết. Những màu nguyên bản mà nếu là trang phục kiểu Tây thì không dễ mặc, thì ở hanbok lại cho cảm giác tươi sáng và đoan trang. Trong các phụ kiện thì tôi thích những món trang sức cài trên đầu như baessi-daenggi, tteoljam, trâm lược, binyeo. Vì tự thấy thấp người là điểm chưa hài lòng nên tôi chủ yếu đi giày cao gót kiểu pump, và một trong những món tôi quý nhất là đôi giày mẹ tự làm cho tôi để phù hợp với hanbok.

[Đôi giày mà mẹ của họa sĩ Kim Hyun Jung đã làm phần trang trí cho cô]

Q Mặt tốt và mặt không tốt của việc mặc hanbok làm trang phục thường ngày?

Ưu điểm là thoải mái! Ban đầu tôi nghĩ hanbok bất tiện, nhưng vì vạt váy rộng và bồng che được nhiều phần nên ngược lại, hành động còn thoải mái hơn. Đường eo cao nên chân trông dài hơn, và dù có tăng cân cũng khó lộ. Càng mặc càng là bộ trang phục quyến rũ. Nhược điểm là khó mặc vào những ngày nóng. Bởi vì hanbok truyền thống phải mặc nhiều lớp mới đẹp. Dạo này có nhiều hanbok làm bằng chất liệu nhẹ với thiết kế hiện đại nên đã tốt hơn.

Q Đến nay chị đã vẽ thật nhiều tác phẩm. Tôi tò mò trong đó tác phẩm nào chị gắn bó nhất.

Có lẽ là “Narcissus”, tác phẩm đầu tiên tôi vẽ với chủ đề “naesoong”. Đó là tác phẩm có ý nghĩa lớn với cá nhân tôi vì đã đoạt giải vàng tại Triển lãm Mỹ thuật Nữ giới Hàn Quốc. Tôi cũng gắn bó với tác phẩm “Xa lạ hoặc thân quen”, thể hiện khoảnh khắc tôi gặp bước ngoặt trong hoạt động sáng tác. Đó là việc hình ảnh hóa khoảnh khắc tôi nhận ra thực thể rằng dáng vẻ trong bức tranh vốn để biếm họa những người bề ngoài khác bên trong cuối cùng lại chính là tôi, thành hình ảnh hai người phụ nữ ngồi đối diện nhau với hai chiếc máy chơi game không tương thích. Từ lúc đó tôi bắt đầu tự tin thật sự mà vẽ naesoong như một chân dung tự họa.

[Naesoong: Narcissus|90 × 72 cm|năm 2011]

[Naesoong: Xa lạ hoặc thân quen (bộ)|85 x 155, 118 x 150 cm|năm 2013]

Q Nghệ sĩ chị yêu thích?

Nghệ sĩ Do Ho Suh và Takashi Murakami của Nhật Bản khiến tôi nghĩ về một phương hướng với tư cách nghệ sĩ. Tác phẩm của nghệ sĩ Do Ho Suh thật tuyệt vời ở chỗ tái diễn giải các yếu tố của cái đẹp mang tính Hàn Quốc để tạo ra cái đẹp có thể đồng cảm một cách phổ quát. Takashi Murakami là nghệ sĩ đã chứng minh rằng mỹ thuật có thể thấm vào đời sống thông qua hợp tác với các thương hiệu. Ông cho thấy việc mỹ thuật đi sâu vào địa hạt thương mại có thể là một phương pháp. Tôi cũng đang nỗ lực để trở thành một nghệ sĩ có thể góp sức đưa văn hóa của chúng ta ra thế giới một cách đường hoàng, được công nhận, và để nhiều người hơn thưởng thức mỹ thuật ở gần mình.

Q Cuối cùng cũng đến câu hỏi cuối. Chị muốn trở thành một nghệ sĩ như thế nào?

Tôi muốn trở thành nghệ sĩ gãi đúng chỗ ngứa của mọi người. Tôi cho rằng vai trò của nghệ sĩ với tư cách chuyên gia là thể hiện rõ ràng, bằng một thông điệp gây đồng cảm, cái ý thức vấn đề mà nhiều người đang cảm nhận mờ nhạt nhưng không thể biểu đạt cho hả lòng. Để làm được điều đó, tôi muốn trở thành nghệ sĩ không chôn mình hay lệch về thế giới riêng của mình, mà quan tâm nhạy bén đến việc đời và biết giao tiếp.

Lên kế hoạch| Ban biên tập Design Press

Thực hiện · bài viết: Mun Han-a, biên tập viên Design Press

Ảnh: Kim Jan-di (516 studio)

Tư liệu do Trung tâm Sáng tạo Nghệ thuật Kim Hyun Jung cung cấp

Người viết — Reporting & Text: Moon Han-a (Design Press Editor), Photo: Kim Jan-dui (516 studio)