Magazine ART | 2013.12 (số 104) | Hỏi đường trong mê cung của vực sâu bên trong tôi
Bài viết này mượn câu chuyện về “căn phòng bí mật” trong bộ phim “Kẻ đột nhập” của đạo diễn Andrei Tarkovsky để soi chiếu sự lệch pha giữa cái tôi và ánh mắt của người khác, cùng nỗi sợ nằm bên trong đó, mà họa sĩ Kim Hyun Jung đã khảo sát qua loạt tranh chân dung tự họa mặc hanbok “Naesoong”. Kim Hyun Jung ví hành vi vẽ tranh với “việc soi gương”, và nói rằng chính việc phát hiện và thừa nhận điều mình thật sự mong muốn mới là hạnh phúc đích thực. Cuối bài có giới thiệu kèm tiểu sử của họa sĩ Kim Hyun Jung, người tốt nghiệp Trung học Nghệ thuật Sunhwa và khoa Tranh Đông phương Đại học Quốc gia Seoul, đã mở triển lãm cá nhân và tham gia nhiều triển lãm nhóm.
Xem toàn văn
Có một “căn phòng bí mật” thuộc khu vực cấm, nơi thực hiện được những khát khao đích thực trong lòng. Đường đến được đó rối như mê cung và khắp nơi đầy bẫy, nhưng ngay khi bước vào căn phòng ấy, điều ước thật sự trong lòng mà chính mình cũng không biết sẽ được thực hiện. Một ngày nọ, người anh dấn thân thử sức với căn phòng ấy để cứu người em yêu dấu mắc bệnh nan y, và sau khi trải qua đủ thứ thử thách, anh đến được “căn phòng”. Nhưng người em đã chết, còn người anh thì trở thành đại phú. Sau đó, người anh tự sát.
Câu chuyện này được trích từ nội dung bộ phim “Kẻ đột nhập” của đạo diễn người Nga (Liên Xô cũ) Andrei Tarkovsky (4.4.1932 – 29.12.1986).
Có bao nhiêu người biết chính xác mình thật sự muốn gì? Trong vô số tác phẩm văn học, triết học và nghệ thuật, người ta không ngừng đặt câu hỏi “cái tôi” là gì.
Việc tìm ra hình ảnh đích thực của chính mình, những khát khao và ham muốn thật sự, có lẽ cũng là một “mê cung của vực sâu” chẳng kém gì việc đến được “căn phòng bí mật”.
Điều ta thấy ở cuối mê cung của vực sâu ấy có thể là một thứ đáng ghê sợ như nhân vật trong “Kẻ đột nhập”, mà cũng có thể lại đẹp đẽ đến bất ngờ như câu chuyện cổ tích. Nhưng chỉ có một điều chắc chắn, rằng với con người, việc tìm ra điều mình thật sự muốn, tìm ra hình ảnh của chính mình, không phải chuyện dễ. Có phải vì nỗi sợ? Có lẽ mê cung của vực sâu chính là tuyến phòng ngự mà cái tôi tự dựng nên cho mình.
Khởi đầu của những tác phẩm Kim Hyun Jung — nơi cô gói lấy, cùng với những bức chân dung tự họa trong bộ hanbok cao nhã mang chủ đề “Naesoong”, cái ngoài và cái trong bất nhất cùng hình ảnh con người hiện đại để tâm đến những ánh mắt — chính là “quan hệ với người khác và ánh mắt”.
Điều cô cảm thấy khi nhìn những người khác có ngoài và trong khác nhau là “nỗi sợ”. Vì nỗi sợ ấy, dần dần cảm xúc và hình ảnh chủ thể của chính cô trở nên mờ nhòe, còn ánh mắt của người khác thì thành thước đo của cô.
Cái ánh mắt đã thành thước đo lại dẫn đến câu hỏi về “cái tôi”. “Hình ảnh thật của tôi là thế nào?” Kim Hyun Jung từng nói cô không bắt đầu công việc với ý định gói lấy câu chuyện của mình, nhưng rốt cuộc cô phát hiện rằng trong tác phẩm, cô đang biểu đạt hình ảnh của chính mình, cái cảm giác lệch pha đến giữa cái tôi và ánh mắt của người khác, và cô thừa nhận điều đó.
Khi đầu óc rối rắm, người ta thường nói “vì thế giới hỗn độn”. Người đến tư vấn với những nỗi bận lòng như thế thì tìm đến chuyên viên tư vấn để mong được giải quyết. Trong quá trình được tư vấn, người ấy nghĩ rằng mình đang nói chuyện cùng người kia (hay rằng mình đang lắng nghe lời khuyên của chuyên viên), nhưng chuyên viên chỉ dẫn dắt để câu chuyện của người ấy tuôn ra mà thôi. Người mang nỗi bận lòng ấy cuối cùng kể ra tâm sự của mình mà nhận được an ủi và được chữa lành. Bởi mọi vấn đề rốt cuộc đều bắt nguồn từ chính bản thân mình. Không phải thế giới hỗn độn, mà chỉ là “vì đầu mình rối rắm nên thế giới mới hỗn độn”.
Kim Hyun Jung nói rằng “vẽ tranh cũng giống như soi gương”. Và cô diễn giải điều đó một cách đầy sắc sảo. Vực sâu của chính mình thì rối như mê cung và kèm theo nỗi sợ. Có lẽ cái sự sắc sảo ấy là cách thức bên trong Kim Hyun Jung để thắng nỗi sợ, còn chiếc gương là người dẫn đường để không lạc lối trong mê cung. Và cô làm việc.
“Tôi nghĩ lúc vẽ tranh là lúc tôi hạnh phúc nhất”
Chẳng phải việc phát hiện hình ảnh đích thực của mình, điều mình thật sự khát khao, và tự thừa nhận chính mình, mới là hạnh phúc đích thực hay sao.
_ Phóng viên Park Il-gyu
Kim Hyun Jung tốt nghiệp chuyên ngành Tranh Đông phương, khoa Mỹ thuật Trung học Nghệ thuật Sunhwa, và khoa Tranh Đông phương, Đại học Mỹ thuật thuộc Đại học Quốc gia Seoul; hiện đang theo học cao học thạc sĩ tại cùng trường.
Cô đã mở 3 triển lãm cá nhân và tham gia nhiều triển lãm nhóm, triển lãm chuyên đề tại New York, Hồng Kông, Busan, Seoul…
Cô từng đoạt giải tại Đại hội Mỹ thuật Phụ nữ Hàn Quốc, Đại hội Mỹ thuật Danh họa Thế giới…, và hiện đang giảng dạy tại Trường Trung học Phổ thông Nghệ thuật Anyang.
Tác phẩm của cô được lưu giữ tại Bệnh viện Đại học Quốc gia Seoul, Korea Exchange Bank, Shinhan Bank, Công ty Kiểm toán Deloitte Anjin…
