Allure | Vẽ Naesoong

Vẽ Naesoong

Một nữ họa sĩ hội họa Hàn Quốc kéo theo cả một đám người hâm mộ — đây là lần đầu. Những bức tranh ngỗ nghịch của cô, “loạt tác phẩm Naesoong”, đã nhận được toàn lời khen không chỉ ở Hàn Quốc mà cả ở những phòng trưng bày hàng đầu thế giới. Là họa sĩ đã chứng minh rằng hội họa Hàn Quốc cũng có thể đủ thú vị và đủ đại chúng, Kim Hyun Jung cũng thông minh đúng như thế.

Hanbok của Park Sul-nyeo Hanbok, giày cao gót chất liệu satin của MIU MIU.

Người phụ nữ mặc chiếc hanbok xinh xắn mà ngồi co chân nấu mì ăn liền trên chiếc bếp ga mini, rồi lại dạng thẳng hai chân vốn được che giữa vạt váy mà lái xe máy. Dáng điệu lộ liễu hiện rõ qua lớp váy hanbok trong suốt phóng chiếu dáng vẻ của chính chúng ta — những người muốn tỏ ra là mình biết, tỏ ra là mình có.

Xem tranh của cô, ta thấy hả hê và vui thích như thể đã nói thẳng ra cho thỏa một mảnh tâm tư vốn cất giấu một cách thảm hại. Đúng vậy. Tranh của Kim Hyun Jung rất mang tính đương đại và rất thông minh. Là họa sĩ trẻ nhất mở triển lãm cá nhân theo lời mời tại Bảo tàng Nghệ thuật Metropolitan ở New York và triển lãm theo lời mời tại Bảo tàng Nghệ thuật Hiện đại và Đương đại Quốc gia; là họa sĩ đã xây dựng được một cộng đồng người hâm mộ chắc chắn, đến mức triển lãm “Công viên giải trí Naesoong” mở vào tháng 3 năm nay có tới 67 nghìn người đến xem. Và họa sĩ Kim Hyun Jung — người đang dẫn dắt quá trình đại chúng hóa hội họa Hàn Quốc đến mức được gọi là thần tượng của giới mỹ thuật — giờ mới chỉ 28 tuổi. Người đã dẫn mỹ thuật vào thế giới trực tuyến và biến triển lãm thành một sân chơi thú vị ấy hẳn đã nhìn thấu một cách thông tuệ con đường mà người nghệ sĩ của thời đại này phải đi.

Lần gặp đầu tiên với họa sĩ Kim Hyun Jung đã không hề bình thường. Rõ ràng cô là người hoàn hảo chủ nghĩa. Chỉ để chụp một khung hình cho bài phỏng vấn thôi mà vô số ý tưởng đã qua lại, và khung tin nhắn điện thoại chật kín những bản phác thảo kiểu tóc, kiểu trang điểm và hanbok mà Kim Hyun Jung gửi tới. Dù đã đoán trước sau khi xem trang web chính thức của cô — nơi mọi thứ từ các thành tích đã qua, hoạt động sáng tác cho đến các bài báo lưu lại đều được sắp xếp tỉ mỉ — nguồn năng lượng ấy vẫn khiến tôi phải ngạc nhiên lần nữa. Ấn tượng đầu tiên về Kim Hyun Jung là thế. Một người phụ nữ thực sự rành rọt. Tôi hỏi trước về tranh. Nhờ phong cách riêng của Kim Hyun Jung — vẽ thân thể trần của người phụ nữ, rồi bên trên đó cắt giấy hanji đã nhuộm dán lên làm áo hanbok để làm sống lại chất liệu đặc trưng, còn váy thì tô bằng mực nho cho trong suốt — thân thể người phụ nữ hiện ra giữa vạt váy trông ngấm ngầm đầy nhục cảm. Như thể bức Mỹ nhân đồ của Shin Yun-bok. Hơn nữa, bối cảnh cầm túi Chanel và uống cà phê Starbucks còn khiến tôi nghĩ liệu người vẽ bức tranh này có đang nhìn người phụ nữ từ một góc nhìn rất nam tính. “Tôi nghĩ mình vẽ những bức tranh như một quyển nhật ký. Và cuộc đời là quá trình tự mình chấp nhận chính mình. Người phụ nữ trong tranh chính là tôi. Một người phụ nữ bình thường của thời nay — có lúc ăn bữa cho qua bằng gói mì chưa tới một nghìn won, nhưng rồi lại uống ly cà phê hơn năm nghìn won làm món tráng miệng, thích mua sắm trên mạng và lấy chồng thùng hàng chuyển phát xếp đầy trong nhà làm bàn ăn để ăn hamburger. Tôi lấy những điều mình đối diện khi sống như thế làm chất liệu cho tranh.” Việc thể hiện bên trong váy hanbok một cách trong suốt là vì cô muốn thể hiện “Naesoong”. Cái không gian bí ẩn bị che bởi vạt váy phồng rộng ấy — chính vì không bị nhìn thấy mà khi mặc váy hanbok, lúc chân đau, chẳng phải cũng có lúc ta ngồi khoanh chân kiểu đàn ông sao. Nhưng nhìn từ bên ngoài, dáng điệu vẫn cứ là gọn gàng tề chỉnh. Để mọi người nhận ra cái naesoong ấy, cô đã tô cho váy hanbok trong suốt. “Trong số các nhà phê bình, cũng có người cho rằng tranh của tôi có chủ nghĩa tính dục. Nhưng tôi chỉ muốn thể hiện naesoong thôi, chứ không hề có tính toán sẽ thêm nét gợi cảm vào tranh. Tôi mong mọi người chú ý xem phần áo hanbok kỹ hơn. Vì tôi nhuộm giấy hanji rồi cắt ra dán lên. Tôi muốn chất liệu rột rạt của hanbok có thể được nhìn thấy bằng mắt. Cũng như cùng một bản nhạc mà nghe trực tiếp ở phòng diễn thì xúc động hơn, tranh cũng phải có cái thú và cái quyến rũ như thế. Để khi đến phòng trưng bày xem tranh trực tiếp, người ta cảm được sự xúc động lớn hơn.” Việc chế tác mô hình figure bằng in 3D, làm ứng dụng thuyết minh và thêm các thiết bị số như hologram… vào triển lãm cũng chính vì lý do này. Để người ta không chỉ dừng lại ở việc thưởng lãm tranh mà còn có thể thưởng thức một cách thú vị. Vì vậy, mọi triển lãm cô mở đều miễn phí. “Tôi mong mọi người xem tranh của tôi rồi cảm thấy ‘xem tranh cũng khá thú vị đấy nhỉ. Vậy thử đi xem triển lãm khác nữa chăng?’ Vì như thế thì bản thân thị trường mỹ thuật sẽ lớn hơn.” Nhưng vì sao lại là chân dung tự họa? Câu trả lời đơn giản một cách bất ngờ. Vì không có nhiều người sẵn lòng đáp lại lời đề nghị làm mẫu cho tranh, nên tự nhiên cô vẽ chính dáng vẻ của mình. “Việc tôi đăng lời giải thích tranh của mình lên blog cũng là tình cờ. Tôi muốn giới thiệu tranh của các anh chị và các bạn khóa dưới mà tôi yêu thích, nhưng hóa ra có nhiều người thấy việc đó không thoải mái hơn tôi tưởng. Thế nên tôi nghĩ thôi thì cứ thử đăng tranh của mình trước. Vậy mà có lẽ vì tranh của tôi dễ và thú vị nên nó rất khớp với cơ chế của mạng xã hội. Và điều đó đã phát huy trọn vẹn vai trò quảng bá.” Cô nói thêm rằng mình đang làm “vẽ cùng cộng đồng” (SOCIAL DRAWING). Tức là vận dụng nền tảng số — chủ đề của thời đại — để giới thiệu tranh, và qua đó nhận cảm hứng cho tác phẩm. Theo sự thay đổi của thời đại, bản thân hình thái sản xuất nghệ thuật cũng đang thay đổi. “Năm nay khi được mời tới Bảo tàng Nghệ thuật Metropolitan ở New York, tôi đã mang theo bức tranh vẽ người đang lái xe máy giao hàng McDonald’s làm tác phẩm tiêu biểu. Vậy mà người ở đó thực sự tán thán. Họ hỏi làm sao tôi tưởng tượng ra được ‘McDelivery’. Hóa ra ở nước ngoài không có dịch vụ giao hàng của McDonald’s. Lúc ấy tôi lại nhận ra một lần nữa: nếu chứa đựng đúng văn hóa của chúng ta thì đó chính là năng lực cạnh tranh của chúng ta.”

Cũng có thật là có những tiếng chỉ trích rằng đó là sức mạnh của marketing, khi nhìn vào hành trình của Kim Hyun Jung — người đã đưa hội họa Hàn Quốc, thứ vẫn bị cảm thấy là khó và cũ kỹ, sang blog và mạng xã hội, và đang giữ trọng tâm một cách thông minh giữa nghệ thuật thuần túy và nghệ thuật thương mại. Việc cô học song ngành quản trị kinh doanh cùng với ngành hội họa phương Đông ở đại học hẳn cũng góp một phần vào định kiến về cô. “Lần đầu đi nghe giảng về marketing, tôi đến giảng đường sớm mười phút mà vẫn chỉ còn chỗ ở hàng cuối. Trong khi ở trường mỹ thuật thì dù đến muộn mười phút tôi vẫn ngồi được hàng đầu. Nói rằng tôi học được kỹ năng marketing qua môn quản trị kinh doanh thì không đúng bằng nói rằng tôi học được một thái độ sống khốc liệt. Tôi ngộ ra rằng nếu muốn thành công với tư cách họa sĩ thì phải vẽ đến chết đi được như thế.” Cô tính ra rằng để có ít nhất một bức treo ở các phòng trưng bày nổi tiếng trong và ngoài nước, và để cả những nhà sưu tập nổi tiếng cũng sở hữu tranh mình, thì phải có tối thiểu 3 nghìn tác phẩm. Để làm được vậy, cứ 5 ngày phải vẽ hơn 1 bức. Tự nhiên cô cũng nhận ra sự cần thiết của việc phân công lao động. Cô đi đến kết luận rằng để có thể tập trung vào việc vẽ, các công việc quảng bá và việc khác phải được phân công triệt để. “Họa sĩ cũng như một người khởi nghiệp một mình. Tôi vừa là nhà sản xuất, vừa là người lao động, vừa là người lên kế hoạch. Giờ không còn là thời đại chỉ cần vẽ giỏi, mà còn phải làm cho người ta xem được nó nữa.” Kim Hyun Jung giải thích rằng giới mỹ thuật cũng đang có những thay đổi, giống như thực tế ngày nay ca sĩ không mang bài hát đi tìm hãng thu âm mà tìm đến công ty quản lý. Tức là trong văn hóa triển lãm vốn được thực hiện xoay quanh các phòng trưng bày, tầm quan trọng của việc lên kế hoạch cũng bắt đầu được nêu bật. Rằng phần việc của họa sĩ không chỉ là vẽ tranh mà còn tiến xa tới việc truyền đạt tốt điều đó cho mọi người.

Những bức tranh giống hệt Kim Hyun Jung — nữ họa sĩ ở độ tuổi 20 tràn đầy sinh khí; tôi tò mò thế giới mỹ thuật của cô sẽ khác đi thế nào sắp tới. “Trung tâm chăm sóc sau sinh sẽ ra sao, khi dắt con đến nhà trẻ thì sẽ đối diện với khung cảnh thế nào — bạn không tò mò sao? Tôi mong chờ việc mình già đi. Vì chất liệu cho tranh sẽ càng vô cùng vô tận. Ở tuổi 40 tôi muốn vẽ cuộc sống của người nội trợ, ở tuổi 80 tôi muốn vẽ về cuộc đời hư không. Tôi sẽ sống cứ thế vẽ tranh không ngơi nghỉ.”