Chungbuk National University Newspaper | Naesoong, soi vào dáng vẻ thật bên trong tôi
Báo Chungbuk National University soi chiếu hoàn cảnh ra đời của loạt tác phẩm “Naesoong” và quan điểm sáng tác của họa sĩ hội họa Hàn Quốc Kim Hyun Jung qua một bài phỏng vấn. Họa sĩ Kim kể lại quá trình từ những trăn trở về ánh mắt của người khác dẫn đến việc vẽ “Naesoong” như một bức chân dung tự họa, cùng mục tiêu trở thành nghệ sĩ giao tiếp với công chúng.
Xem toàn văn
Ở đây có một người phụ nữ đang mặc hanbok duyên dáng. Dáng vẻ của cô trong tranh đủ để làm chúng ta bật cười. Bởi người đáng ra phải mặc hanbok, trang điểm thật kỹ và giữ đúng khuôn phép thì trái ngược thay lại đang chơi bi-a, hoặc đang cưỡi chiếc xe máy McDonald’s đi giao hàng. Cũng có khi, ở nơi ánh mắt của cô — người mặc áo jeogori đỏ và váy sắc mực đang nấu mì gói — hướng tới lại là chiếc túi hàng hiệu và chiếc bình giữ nhiệt Starbucks. Người họa sĩ đã đưa dáng vẻ kỳ lạ của những cô gái ấy lên tờ giấy trắng chính là họa sĩ Kim Hyun Jung, người rạng rỡ với danh hiệu “100 người sẽ làm rạng danh Hàn Quốc sau 10 năm” của báo Dong-A Ilbo năm 2014 và Giải Văn hóa Chunggang thuộc “Giải Người phụ nữ văn hóa của năm” lần thứ 8 năm 2015. Vậy thì cuộc đời của người phụ nữ mà họa sĩ Kim Hyun Jung đang vẽ nên mang dáng vẻ nào? Từ giờ, hãy cùng bước vào câu chuyện của cô.
Cô bé vẽ tranh theo chị gái bước chân vào hội họa Hàn Quốc
Khác với những người phụ nữ lộng lẫy trong tranh, lý do cô bắt đầu hội họa Hàn Quốc lại rất bình thường.
“Nhìn chung các cô em gái đều muốn bắt chước chị mình, còn con gái thì muốn giống mẹ mà. Tôi cũng theo chị gái học chuyên ngành mỹ thuật mà bắt đầu mỹ thuật một cách tự nhiên. Trong nhiều lĩnh vực, lý do tôi bắt đầu với hội họa Hàn Quốc là vì tôi nhận được từ hội họa Hàn Quốc một cú sốc mới mẻ mà tôi chưa từng cảm thấy ở những tác phẩm thể hiện bằng vật liệu hội họa phương Tây. Đặc biệt, tôi muốn đi theo và đạt tới sự hóm hỉnh, khả năng quan sát tinh tế cùng năng lực vận bút tràn đầy sinh khí của bậc thầy Kim Hong-do thể hiện trong <Mudong> (Đứa trẻ múa) và <Ssireum> (Đấu vật); chính suy nghĩ đó khiến tôi kiên trì với kỹ pháp và vật liệu riêng có của hội họa Hàn Quốc.”
Dù bắt đầu mỹ thuật một cách bình thường, nhưng vì những tác phẩm tốt hơn, cô đã là một sinh viên say mê và tham vọng hơn bất cứ ai. Cô theo học khoa Hội họa Phương Đông Đại học Quốc gia Seoul và học song ngành quản trị kinh doanh. Cô học nhiều hơn những sinh viên khác gấp mấy lần và đạt điểm cao hơn cả các sinh viên chuyên ngành quản trị kinh doanh.
“Từ khi quyết định trở thành họa sĩ, tôi đã trăn trở rất nhiều về giới hạn của thị trường mỹ thuật nước ta hiện nay và những khó khăn của các họa sĩ trẻ. Giá tác phẩm thì được định rất cao, vậy vì sao họa sĩ lại đói? Chẳng lẽ không thể để mọi họa sĩ mang giấc mơ mỹ thuật mở ra thế giới tác phẩm của mình mà không gặp khó khăn về mặt thực tế? Những câu hỏi ấy liên tục hiện lên, và tôi nghĩ để giải quyết chúng thì phải hiểu rõ hơn về thị trường mỹ thuật, nên đã quyết định học song ngành quản trị kinh doanh. Tất nhiên học rồi cũng không có nghĩa là tôi hiểu thị trường mỹ thuật một cách hoàn hảo, và vì quản trị kinh doanh với hội họa phương Đông là những việc phải dùng xen kẽ bán cầu phải và bán cầu trái nên đầu tôi cũng có lúc bị quá tải; nhưng quản trị kinh doanh rõ ràng là môn học giúp tôi nhìn thế giới bằng một tầm nhìn khác hơn, rộng hơn.”
Những câu chuyện Naesoong, phá vỡ lối nghĩ thông thường
Trong giới mỹ thuật coi trọng tuổi nghề và lý lịch, cơ duyên để cô gái 28 tuổi ấy vươn lên thành ngôi sao triển vọng chính là triển lãm cá nhân đầu tiên của cô, “Những câu chuyện Naesoong”. Với cô, sáng tác là quá trình tìm câu trả lời cho những trăn trở của mình, và cô đã thể hiện quá trình ấy một cách gan dạ và hóm hỉnh.
“Từ thời thanh thiếu niên, tôi đã là một học sinh nhạy cảm với ‘ánh mắt’ của người khác. Tôi là người chạy theo dáng vẻ phản chiếu trong ‘ánh mắt’ của mọi người hơn là sống cuộc sống mình muốn. Khi ‘ánh mắt’ trở thành tiêu chuẩn của đời tôi thì dần dần tôi khó mà gánh được nó. Vì vậy, để tìm lại cái tôi đã nhòe nhạt, để giữ được trọng tâm mà không chao đảo, tôi cần một quãng thời gian tự vấn ‘tôi là người thế nào’ hay ‘tôi phải trở thành người thế nào’. Và thế là tôi bắt đầu công việc mang tên ‘Những câu chuyện Naesoong’.”
Vậy thì với cô, “Naesoong” rốt cuộc mang ý nghĩa gì?
“Tôi cho rằng Naesoong là một sự ‘bất nhất’ thường gặp, xuất hiện khi những người bình thường, không phân biệt giới tính, muốn che đi phần thiếu sót của mình và chỉ cho thấy dáng vẻ đẹp đẽ theo nhu cầu phổ biến là được người khác công nhận. Ban đầu khi hình dung ‘Những câu chuyện Naesoong’, tôi cũng chỉ nhằm hài hước hóa những người có bề ngoài khác bên trong. Nhưng khi tiếp tục làm việc, tôi chợt nhận ra nhân vật trong tranh không chỉ giống tôi ở ngoại hình mà giống cả ở bản chất, thế là đối tượng của tranh chuyển sang chính tôi. Rốt cuộc, những dáng vẻ tôi định hài hước hóa cũng có trong tôi, và dáng vẻ của người khác mà tôi không thích rốt cuộc chính là những thuộc tính của tôi mà tôi muốn phủ nhận. Từ đó, tôi hiểu ‘Naesoong’ là ‘mọi thái độ phô ra một vẻ ngoài khác với lòng mình để thỏa mãn ánh mắt hay sự đánh giá theo thông lệ của người khác’, và bắt đầu vẽ cả những tình huống Naesoong có thể tìm thấy trong đời thường của tôi thành chân dung tự họa. Rốt cuộc, loạt ‘Naesoong’ hiện nay là bức chân dung tự họa mang tính thú nhận.”
Ngoài cách thể hiện tác phẩm như chân dung tự họa, điều khiến chủ đề “Naesoong” càng nổi bật trong tác phẩm của cô chính là những dáng vẻ “đối lập” trong tranh. Đó là sự đối lập giữa chiếc hanbok tượng trưng cho khuôn phép và sự cao nhã với dáng vẻ mặc chiếc hanbok ấy mà làm những hành động thường ngày, hay sự đối lập giữa kỹ pháp tô màu của hội họa phương Đông truyền thống với kỹ thuật cắt dán của phương Tây.
“Lý do tôi lấy hanbok làm mô-típ chính trong tác phẩm là vì qua sự đối lập giữa chiếc hanbok tượng trưng cho khuôn phép và sự cao nhã với dáng vẻ mặc nó mà làm những hành động rất thoải mái, thường ngày và theo thói quen, tôi muốn vừa ẩn dụ cho dáng vẻ bề ngoài khác bên trong, vừa đề xuất sự tự do đến từ việc đi chệch khỏi thông lệ. Sự đối lập giữa ‘khuôn phép’ và ‘đời thường’ trở thành phương tiện hoán dụ cho ‘Naesoong’ — cái được gọi là sự đối lập bên trong kết quả. Hơn nữa, hanbok là loại áo có tính che phủ cao vì phải mặc nhiều lớp và chiếc váy thì dài, rộng; nhưng dù mặc chiếc hanbok ấy, tôi vẫn vẽ nhân vật ở dạng khỏa thân trước để bên trong lộ ra rõ mồn một rồi mới cắt dán hanji lên trên, nhờ vậy có thể dẫn dắt một cách đầy kịch tính hơn tâm lý của người xem khi nhìn thấu nội tâm của nhân vật đang làm Naesoong. Càng che thì cái thú vị của việc đào ra lòng người lại càng lớn.”
Mơ làm nghệ sĩ giao tiếp với công chúng
Tác phẩm của cô, với cô là quá trình tìm câu trả lời cho những trăn trở và cũng là cửa sổ giao tiếp với công chúng, còn với công chúng thì là lối thoát khỏi một thế giới ngột ngạt. Người tin chắc rằng không gì có thể làm mình thỏa mãn hơn việc vẽ tranh ấy rồi sẽ đến với chúng ta bằng tác phẩm nào nữa — ta hãy cùng kỳ vọng vào những bước đi tới của cô.
Triển lãm cá nhân “Olympic Naesoong” của cô, tổ chức tháng 6 năm ngoái tại Gana Insa Art Center ở Insa-dong, với số khách tham quan cao nhất một ngày là 3.733 người và tổng cộng hơn 24.000 người, đã liên tiếp làm mới kỷ lục số khách tham quan nhiều nhất kể từ khi Gana Insa Art Center mở cửa. Triển lãm cá nhân mở trong năm nay cũng vậy: tác phẩm đều bán hết mỗi lần trưng bày, và những bước đi của cô trông cũng mạnh mẽ, không chút rụt rè như chính tác phẩm của cô. Thế nhưng, danh hiệu “họa sĩ” luôn khiến cô cảm thấy sợ.
“Trước khi là họa sĩ hội họa Hàn Quốc, việc sống như một ‘họa sĩ’ có rất nhiều điều đáng sợ. Như câu ‘họa sĩ thì đói’ nói thay, sống bằng nghề họa sĩ rất khó khăn. Khi vẽ tranh với tư cách họa sĩ tôi thực sự hạnh phúc, nhưng trong lúc triển khai nhiều dự án, khi cảm nhận rõ rằng ở nước ta các họa sĩ trẻ là những người yếu thế, tôi cũng nếm mùi tuyệt vọng. Không chỉ vậy, vì là họa sĩ hội họa Hàn Quốc đang sống trong hiện tại, tôi phải đưa tính thời đại vào chủ đề sáng tác và thể hiện một cách hiện đại nhưng vẫn hòa hợp cùng vật liệu truyền thống, nên luôn cần rất nhiều nghiên cứu, và tôi luôn sợ cùng lo lắng không biết kết quả có ra được một tác phẩm hòa hợp tốt hay không.”
Dù ở tuổi còn trẻ đã đạt được nhiều điều với tư cách họa sĩ hội họa Hàn Quốc, cô vẫn còn nhiều giấc mơ muốn thực hiện.
“Mục tiêu cuối cùng trước hết là thành một bậc thầy với tư cách họa sĩ, nhưng cùng với đó tôi muốn góp sức vào việc tạo nên một nền văn hóa và cấu trúc để mỹ thuật thẩm vào đời sống, có một vị trí và ai cũng có thể thưởng thức. Xa hơn nữa, tôi vẫn thường hình dung dáng vẻ của một ‘người truyền bá văn hóa truyền thống’ có thể giải thích một cách đại chúng về văn hóa truyền thống hiện lên trong nghệ thuật của chúng ta. Dạo này tôi cũng đang nỗ lực mở ra một thể loại mang tên ‘social drawing’. Đó là việc công chúng và họa sĩ cùng nhau hoàn thành một tác phẩm bằng cách sử dụng mạng xã hội. Tôi có nhiều giấc mơ như vậy, nhưng mục tiêu cuối cùng của chúng rốt cuộc chỉ có một: một thứ mỹ thuật hô hấp cùng công chúng, và một thứ mỹ thuật đồng hành với những nghệ sĩ trẻ.”
Cô cũng không quên lời khuyên dành cho sinh viên trường ta — những người muốn đi con đường như cô.
“Nếu làm việc với một tấm lòng yêu thiết tha thì tôi nghĩ luôn có kết quả tốt. Giai đoạn khó khăn luôn đến, nhưng mỗi lần như thế, nếu nhớ đến giấc mơ của mình, tấm lòng yêu công việc và niềm say mê mà vượt qua từng khoảnh khắc, tôi tin chắc rằng khoảnh khắc tốt đẹp sẽ đến.”
