Today’s Newspaper | [Tôi dõi theo họa sĩ này của Kim Jong-geun ⑦] Từ Naesoong đến chuyện kết hôn ở tuổi ba mươi, bản tự thú gan góc của cô

[Tôi dõi theo họa sĩ này của Kim Jong-geun ⑦] Từ Naesoong đến chuyện kết hôn ở tuổi ba mươi, bản tự thú gan góc của cô

Kim Hyun Jung giờ đây là nữ họa sĩ hội họa Hàn Quốc ba mươi tuổi đầy hứa hẹn.

Trong lĩnh vực hội họa Hàn Quốc vốn bị công chúng và cả những người yêu mỹ thuật lạnh nhạt nghiêm trọng, riêng với tác phẩm của họa sĩ Kim Hyun Jung thì phản ứng lại nồng nhiệt đến mức lạ thường, như một ngoại lệ.

Mỗi lần triển lãm, cô đều tạo nên sự quan tâm to lớn, và vô số khán giả say mê tranh của cô. Hơn thế, cô đã vươn lên thành thần tượng và người nổi tiếng của giới mỹ thuật, và trên thực tế đang được đánh giá đúng như vậy.

Việc cô được tạp chí <Forbes> chọn vào danh sách ‘30 người dưới 30 tuổi có sức ảnh hưởng’ năm 2017 là bằng chứng thực tế cho điều đó. Vượt qua cả những triển lãm trong nước tầm cỡ như Lee Jung-seob hay Andy Warhol, chỉ bằng mạng xã hội và lời truyền miệng, triển lãm <Naesoong Amusement Park> năm 2016 đã lập kỷ lục số khán giả cao nhất trong nước đối với một triển lãm cá nhân, với 67.000 người đã ghé qua công viên giải trí ấy. Vì vậy, chúng ta không thể phớt lờ tác phẩm của cô.

Và sau ba năm, lần này cô trở lại với chủ đề <Một khay trứng, tuổi kết hôn> (ở Hàn Quốc một khay trứng có 30 quả, ngụ ý tuổi ba mươi).

Triển lãm lần này đồng thời là triển lãm đặc biệt kỷ niệm việc cô nhận Giải Họa sĩ trẻ Hàn Quốc, giải thưởng mà Kumbosung Art Center và Hiệp hội Mỹ thuật Hàn Quốc trao cùng tiền thưởng cho những họa sĩ trẻ xuất sắc.

Cô đã đặt tên cho triển lãm này là ‘Một khay trứng, tuổi kết hôn’, hóm hỉnh đúng như sự tinh nhạy vốn có của mình. Ngay trong tiêu đề đã là chuyện kết hôn! Những bức tranh được đọc như lời đáp lại, hoặc như một bản tự thú thành thật, trước những câu hỏi nhàm cũ kiểu “chưa kết hôn à?” vẫn trút xuống cô gái ba mươi tuổi này ngay cả khi chẳng phải dịp lễ tết.

Trước đó, cô đã từng gây xôn xao tràn ngập cả trên mạng và ngoài đời với ‘loạt tranh Naesoong’ đã trở thành thương hiệu riêng của mình.

Cô thường vớt lên khung tranh những vấn đề hay chủ đề từ chính những câu chuyện mang tính tự truyện quanh mình.

Trong một bài phỏng vấn, cô từng tự bày tỏ lòng mình: “Vốn tôi không phải người có tính cách theo đuổi sự phá cách. Ngược lại, tôi rất nhạy cảm với cái nhìn và sự đánh giá của người khác. Sống mà cứ phải để tâm đến ánh mắt của người khác nặng nề đến mức tôi còn mắc cả trầm cảm. Rồi trong quá trình đó, tôi nghĩ mình nên đưa vào tác phẩm hình ảnh những con người bất nhất giữa trong và ngoài do những cái nhìn ấy mà sinh ra, nên đã làm nên ‘loạt tranh Naesoong’.”

Chính vì thế, rất nhiều người trẻ đã đồng cảm mãnh liệt với cách nói thành thật, không thêm không bớt của cô: “Lòng thật của đàn bà chính là thế này đây.”

Giờ đây Kim Hyun Jung hướng phát ngôn ấy về phía tuổi ba mươi, lấy chuyện kết hôn làm vũ khí để bắn mũi tên của mình.

Hiển nhiên, phụ nữ tuổi ba mươi là thế hệ nhạy cảm nhất với chuyện kết hôn; đặc biệt với phụ nữ, kết hôn là vấn đề nóng nhất, mang lại nhiều xung đột và dằn vặt trước cả nỗi sợ và sự rộn ràng. Chính vì Kim Hyun Jung nhắm thẳng vào hiện thực mà những người phụ nữ ấy đang đối mặt, đúng như nó vốn có, nên đây là câu chuyện mà mọi thế hệ đều tuyệt đối đồng cảm, không phân biệt.

Ở loạt <Naesoong> trước đây, cô đã công khai một cách thẳng thắn, thỏa lòng, chuyện những người phụ nữ ngoài khác trong che giấu và phơi mở lòng mình ra sao, nhờ đó mang lại một niềm vui khác mà những bức tranh thông thường không thể cho ta.

Phần nói về kết hôn của <Tuổi một khay trứng, ba mươi> ở điểm này hẳn cũng sẽ trở thành đề tài tranh luận.

Bởi xét theo giới hội họa Hàn Quốc hay phong cách vẽ vẫn còn bảo thủ, đó rõ ràng là một phát ngôn về hiện thực của người phụ nữ, và gần như là một kiểu phá cách.

Giờ cô đã thực sự chuyển từ <Naesoong> sang tuổi ba mươi, cái tuổi <đến lúc kết hôn>, nhưng phong cách vẽ của cô vẫn lấy hanbok – hình thức thể hiện của loạt tranh Naesoong – làm trang phục chủ đạo.

Nếu những tác phẩm trước là đặt naesoong lên trên sự khuôn phép và cao nhã, thì lần này cô miêu tả mọi lo lắng và rộn ràng mà người phụ nữ mang trong mình về chuyện kết hôn một cách sống động như thể một người đàn bà đã lấy chồng được vài năm.

Chẳng hạn, có lúc là giấc mơ về một cuộc kết hôn thần kỳ như trong cổ tích Lọ Lem hay Nàng Bạch Tuyết; rồi vẻ đoan trang và ảo tưởng về hôn nhân, sự khởi đầu của một lễ cưới lộng lẫy, cuộc giảm cân quyết liệt của người phụ nữ với bản năng muốn mình thật đẹp trong hôn trường, cách mua sắm hoa lệ cho cuộc sống tân hôn, quá trình gian nan chẳng dễ dàng của việc nội trợ, nghệ thuật nếm thử và mua sắm thật đáng giá ở siêu thị, chuyện giặt giũ như một bài học làm dâu, dọn dẹp nhà cửa, ăn cơm một mình, cuộc chiến sinh nở và nuôi con, đầu tư tài chính, lao động nhà cửa, chuẩn bị của hồi môn, mẹ chồng, và cả cái thế giới biến hóa không ngừng sẽ mở ra trước và sau khi kết hôn – tất cả đều được nữ họa sĩ thể hiện bằng cách nhại lại bức Sáng thế của Michelangelo.

Với <Khác biệt một trời một vực>, tác phẩm có thể xem là tiêu biểu của cô, nữ họa sĩ vẫn như đang say trong cái hào quang mang tên kết hôn, giữa thứ aura đầy tính kịch và khung cảnh của đời sống hiện thực.

Như thể đang đáp lời ngay lập tức cho câu hỏi kiểu <Khi nào em cưới> của Gauguin.

Thế nhưng Michel de Montaigne từng nói: “Hôn nhân giống như một chiếc lồng chim. Những con chim ở ngoài lồng thì cố sức chui vào, còn những con chim trong lồng thì vùng vẫy để ra ngoài.” Cô hiểu điều nghịch lý ấy và đặt nó vào thế đối sánh đầy tính kịch. Cứ như một người đàn bà đã lấy chồng vài chục năm.

Hơn nữa, cô làm điều đó thật tươi tắn, trộn vừa phải chất trào phúng và hài hước của cái ngoài khác cái trong, pha lẫn hiện thực với ẩn dụ, để vẽ nên một người phụ nữ hanbok xinh đẹp đến đáng yêu.

Những bức tranh của cô, bao bọc trong trào phúng và hóm hỉnh, đều ra đời sau khi chính cô tự làm người mẫu cho những khung cảnh mà mình muốn thể hiện.

Lý do tranh của cô nổi bật đầy sinh khí cũng chính là vì phải trải qua quá trình rườm rà ấy.

Nhưng còn một điều nữa: với kỹ thuật phong tục họa ấy, Kim Hyun Jung vay mượn khung cảnh từ những bức tranh của quá khứ.

Cô tìm thấy cái hôm nay của ‘phong tục họa thế kỷ 21’ ấy ở bến giặt của Hyewon Shin Yun-bok, rồi diễn giải hay tỏ lòng kính trọng nó qua <Bến giặt> của Park Soo-keun, bản chuyển dịch hiện đại của khung cảnh đó.

Bức phong tục họa thời Joseon ấy được triển khai thành ‘loạt tranh nhà tắm công cộng’ với cảnh tắm trong phòng xông hơi, ‘loạt tranh tiệm giặt’ với cảnh giặt ở tiệm giặt tự phục vụ, ‘loạt tranh tiệm làm đẹp’ với cảnh trang điểm và làm tóc ở salon.

Ngay trong cách thể hiện nhân vật, cô dùng thủy mặc damchae – kỹ thuật truyền thống của Hàn Quốc – và dẫn nó vào thế đối sánh với kỹ thuật cắt dán của hội họa phương Tây, qua đó vẫn giữ được bản sắc của loạt tranh Naesoong mà nâng nó lên thành hội họa.

Về cơ bản, Kim Hyun Jung mong rằng hội họa sẽ đến với chúng ta như âm nhạc, để cùng chia sẻ và được công chúng thưởng thức rộng rãi. Và cô đang thành công đủ để tương xứng với niềm mong ấy.

Vậy thì, qua những bức tranh trong triển lãm lần này, nữ họa sĩ vừa bộc lộ nỗi sợ và sự bất an về hôn nhân một cách thành thật và thú vị, vừa mời gọi tất cả chúng ta vào một không gian vui vẻ để trút bỏ những căng thẳng đó.

Có lẽ cô là họa sĩ đầu tiên kể từ Shin Yun-bok đã quảng bá sự ưu việt và vẻ đẹp của hanbok truyền thống qua khung tranh của mình.

Họa sĩ Kim Hyun Jung, người suốt một mực sáng tác với đề tài người phụ nữ mặc hanbok trong đời sống thường ngày.

Chẳng cần nói thêm, tranh của cô hiện ra như một bản tự thú công khai câu chuyện rằng kết hôn là “ba tuần nghiên cứu nhau, ba tháng yêu nhau, ba năm cãi nhau, rồi ba mươi năm nhẫn nhịn. Và lũ con lại lặp lại y nguyên như thế”.

Cuối cùng, <Một khay trứng, tuổi kết hôn> lần này, đúng như cô đã bày tỏ rất thẳng thắn trong ghi chú của họa sĩ, chẳng khác nào một cuộc họp báo bằng tranh để trả lời cho “những suy nghĩ và cảm xúc về kết hôn, sinh nở, nuôi con, …. với tôi hiện tại, kết hôn là đề tài lớn nhất luôn chiếm chỗ trong đầu”.

Bởi vậy, cô kỳ vọng đây sẽ là dịp làm dấy lên những luận bàn quan trọng vượt qua định kiến của thế hệ đi trước về hôn nhân. Đặc biệt, kỹ thuật thực hiện của cô cũng rất đáng để chúng ta để ý. Tác phẩm của cô, về cơ bản, chứa đựng những câu chuyện mà chính nữ họa sĩ đã trải qua. Cô ghi nhớ những khung cảnh đó rồi chụp ảnh, chụp riêng dáng mặc hanbok và dáng mặc đồ bó, sau đó dán thêm giấy hanji lên những phần thích hợp trên khung tranh thật. Đó là lý do phần lớn tác phẩm của cô truyền tải mãnh liệt cảm xúc của một hiện thực có thật.

Với chủ đề <Một khay trứng, tuổi kết hôn>, Kim Hyun Jung kể câu chuyện giữa các thế hệ bằng sự hài hước và hóm hỉnh, cho thấy một hình thức đủ độc đáo theo đúng phong cách Kim Hyun Jung, và qua đó thổi sinh khí vào giới hội họa Hàn Quốc.

Dường như cô vẫn đang trăn trở về chuyện kết hôn.

Cuối cùng, tôi muốn đưa ra lời khuyên cho nỗi trăn trở ấy của nữ họa sĩ bằng một câu tục ngữ Nga như sau.

Kim Jong-geun, nhà phê bình mỹ thuật

Trưởng phân ban Nghiên cứu – Phê bình, Hiệp hội Mỹ thuật Hàn Quốc (pháp nhân)

Giám đốc Biennale Nghệ thuật Hoa Quốc tế Goyang

Đồng giám đốc Seoul Art Show

“Trước khi ra chiến trường hãy cầu nguyện một lần, khi ra biển hãy cầu nguyện hai lần, và trước khi bước vào lễ đường hãy cầu nguyện ba lần.” Bởi kết hôn là một niềm hạnh phúc nhức đầu đến thế.

Trong bữa tiệc tuổi ba mươi của cô, tôi tin chắc rằng cô sẽ mở ra một thế giới novelty (Novelty, sự mới mẻ) đầy ý nghĩa, nơi giá trị đích thực của mỹ thuật trở thành sức mạnh, vượt lên trên thành công thế tục.

Donald Kuspit, nhà phê bình mỹ thuật Mỹ từng viết nên huyền thoại về nghệ thuật tiên phong, nói rằng lịch sử mỹ thuật của tương lai sẽ do những họa sĩ được yêu mến viết nên.

Ít nhất, tôi tin Kim Hyun Jung là một họa sĩ được yêu mến đầy rạng rỡ, người sẽ không ngừng cho thấy hương vị mới của hội họa Hàn Quốc qua hanbok. Ở đây, tính chính thống và thế giới tinh thần của hội họa Hàn Quốc có thể lại là phần việc của một họa sĩ khác.

Bản quyền © Today Shinmun – Nghiêm cấm sao chép và phát hành lại khi chưa được phép

Người viết — Art Critic Kim Jong-geun