HIM Magazine | Biểu đạt đầy dí dỏm nhắm vào một xã hội đầy naesoong! Họa sĩ hội họa Hàn Quốc kiểu pop Kim Hyun Jung

Một người phụ nữ mặc hanbok và đeo tai nghe trên đầu, một người phụ nữ cũng trong bộ hanbok nhưng đội chiếc mũ che nắng kiểu các bà các cô mà tập thể dục trong công viên. Chúng tôi đã gặp họa sĩ Kim Hyun Jung, người trình diện những tác phẩm chọc thẳng vào tâm điểm một cách tinh nghịch cái không khí xã hội cứng nhắc cho rằng “con gái thì phải nền nã”. Thông điệp mà cô — người đã xác lập kỷ lục bán hết toàn bộ tác phẩm trưng bày — muốn kể bằng loạt tranh Naesoong là gì?

■ Nữ họa sĩ ngôi sao thuận lợi với mọi tác phẩm công bố

Họa sĩ hội họa Hàn Quốc Kim Hyun Jung, người được gọi là “thần tượng của hội họa Hàn Quốc” và đã thổi sinh khí vào giới hội họa Hàn Quốc đang tĩnh lặng. Năm 2013, tại triển lãm “Chuyện Naesoong” ở Seoul Arts Center, cô đã xác lập kỷ lục hiếm có là bán hết toàn bộ tác phẩm, làm dậy lên đề tài bàn luận.

“Đó là điều tôi không hề ngờ tới. Khác với những lời đánh giá xung quanh như ‘tính nghệ thuật của tác phẩm kém’, ‘trông quá bình thường’, những người mua tác phẩm lại thấy thú vị và nói ‘ôi! Cái đó chính là hình ảnh của tôi mà!’. Họ bảo cách biểu đạt phá vỡ định kiến ‘hội họa Hàn Quốc khó hiểu’ cũng để lại ấn tượng. Tôi muốn làm ra những tác phẩm mà công chúng có thể thưởng thức không chút nặng gánh, và tôi đã rất vui, rất biết ơn vì cảm thấy mình đến gần giấc mơ đó.”

Cô còn nói thêm rằng mình cũng thấy tự hào khi hội họa Hàn Quốc — thứ đang dần mất chỗ đứng — được công chúng biết đến qua mình. Hội họa Hàn Quốc không được hoan nghênh cả trong xã hội lẫn ở đại học, vì nhiều lý do như tính thương mại kém, không lộng lẫy… Vậy có lý do đặc biệt nào khiến cô gạt sang một bên những thể loại gọi là ra tiền để chọn chuyên ngành hội họa Hàn Quốc — con đường mà ai nhìn cũng thấy rõ là gian khổ?

Họa sĩ Kim đáp: “Cuối năm nhất trung học phổ thông, tôi cảm nhận được ở tranh thủy mặc mà mình tiếp xúc lần đầu một sức hấp dẫn khác chiều so với hội họa phương Tây. Trong tranh thủy mặc, một nét bút quan trọng đến mức có thể định đoạt vận mệnh của cả tác phẩm. Nó đòi hỏi độ tập trung cao và sự tinh tế, mà khi thể hiện thành công một nét cực khó thì lồng ngực lại dâng lên như thể vừa leo lên một ngọn núi lớn. Cảm giác thành tựu mỗi lần như thế là một trong những sức hấp dẫn của hội họa Hàn Quốc.”

Và cuốn 『Bài giảng đặc biệt về cái đẹp (美) của Hàn Quốc』 của Oh Ju-seok mà cô đọc vào quãng thời gian ấy đã đóng chốt cho việc họa sĩ Kim chọn chuyên ngành hội họa Hàn Quốc. Cô muốn học theo sự dí dỏm, năng lực quan sát và khả năng vận bút tràn đầy sinh khí của tác giả Kim Hong-do trong “Mudong” và “Ssireum” được giới thiệu trong sách. Việc một học sinh trung học say đắm cái đẹp của hội họa Hàn Quốc rồi trở thành sinh viên và học chuyên ngành hội họa Hàn Quốc là điều quá đương nhiên.

■ Loạt tranh Naesoong ra đời bằng cách thức chưa từng có

Dù là việc mình yêu thích đến đâu thì vẫn cần nghĩ một cách thực tế. Hơn nữa, Hàn Quốc chẳng phải là một nước quá khắc khổ để sống như một nghệ sĩ hay sao. Cô nảy ra thắc mắc: vì sao cuộc đời của những nghệ sĩ mang lại cảm động cho người khắp thế giới suốt hàng chục, hàng trăm năm lại nghèo? Để có câu trả lời, họa sĩ Kim học song ngành quản trị kinh doanh, nghiên cứu thị trường mỹ thuật và dòng chảy của thế giới. Để xin một lời khuyên thực tế hơn, cô tìm đến một người đi trước đang hoạt động với tư cách họa sĩ, và cuối cùng cô có được lời giải. Đó là từ câu hỏi mà người đi trước ấy ném ra: “Em từng thử vẽ tranh như một nhân viên công ty chưa?”

Cô phát hiện ra chính mình: một người không nỗ lực làm việc như một họa sĩ — đến xưởng vào giờ đã định, chưa đạt định mức thì làm thêm giờ — mà lại trăn trở trước tiên về chuyện “vì sao nghệ sĩ lại bị đói?”. “Picasso trung bình 2,2 ngày hoàn thành một tác phẩm. Đó là khối lượng công việc khổng lồ, không thể so với việc tôi — một sinh viên — hoàn thành 5 tác phẩm một năm. Nghĩa là ông nhiệt huyết đến thế. Vì muốn giống Picasso nên tôi cũng phân bổ thời gian hiệu quả như một nhân viên công ty và đắm mình vào công việc.”

Kết quả là họa sĩ Kim đã hoàn thành hơn 40 tác phẩm trong một năm, và với những tác phẩm đó, tháng 6 năm 2014 cô mở triển lãm cá nhân 〈Olympic Naesoong〉 tại Gana Art Center ở Insa-dong. Tại đây, cô đã phá kỷ lục số khách tham quan trong một ngày của Gana Art Center bằng con số của chính mình — 3.733 người — và thu hút tới 24.000 khán giả trong 10 ngày triển lãm. Đó là thành quả của việc cô vượt qua những giằng xé về con đường đi và kiên định bước theo lối riêng, giữa một không khí xã hội mà hội họa Hàn Quốc bị hạ giá so với hội họa phương Tây.

Vì nổi tiếng ở tuổi còn nhỏ nên cũng có sự đố kỵ và ganh ghét nhắm vào họa sĩ Kim. Cô bị tổn thương bởi những người ngoài và trong khác nhau, rồi với ý định biếm họa họ, cô bắt đầu vẽ tranh với chất liệu là naesoong. “Vẽ rồi tôi thấy nhân vật chính trong tranh cứ như chính mình. Tôi cũng làm naesoong trong lúc để ý đến cái nhìn của người khác mà. Từ sau khi phát hiện ra hình ảnh của mình mà trước đó tôi không biết, tôi vẽ cả bản thân cùng những chuyện xung quanh. Chính ‘Xa lạ hoặc quen thuộc’ là tác phẩm đầu tiên có hình ảnh của tôi trong đó.”

Tiếp sau 〈Olympic Naesoong〉 vẽ những người tập thể dục ở công viên gần nhà, hiện cô đang thực hiện 〈Công viên giải trí Naesoong〉 với khái niệm là không gian giải phóng của người lớn. Cô nảy ra ý tưởng từ lời kể của những học sinh trung học mà cô dạy, rằng sau khi thi xong các em đã đổi gió ở công viên giải trí.

Cách làm việc của họa sĩ Kim được biết là độc đáo. Đó là cách cô trở thành nhân vật chính trong tác phẩm rồi chụp ảnh, sau đó mặc áo lên trên đó. Việc chụp ảnh được tiến hành hai lần: lần đầu chụp đường nét cơ thể, lần thứ hai mặc hanbok và chụp cùng một dáng như lần đầu. Sau đó cô thể hiện nhân vật bằng đạm thái (màu nhạt), đồ vật bằng chân thái (màu đậm), còn trang phục thì bằng kỹ pháp thủy mặc đạm thái hoặc kỹ thuật cắt dán.

“Tôi mặc lên thân khỏa thân bộ hanbok bằng chất liệu bán trong suốt. Vừa truyền đến khán giả thông điệp ‘lòng người lộ ra rõ mồn một’, vừa cho họ cơ hội tưởng tượng xem điều gì đang diễn ra trong vạt váy rộng ấy. Thực tế thì có vẻ khán giả nam quan tâm hơn cả khán giả nữ, họ bảo ‘thấy cả da thịt bên trong’.”

■ Mơ về một thứ mỹ thuật mà ai cũng thưởng thức không chút nặng gánh

Khi tác phẩm được công bố qua mạng xã hội, phản ứng của cư dân mạng trải từ cực này sang cực kia: từ lời khen là đẹp cho đến những chỉ trích gay gắt. Trong đó, họa sĩ Kim cho biết cô vẫn nhớ lời bình về tác phẩm “Acha 我差 – mì gói”. Cô thể hiện đôi giày đẹp tinh tế và hợp xu hướng, chiếc túi giá cao, ly cà phê thương hiệu nhượng quyền, nhưng trái với ý mình, cô lại nghe lời bình rằng tác phẩm trào phúng khuynh hướng tiêu dùng xa xỉ của những người phụ nữ trẻ.

Cô thấy lạ trước cách diễn giải khác với ý đồ sáng tác, nhưng quá trình tác phẩm được diễn giải lại sau khi rời khỏi tay mình cũng thú vị. Mặt khác, họa sĩ Kim chọn “Narcisse” là tác phẩm cô gắn bó nhất. Đó là tác phẩm thời đầu của loạt tranh Naesoong, vì cô cho rằng hình ảnh đặt chiếc gương tay trước mặt rồi kẻ chân mày là naesoong tiêu biểu của người phụ nữ. Với tác phẩm này, họa sĩ Kim cũng từng đoạt giải Vàng Triển lãm Mỹ thuật Nữ giới Hàn Quốc.

“‘Người làm tôi chuyển động’, bức vẽ người phụ nữ cưỡi chiếc xe máy giao hàng tại nhà của McDonald’s, là tác phẩm duy nhất tôi còn giữ bản gốc. Đó là tác phẩm thời đầu nhưng phản ứng của khán giả rất mạnh nên tôi giữ gìn cẩn thận. Một nhà sưu tập nổi tiếng trong nước đã bày tỏ ý định mua nhưng tôi không thể để nó rời khỏi tay mình.”

Rời khỏi hàng rào gọi là trường học thì hẳn người ta sẽ bất an, nhưng họa sĩ Kim lại vững lòng vì có một công chúng để giao tiếp. Bởi những người phản hồi về các tác phẩm cô đăng lên mạng xã hội chẳng khác nào những người đi trước đối với cô. Thỉnh thoảng khi cảm giác bất an dồn đến, cô lại càng đắm mình vào công việc, và để giới thiệu “họa sĩ hội họa Hàn Quốc Kim Hyun Jung”, cô gửi portfolio đến các phòng tranh.

“Không có con đường mẫu để thành họa sĩ. Những người xuất thân trung học nghệ thuật, đại học nghệ thuật như tôi thì tiếp cận được nhiều thông tin triển lãm hơn, nhưng dạo này cả người không học chuyên ngành cũng sáng tác qua mạng xã hội đấy chứ.” Khi được hỏi cô muốn hoạt động với tư cách họa sĩ đến bao giờ, họa sĩ Kim nói: “Tôi hạnh phúc với hiện tại khi có thể sáng tác và triển lãm, nên trong thời gian tới tôi muốn sống cuộc sống này. Tôi muốn góp sức vào việc làm cho mỹ thuật trở thành một phần của đời sống và tạo nên một nền văn hóa mà người ta thưởng thức một cách tự nhiên”.

Việc cô mới đây tập hợp tác phẩm để ra một tập tiểu luận và dùng khoản thu từ đó tài trợ cho trẻ em ở trại mồ côi cũng nằm trong mạch ấy. Cùng với đó, cô cho biết mình còn mơ về một cuộc sống học thêm nữa để trở thành người truyền bá, giải thích một cách dễ hiểu nền văn hóa truyền thống hiện ra trong nghệ thuật của chúng ta. Chúng tôi chờ đợi naesoong tiếp theo của họa sĩ hội họa Hàn Quốc Kim Hyun Jung — người mỗi ngày đều dốc hết sức với trí tưởng tượng đầy tài hoa, với năng lực mang lại cảm động cho khán giả và với khát vọng mạnh mẽ của một họa sĩ hội họa Hàn Quốc.

[PROFILE]

Sinh năm 1988 tại Seoul

Tốt nghiệp khoa Hội họa Phương Đông, Đại học Mỹ thuật, Đại học Quốc gia Seoul và cao học của chính trường này

2011 Giải Xuất sắc nhất Triển lãm Mỹ thuật Hòa bình Thế giới lần thứ 14

Giải Vàng Triển lãm Mỹ thuật Nữ giới Hàn Quốc lần thứ 12

2013 Nghệ sĩ “Họa sĩ tương lai” kỷ niệm 150 năm Perrier

2014 Giải Xuất sắc nhất “Những con người đẹp” của JTBC

“100 người sẽ làm vinh danh Hàn Quốc sau 10 năm” của báo Dong-A Ilbo

2013 Triển lãm mời Art Seoul, triển lãm cá nhân

2014 Seoul Art Show

Người viết — Text: Kim Hyeon-gyeong (Freelance) | Photo: Cho Sang-cheol (Photo Director)