Citylife | Cover Story: Tranh mỹ nhân see-through vẽ bằng thủy mặc màu nhạt, pop art của hội họa Hàn Quốc
Bài phỏng vấn họa sĩ Kim Hyun Jung đăng trong mục Cover Story của tạp chí Citylife thuộc Maeil Business Newspaper, số tháng 7 năm 2014 (phát hành ngày 8 tháng 7, số 435). Tốt nghiệp khoa Hội họa Phương Đông Đại học Quốc gia Seoul, Kim Hyun Jung cho biết qua loạt tranh tự họa “Naesoong” với những bộ hanbok xuyên thấu, cô muốn thoát khỏi ánh mắt của người khác và những định kiến xã hội để tìm lại bản ngã tự do; tác phẩm của cô được đánh giá là đã kết hợp kỹ thuật hội họa phương Đông truyền thống với cảm quan pop art.
Xem toàn văn
Cover Story
Tranh mỹ nhân see-through vẽ bằng thủy mặc màu nhạt, pop art của hội họa Hàn Quốc
INTERVIEW
“Loạt tranh Naesoong là công việc nhìn vào chính tôi, chứ không phải ánh mắt của người khác”
TIP
Vì sao cảm thức “hạng B” lại lan vào giới nghệ thuật?
→ Sự phình to bùng nổ của thị trường mỹ thuật đương đại (tổng giá trị trúng đấu giá năm 2013 gấp 2 lần năm 2006)
→ Chu kỳ tung ra tác phẩm đang ngày càng ngắn lại.
→ Suy thoái kéo dài khiến nền tảng của văn hóa đại chúng bị lung lay.
→ Trong công chúng đã hình thành một phong cách mới: cuộc sống nghèo nhưng đẹp.
Tranh mỹ nhân chơi bi-a… Kim Hyun Jung, thần tượng của hội họa Hàn Quốc
Nhân vật mặc hanbok xuyên thấu đang chơi bi-a bắt nguồn từ trải nghiệm cá nhân của nữ họa sĩ tốt nghiệp khoa Hội họa Phương Đông Đại học Quốc gia Seoul, người từ nhỏ đã cảm thấy áp lực từ “ánh mắt” của người khác. Chúng tôi đã trò chuyện về “hội họa Hàn Quốc tươi vui” với họa sĩ Kim Hyun Jung (27 tuổi), người cho biết đã dành một năm để chuẩn bị triển lãm <Thế vận hội Naesoong>.
Vì sao chị tiếp tục loạt tranh Naesoong? Loạt tranh Naesoong là những bức chân dung tự họa mang tính thú nhận của tôi, hướng tới trạng thái tự do, thoát ra khỏi “ánh mắt” và “định kiến”. Từ thời thanh thiếu niên tôi đã rất để ý đến ánh mắt của người khác, nên để tìm lại bản ngã đã mờ nhạt, tôi bắt đầu “loạt tranh Naesoong” như một cách tự vấn: “mình là người thế nào” hay “mình phải trở thành người thế nào”.
Xin chị kể về quá trình vẽ tranh mỹ nhân. Tôi phác thảo ý tưởng, chụp những bức ảnh hỗ trợ cho bản vẽ nền, rồi thể hiện chân dung tự họa ở dạng khỏa thân. Để khoác lên đó bộ hanbok bán trong suốt, tôi tự nhuộm giấy hanji mỏng rồi dán collage. Bộ hanbok nhìn thấu vào bên trong trở thành phép ẩn dụ cho Naesoong. Trông như chất liệu “see-through” (xuyên thấu), nhưng thực ra tôi đã vận dụng kỹ thuật của tranh Phật giáo thời Goryeo: vẽ y phục bằng những đường viền trắng để thể hiện sự trong suốt.
Dù là hội họa Hàn Quốc nhưng tranh của chị lại thú vị như một dạng pop art. Tôi nghĩ: hãy thử làm những hành động không câu nệ hình thức trong khi vẫn mặc bộ hanbok thanh lịch, cao quý. Tôi muốn giữ nguyên kỹ thuật truyền thống nhưng tìm ra những yếu tố phù hợp với mỹ thuật đương đại. Tôi mong người xem tranh tôi sẽ bỏ đi định kiến rằng hội họa Hàn Quốc là cũ kỹ, khuôn sáo, và có thể bật cười. Tôi muốn mỹ thuật được thưởng thức nhiều như nhạc đại chúng. Tôi muốn giao tiếp thật nhiều với công chúng. Đó cũng là lý do tôi dùng mạng xã hội.
Trong tranh còn xuất hiện cả những món tiêu dùng thời thượng như túi Chanel, Starbucks, tạp chí thời trang. Tranh của tôi là quyển nhật ký tự thuật, đặt vào tựa đề và chất liệu những suy nghĩ thật lòng nhất của mình. Tác phẩm <Acha (Oops)>, ghép chữ “ngã” (我) với chữ “sai” (差), vừa ẩn dụ trạng thái khiếm khuyết của nhân vật, vừa là cách tôi lấy từ tượng thanh “acha!” (ôi chết!) làm tựa đề. Nhân vật chính đang mải mê ăn mì gói mà không hay cà phê đang chảy ra làm ướt cả chiếc túi. Việc vừa ăn mì gói vừa uống ly cà phê Starbucks đắt gấp mấy lần cũng có thể xem là một chút trò đùa. Qua sự đối lập giữa trang phục truyền thống và đồ vật hiện đại, tôi muốn nói rằng những suy nghĩ chúng ta đang có đôi khi chỉ là định kiến không hề được soi xét. Cốt lõi của “câu chuyện Naesoong” là phục hồi hình ảnh một bản ngã tự do, thoát khỏi sự chi phối bừa bãi mà ánh mắt của kẻ khác áp đặt lên tôi.
Cô gái mặc chiếc váy xuyên thấu, áo jeogori rực rỡ sắc màu và đôi giày cao su kiểu cao gót đậm chất, ngồi ăn mì gói trên bếp ga rồi chơi bi-a. Có lúc cô lại tập gập người với chiếc túi Chanel và ly cà phê Starbucks đặt bên cạnh. Được đánh giá là “bạo gan” nhờ ý tưởng, chủ đề và kỹ thuật thể hiện mới mẻ, họa sĩ Kim Hyun Jung đang rất được yêu thích; cô thử nghiệm những thay đổi mới trên nền tảng lý thuyết và kỹ thuật của hội họa phương Đông chính thống. Vẽ chân dung tự họa bằng kỹ thuật thủy mặc màu nhạt — điều hiếm thấy trong tác phẩm của các họa sĩ phương Đông trẻ — Kim Hyun Jung đã lập kỷ lục số khách tham quan cao nhất kể từ khi Gana Art Center mở cửa. Tại triển lãm cá nhân <Thế vận hội Naesoong> lần này, họa sĩ cũng mặc bộ hanbok saekdong nhiều màu và tết tóc giống như mỹ nhân trong tranh khi ký tặng. Tranh phong tục thế kỷ 21 mà họa sĩ vẽ nên được nhận xét rằng “hội họa Hàn Quốc cũng có thể nóng như pop art”. Ý tưởng cho <Thế vận hội Naesoong 2014>, một trong những tác phẩm thuộc loạt Naesoong mà họa sĩ vẫn liên tục giới thiệu, nảy ra từ mùa thu năm ngoái khi cô quan sát người dân tập thể dục ở công viên công dân Yangjae-dong. Giáo sư Seon Seung-hye của Bảo tàng Nghệ thuật Seoul nhận xét rằng tác phẩm “cho thấy chân dung tự họa của chúng ta — những người tự trói mình vào ánh mắt của kẻ khác — và lấy chính nhận thức đó làm cơ hội để hướng tới sự giải phóng bản ngã bị trói buộc”, rồi để lại lời bình: “Họa sĩ gọi đó là ‘Naesoong’, nhưng với người ngoài nhìn vào, đó là ‘năng lượng tự khẳng định bản thân’.”
“Không cần đến những lối tu từ uyên bác. Trước một khuôn mặt đẹp, đàn ông phản ứng theo bản năng, còn phụ nữ phản ứng theo kiểu cạnh tranh. Mắt người ta dồn về thân thể. Người xem thấy được nỗ lực vẽ nhiều tương xứng với mức độ nổi tiếng của tác phẩm, và cũng thấy cả sự khôn ngoan biết lấy sự nổi tiếng làm dưỡng chất.”
1. <Pomsaeng-Pomsa: Cô gái thuần khiết>(2014) thủy mặc màu nhạt trên giấy hanji, collage, 112×134cm
2. <Hôm nay cũng đã vất vả rồi>(2014) thủy mặc màu nhạt trên giấy hanji, collage, 107×165cm
3. <Naesoong: Cuộc gặp giả như tình cờ>(2014) thủy mặc màu nhạt trên giấy hanji, collage, mỗi bức 129×153cm
4. <Acha>(2014) thủy mặc màu nhạt trên giấy hanji, collage, 145×117cm
34 _ Citylife
Lee Mi-jeong <Bức tranh vẽ một trăm cô gái>(2013) lenticular, 60×100cm
Những nơi có thể thấy trí tưởng tượng “hạng B” đang bùng nổ của các nghệ sĩ mới
Amado Art Space, Hannam-dong — “Amado Art Space”, vốn đổi tên từ “Gaseum Lounge”, là một tổ chức mỹ thuật phi lợi nhuận nằm tại Hannam-dong, quận Yongsan, Seoul. Được cải tạo từ một căn nhà ba tầng, nơi đây có thể triển khai những dự án triển lãm mang tính thay thế, còn tại Viện Nghiên cứu Nghệ thuật Amado cách đó 10m thì diễn ra các sự kiện như hội thảo và hội nghị chuyên đề. Triển lãm “Amado Annuale _ Đang tiến hành” là một “biennale dạng tiến hành”: ở phần Pre-Open, triển lãm giới thiệu các tác phẩm đã có hoặc quá trình chuẩn bị cho tác phẩm mới của những nghệ sĩ tham gia, rồi thay đổi các tác phẩm đã lắp đặt thông qua nhiều vòng tranh luận cởi mở giữa nghệ sĩ, nhà giám tuyển và nhà phê bình. Đây là khái niệm đối lại với “biennale” hiện có: khác với các biennale thương mại coi trọng kết quả, đó là triển lãm lấy diễn ngôn và quá trình làm trung tâm. Triển lãm nhằm chia sẻ giá trị thẩm mỹ giữa nghệ sĩ thế hệ trước và nghệ sĩ mới, đồng thời phát hiện các nhà giám tuyển và nghệ sĩ mới dưới 40 tuổi.
Amado Art Space 02-790-1178 http://amadoart.org 683-31 Hannam-dong, quận Yongsan, Seoul / Viện Nghiên cứu Nghệ thuật Amado 683-94 Hannam-dong, quận Yongsan, Seoul
COMMON CENTER — Thay vì giải thích đây là tác phẩm nào của họa sĩ nào, nơi này để người xem tập trung vào chính bức tranh, trên những bức tường trần trụi đã bị bong giấy dán hoặc chỉ còn lại chút ít. Mở cửa từ tháng 11 năm ngoái, không gian này chủ trương là một gallery theo nghĩa “không gian do nghệ sĩ vận hành”, chứ không phải gallery thương mại truyền thống gồm “nhà sưu tập — nhà buôn — nghệ sĩ”. Việc mang tên “center” cũng là để thoát khỏi những cái tên như bảo tàng hay gallery. Ham Yeong-jun làm giám đốc, còn nhà thiết kế đồ họa Kim Yeong-na, nhà thiết kế đồ họa Kim Hyeong-jae và nghệ sĩ Lee Eun-woo tham gia với vai trò “thành viên”. Số thành viên trực tiếp tham gia vận hành dự kiến còn tăng thêm. Lợi nhuận từ việc bán tác phẩm, sau khi trừ chi phí vận hành tối thiểu, được dùng cho những triển lãm mới. Các loại quỹ, chương trình lưu trú, giảng viên thời vụ, cùng triển lãm hội họa chỉ xem được trong hôm nay mang tên “Salon của hôm nay” đang được mở ra tại đây.
070-7715-8232 www.commoncenter.kr 823-2 Gyeongin-ro, quận Yeongdeungpo, Seoul
CL
Citylife _ 35