Osulloc | Chân dung tự họa của chúng ta phản chiếu trên mặt tranh

Tea lovers

Chân dung tự họa của chúng ta

phản chiếu trên mặt tranh

Như Narcissus

đã say đắm

vẻ đẹp của chính mình

phản chiếu trên mặt nước,

họa sĩ hội họa phương Đông Kim Hyun Jung

đưa lên mặt tranh

hình ảnh của chính mình

phản chiếu trong gương,

và kể câu chuyện

về chúng ta,

những người đang sống hôm nay.

Bài. Lee An-na — Ảnh. Kim Kyung-soo

Họa sĩ hội họa phương Đông Kim Hyun Jung là nghệ sĩ của “hôm nay”. Cô là người duy nhất của giới mỹ thuật có tên trong danh sách “100 người sẽ làm rạng danh Hàn Quốc 10 năm sau” do một tờ báo nọ bình chọn, và qua hợp tác với một hãng truyền thông toàn cầu, tranh hội họa phương Đông của cô đã được dựng thành video phát sóng ra toàn thế giới. Việc tranh bán hết toàn bộ ở cả 5 lần triển lãm cá nhân tự nó không thể dùng để đánh giá năng lực của một nghệ sĩ, nhưng việc tranh hội họa phương Đông của một nghệ sĩ trẻ xuất hiện trên cửa chắn an toàn ở các ga tàu điện ngầm Seoul, trên bảng quảng cáo trong khoang tàu, và cả trên bao bì sản phẩm thì đủ để ta hình dung ảnh hưởng của cô.

Loạt tác phẩm tiêu biểu “Câu chuyện Naesoong” cho thấy một nghệ sĩ trẻ hai mươi tám tuổi đang xử lý những khoảnh khắc phổ quát của chúng ta trên mặt tranh thuần thục đến đâu. Khoảng thời gian một người phụ nữ nằm sấp trên sàn tỉ mẩn kẻ hàng mi, hay những phút giây riêng tư khi một người phụ nữ khác đang đắm chìm trong máy chơi điện tử. Ở điểm đó, họa sĩ Kim Hyun Jung phủ thêm một lớp nữa, mặc hanbok cho những người phụ nữ trên mặt tranh, khiến trang phục truyền thống và đời thường hiện đại cùng tồn tại, qua đó tạo hình một kiểu nghịch lý gọi là naesoong, khi ngoài và trong khác nhau.

Q Chủ đề của loạt tác phẩm thật độc đáo và vui vẻ. “Câu chuyện Naesoong” đã được tạo nên như thế nào?

A “Câu chuyện Naesoong” là công việc khởi phát từ sự cao nhã và tính bí mật mà hanbok mang lại. Chẳng hạn, chiếc hanbok bán trong suốt hàm chứa thông điệp “bên trong nó bị nhìn thấu rõ ràng”. Có một duyên cớ khiến tôi vẽ với chủ đề “naesoong”. Tôi đã nghĩ về “naesoong” khi gặp những người lúc gặp mặt chào hỏi thì nói những điều dễ nghe, nhưng khi chia tay lại mang một bộ mặt hoàn toàn khác để đưa ra những đánh giá bất công; những người đặt vào tôi kỳ vọng nhiều đến mức tôi cảm thấy trách nhiệm nặng nề, rồi bỗng nhiên lại gửi tới ánh mắt thất vọng. Vì muốn hội họa hóa dáng vẻ ngoài khác trong của họ, tôi đã làm nên loạt tác phẩm “Câu chuyện Naesoong”. Tôi muốn dùng tranh để gửi tới những người mang thành kiến mà đánh giá người khác một cách bừa bãi câu hỏi: “Các bạn thì đường hoàng đến mức nào?”

Q Chị đã vẽ loạt “Naesoong” từ thời còn học ngành Hội họa phương Đông Đại học Quốc gia Seoul. Khởi đầu có lẽ là một câu hỏi và lời chất vấn sắc nhọn hướng tới ai đó, nhưng giờ đây, khi đã suy nghĩ sâu và rộng về khái niệm naesoong rồi bồi đắp nó thật vững, chắc hẳn với tư cách nghệ sĩ nó đã lan ra thành những suy nghĩ khác.

A Trong tranh nhân vật, bố cục và tư thế của nhân vật rất quan trọng nên tôi vẫn dùng ảnh chụp người làm tư liệu tham khảo, rồi do một duyên cớ tình cờ, tôi đã tự nhận làm người mẫu cho phần ảnh chụp, công đoạn đầu tiên của tranh nhân vật. Khi vẽ tranh với “tôi” làm người mẫu trong tác phẩm, tôi nhận ra thành kiến và định kiến không phải vấn đề của cá nhân, mà là vấn đề phổ quát đã cắm rễ sâu trong đời sống của chúng ta. Từ đó, tôi hướng tới trạng thái tự do thoát khỏi “ánh mắt” và “định kiến”, và bắt đầu vẽ những chân dung tự họa mang tính tự thú.

Q Chuyển sang chuyện tác phẩm, tranh của chị được đánh giá là vừa trung thành với lý thuyết và kỹ pháp hội họa phương Đông chính thống, vừa mới mẻ trong kỹ pháp biểu hiện. Đặc biệt, vị thủy mặc thấm đẫm rất đậm.

A Trong cuốn sách 〈Chuyên đề về cái đẹp Hàn Quốc〉, thầy Oh Ju-seok từng lấy tranh của Kim Hong-do làm ví dụ để giảng giải về cảnh giới cao của tranh thủy mặc trong hội họa Hàn Quốc. Tôi cũng vậy, cảm xúc khi đọc cuốn sách ấy vẫn còn sống động đến mức khi đó cũng như bây giờ tôi đều say mê vị thủy mặc. Thủy mặc dù tô thêm nhiều lần cũng không khiến mặt tranh đục đi hay dày lên, mà càng tô lại càng làm sống dậy cái thú vị của đậm nhạt; dù số đường nét chồng lớp trên mặt tranh có nhiều thêm, bức tranh vẫn trong trẻo và trong suốt hơn. Thời điểm tôi đọc cuốn sách ấy là khoảng những năm trung học phổ thông, nhưng sức hấp dẫn của thủy mặc mà tôi ngộ ra khi đó đến giờ vẫn là lực hút kéo tôi vào thế giới hội họa phương Đông.

Q Hẳn là tác phẩm nào cũng phải xem trực tiếp mới cảm được cái hay chứa trong tranh, nhưng với “Câu chuyện Naesoong”, nhờ có thêm công đoạn cắt dán phủ lớp hanji mỏng lên hình bóng nhân vật nên chỉ khi xem tại phòng trưng bày, giá trị thật của tác phẩm mới được phát huy.

A Phần tôi coi là quan trọng nhất trong quá trình làm việc là khả năng biểu hiện hiện thực. Trước tiên, khi đã hoàn tất ý tưởng tổng thể thì tôi bắt đầu công đoạn phác thảo. Đầu tiên tôi chụp ảnh để có được thế động hiện thực của nhân vật, sau đó vẽ hình bóng cơ thể, tức là vẽ khỏa thân. Tiếp đó tôi mặc hanbok và lấy đúng tư thế như trong ảnh chụp hình bóng rồi chụp lại lần nữa. Sau đó tôi vẽ hình nền trên giấy lót chobaeji, và khi phác thảo xong thì chuyển sang công đoạn tô màu. Khi tô màu, nhân vật được thể hiện bằng đạm thái 淡彩, còn những đồ vật nhân vật sử dụng thì bằng chân thái 眞彩. Cuối cùng, tác phẩm hoàn thành khi tôi mặc áo cho nhân vật thông qua thủy mặc đạm thái hoặc cắt dán.

Như đã nói, tác phẩm phải xem ở phòng trưng bày thì hương vị thật mới sống dậy. Sắp tới tôi định làm về công viên giải trí bằng loạt “Câu chuyện Naesoong”. Tôi định tạo ra một sân chơi để khán giả đến xem tác phẩm có thể chơi cùng nghệ thuật. Tôi mong các độc giả của 〈OSULLOC〉 cũng đến phòng trưng bày chơi. Từ nay đến khi triển lãm mở ra, tôi sẽ suy nghĩ xem nên dùng loại trà nào để đón tiếp khách tham quan. (cười)

Từ trên xuống.

〈Naesoong : Xa lạ hoặc thân quen〉 (2013), 85×155cm, thủy mặc đạm thái trên hanji, cắt dán

〈Naesoong : Narcissus〉 (2011), 90×72cm, thủy mặc đạm thái trên hanji, cắt dán

〈Naesoong : Không (空)〉 (2013), 110×180cm, thủy mặc đạm thái trên hanji, cắt dán