Korean Medicine Times | Nội dung Hàn Quốc nhất chính là nội dung mang tính thế giới nhất

[Chú thích của ban biên tập] Ở chuyên mục này, chúng tôi đã lắng nghe họa sĩ Kim Hyun Jung — người vừa được bổ nhiệm làm đại sứ quảng bá Thành phố Seoul nhờ được ghi nhận công lao giao lưu sôi nổi với công chúng thời gian qua — nói về lý do cô quảng bá nội dung Hàn Quốc tới công chúng và nước ngoài, cùng phương án để Hàn y học giao lưu với công chúng.

Tranh phương Đông, Hàn y học… văn hóa truyền thống đặc hữu của Hàn Quốc hoàn toàn có thể hấp dẫn thế giới

- Chị vừa được bổ nhiệm làm đại sứ quảng bá Thành phố Seoul.

Trước tiên tôi muốn gửi lời cảm ơn. Tôi sinh ra và lớn lên ở Seoul, đã trải qua gần 30 năm chỉ ở Seoul. Việc hoạt động của tôi có thể góp phần quảng bá rằng Seoul — thành phố đại diện cho Hàn Quốc — là nơi đẹp đẽ và giàu những câu chuyện lịch sử đến thế nào, khiến tôi thấy rộn ràng.

- Lý do nào khiến chị quan tâm đến tranh phương Đông?

Từng học ở trường trung học phổ thông nghệ thuật, tôi tự nhiên nghĩ đến chuyên ngành và đã nghiêm túc khám phá nhiều lối vẽ khác nhau, rồi bắt đầu say mê sức hấp dẫn của tranh phương Đông, mà trong đó là tranh thủy mặc.

Từ khi bắt đầu tiếp xúc với chất liệu của hội họa Hàn Quốc, tôi dứt khoát định lòng với tranh phương Đông và lấy đó làm chuyên ngành. Thời trung học phổ thông, tôi từng đọc cuốn sách 『Bài giảng đặc biệt về cái Đẹp của Hàn Quốc』 của thầy Oh Ju-seok. Đó là cuốn sách chủ yếu soi chiếu tác phẩm của thầy Kim Hong-do từ góc nhìn “cái đẹp của Hàn Quốc”, và khi đó tôi đã thực sự xúc động lớn trước truyền thống đẹp đẽ và xuất sắc của mỹ thuật Hàn Quốc. Tôi muốn theo đuổi sự hóm hỉnh và khả năng quan sát tinh tế của thầy Kim Hong-do, cùng năng lực vận bút tràn đầy sức sống thể hiện trong <Mudong> (Đứa trẻ múa) và <Ssireum> (Đấu vật); và chính suy nghĩ đó đã dẫn tôi kiên trì với kỹ pháp và chất liệu đặc hữu của tranh phương Đông để tiếp tục đi theo hội họa Hàn Quốc.

- Năm 2016 chị đã mở triển lãm cá nhân tại Bảo tàng Nghệ thuật Metropolitan với tư cách người Hàn Quốc trẻ nhất.

Trong số các tác phẩm của tôi, <Naesoong: Người làm tôi chuyển động> là bức tranh vẽ nàng Naesoong mặc hanbok lái xe máy của McDonald’s. Một người nước ngoài xem bức tranh này đã khen: ‘Có McDrive Thru nhưng McDelivery thì tôi chưa từng tưởng tượng ra. Thật tài tình’. Tôi còn nhớ mình đã giới thiệu rằng đó không phải ý tưởng của tôi mà là văn hóa Hàn Quốc, rồi say sưa kể về văn hóa giao hàng của Hàn Quốc và bản thân cũng vui lây. Hanbok thì với cả người Hàn Quốc cũng không quá quen thuộc, nên tôi từng mơ hồ lo rằng người nước ngoài có hiểu được không. Nhưng khi thấy người nước ngoài tỏ ra rất quan tâm đến tranh phong tục Hàn Quốc và muốn biết về văn hóa Hàn Quốc, tôi đã thực sự cảm nhận rằng điều Hàn Quốc nhất chính là điều mang tính thế giới nhất.

- Chị thường nghĩ gì về Hàn y học?

Nhắc đến ‘Hàn y học’ thì điều đầu tiên hiện lên là thuật châm cứu. Ký ức từ nhỏ rằng châm kim rất đau và đáng sợ đến nay vẫn còn. Tôi không rõ vì sao mình lại sợ đến thế, nhưng giờ đã là người lớn, ngược lại, khi người uể oải hay đau ốm tôi lại đến phòng khám Hàn y để được châm kim, cứu ngải, trị liệu vật lý. Bộ phim truyền hình “Heo Jun” mà tôi xem hồi nhỏ cũng còn in trong ký ức. Vì là bộ phim quá nổi tiếng nên tôi đã xem đều đặn, và tôi cho rằng đó là cơ duyên để Hàn y học đi sâu vào đời sống của người dân thường về mặt văn hóa. Nhờ bộ phim này, tôi đã nghĩ rất nhiều về việc phải làm thế nào để mỹ thuật có được vị thế như một nền văn hóa đại chúng.

Rồi tôi nghĩ: một trong những cách tốt nhất để nghệ thuật đến gần công chúng một cách dễ dàng, chẳng phải là thể hiện đời sống thường ngày mà con người đang hưởng một cách đầy ý vị hay sao. Tôi cũng nghĩ sẽ hay nếu thể hiện cả Hàn y học — y thuật mang tính Hàn Quốc — bằng tranh. Vì vậy, tôi dự định lần tới sẽ thử thể hiện câu chuyện trị liệu ở phòng khám Hàn y.

- Hàn y học cũng là văn hóa tiêu biểu của Hàn Quốc có thể xuất khẩu.

Theo tôi hiểu, Hàn y học là y thuật chẩn mạch theo tư tưởng và thể chất của từng cá nhân, rồi chọn những dược liệu tương hợp để tối đa hóa hiệu quả điều trị. Nếu tính đến tác dụng phụ của thuốc tây mạnh, tôi cho rằng y thuật chậm của thuốc Hàn y và châm cứu Hàn y phù hợp hơn với trào lưu “slow” hiện nay — thực hành sự khỏe mạnh ngay trong đời sống. Hơn nữa, so với câu nói đùa rằng thời gian khám ở bệnh viện thường chỉ 1 phút 30 giây, thì thời gian khám với bệnh nhân ở phòng khám Hàn y khá dài đấy chứ. Đến phòng khám Hàn y, vị trưởng phòng khám không chỉ hỏi thường ngày ăn gì, tập môn thể thao nào, trước đây có bệnh sử gì, mà còn lắng nghe nghiêm túc cả những bất tiện của cơ thể lẫn những cơn nóng trong lòng.

Hẳn ai cũng biết rằng căng thẳng vô hình chính là gốc nguồn của bệnh tật thời hiện đại. Ở bệnh viện thì không dễ kể những căng thẳng vụn vặt, nhưng đến phòng khám Hàn y thì người ta kể cả chuyện công việc, những vấn đề nho nhỏ trong gia đình, cho đến quan hệ với những người chung quanh.

Nghĩ xem vì sao lại thế, tôi cho rằng tất cả là nhờ có vị bác sĩ Hàn y coi mọi điều đó là một phần của việc điều trị và lắng nghe một cách nghiêm túc. Nếu xét ở điểm tiếp cận bằng cách xem xét bao quát toàn bộ môi trường của một con người, tôi nghĩ Hàn y học có đủ điều kiện để thực hành một cách thích đáng khái niệm “giao lưu”.

- Nếu có phần nào cần nỗ lực nhiều hơn để toàn cầu hóa Hàn y học?

Hàn y học cũng là y thuật khoa học không kém gì y học phương Tây, nhưng trong nhận thức của mọi người thì có vẻ không như vậy. Tôi mong những nghiên cứu học thuật có thể truyền đạt hiệu quả nhiều khái niệm mà Hàn y học xử lý tới cả người nước ngoài sẽ được tiến hành sôi nổi hơn trong sự gắn kết với kỹ thuật khoa học. Nhìn những loại thuốc tây nổi tiếng thế giới, nhiều loại được chiết xuất từ những thực vật quý; thế mà thuốc Hàn y — với phần lớn dược liệu dựa trên lá hay rễ cây — thì dường như vẫn chưa thoát ra được nhiều khỏi nhận thức rằng đó chỉ là dược liệu bổ trợ giữ khư khư phép trị liệu cổ truyền.

Thực ra y thuật phương Tây mà chúng ta biết lại khác khi thực sự ra nước ngoài. Châu Âu theo hệ thống bác sĩ riêng một người, chăm sóc bệnh nhân sâu sắc trong thời gian dài và phụ trách trọn vẹn. Việc kê thuốc cũng khắt khe nên phòng ngừa việc dùng thuốc không cần thiết; mặt khác, họ khuyên vận động hơn là mổ, và khuyên các phép trị liệu được truyền miệng lại hơn là dùng thuốc.

Thực ra tôi nghĩ y thuật phương Tây thực sự mà chúng ta biết lại giống Hàn y học hơn. Nếu có thể định nghĩa những khái niệm mà Hàn y học coi trọng bằng những con số hay căn cứ khoa học thì chẳng phải sẽ giúp ích rất nhiều cho việc chuyển đổi nhận thức của mọi người hay sao. Giống như những nền văn hóa mang tính phương Đông như yoga hay thiền định lại được yêu thích hơn ở nước ngoài, tôi nghĩ Hàn y học hay hội họa Hàn Quốc mà tôi đang làm rồi cũng sẽ có ngày trở thành nền văn hóa mang tính thế giới mà mọi người có thể chia sẻ một cách thoải mái.

- Khi quảng bá văn hóa Hàn Quốc ra nước ngoài, điều gì cần được chú trọng?

Điều quan trọng là quảng bá văn hóa Hàn Quốc với niềm tự hào rằng ‘điều Hàn Quốc nhất chính là điều mang tính thế giới’. Văn hóa Hàn Quốc có lịch sử 5.000 năm. Tiền đề phải là hiểu đúng lịch sử Hàn Quốc và quảng bá văn hóa bằng tinh thần ôn cố tri tân (溫故知新) — ‘giữ lấy cái cũ mà biết cái mới’; đồng thời tôi cho rằng cũng cần sự mới mẻ và linh hoạt để làm cho truyền thống và hiện đại hòa hợp nhịp nhàng với nhau. Loạt Câu chuyện Naesoong về nàng Naesoong mặc hanbok là công việc thể hiện một cách hài hòa kỹ pháp cắt dán của phương Tây trên nền truyền thống của thủy mặc và màu nhạt phương Đông, và là tác phẩm đã dẫn tới đánh giá rằng nó mới mẻ nhờ việc bắt lấy những tình huống đầy ý vị của đời thường. Tôi cho rằng sức hấp dẫn của hội họa Hàn Quốc với tiền đề là chất liệu truyền thống và họa pháp truyền thống chính là lý do Câu chuyện Naesoong được chú ý ở nước ngoài.

- Kế hoạch hoạt động sắp tới của chị là gì?

Nói cho cùng thì đây cũng là câu chuyện gắn với thành quả kinh doanh của Kim Hyun Jung Art Center mà tôi đang gắn bó. Tôi muốn trở thành họa sĩ hội họa Hàn Quốc đại diện cho Hàn Quốc trên phạm vi quốc tế, một “nhà truyền bá văn hóa” quảng bá rộng rãi sức hấp dẫn và vẻ đẹp của hội họa Hàn Quốc trước công chúng.

Sức mạnh của Hallyu dạo này thật đáng kinh ngạc.

Văn hóa Hàn Quốc như K-POP, K-Drama, K-Movie đang được thế giới biết đến và người dân khắp thế giới đang hưởng thụ rất nhiều. Ban đầu tôi từng thắc mắc: ‘Hàn Quốc nổi tiếng là nước có đôi tay tài hoa, vậy tại sao trong số các nghệ sĩ tầm thế giới lại có ít người Hàn Quốc hơn mình nghĩ?’. Và qua thắc mắc đó, tôi cảm thấy cần phải hiểu thị trường mỹ thuật Hàn Quốc hiện nay; tôi cũng nghĩ nếu bản thân góp phần vào việc mở rộng Hallyu thì chẳng phải sẽ đạt được kết quả tốt hay sao.

Năm 2017, tôi đã được tạp chí kinh tế lớn nhất Hoa Kỳ Forbes chọn vào danh sách 30 nhân vật dưới 30 tuổi có ảnh hưởng ở châu Á. Nhân cơ duyên này, tôi có kế hoạch dồn sức vào các hoạt động đa dạng và công việc sáng tác nhằm nâng cao độ hoàn thiện của tác phẩm, để có thể quảng bá rộng rãi K-Art và hội họa Hàn Quốc ra thế giới.

Người viết — Min Bo-yeong