Wedding21 | Những biểu tượng của hanbok hiện đại nói về hôn nhân — Nhà thiết kế hanbok Kim Young-jin & họa sĩ hội họa Hàn Quốc Kim Hyun Jung

Những biểu tượng của hanbok hiện đại nói về hôn nhân

Nhà thiết kế hanbok Kim Young-jin & họa sĩ hội họa Hàn Quốc Kim Hyun Jung

Trong căn sarangchae (gian nhà dành cho khách của nhà truyền thống Hàn Quốc) khi bóng chiều đã buông, nhà thiết kế hanbok Kim Young-jin và họa sĩ hội họa Hàn Quốc Kim Hyun Jung ngồi đối diện nhau. Có chung mẫu số “hanbok”, cả hai luôn giới thiệu những tác phẩm mới trong lĩnh vực của mình. Chúng tôi đã đặt câu hỏi về hanbok và hôn nhân cho hai người sáng tạo đang sống trong hiện tại này.

Công việc mà chị đang dồn tâm sức nhất gần đây là gì?

Kim Hyun Jung Tôi đang chuyên tâm làm việc để chuẩn bị cho triển lãm vào tháng 3 năm sau. Chủ đề lần này là “Công viên giải trí Naesoong”, sẽ gồm những tác phẩm vừa giống lại vừa khác so với tác phẩm trước là “Thế vận hội Naesoong”. Nếu ở tác phẩm trước tôi đã diễn giải nhiều tình huống và cảm xúc bằng cách ví với “thể thao thường ngày”, thì lần này tôi dự định kể câu chuyện về “ký ức” và “sở thích” thông qua hình ảnh công viên giải trí. Không chỉ là hình ảnh mặc hanbok chơi các trò trong công viên, mà còn là hình ảnh đi mua sắm hay cưỡi Harley-Davidson, qua đó tôi muốn thể hiện niềm vui trong lòng.

Kim Hyun Jung Cách đây không lâu tôi đã tham gia một triển lãm mỹ thuật đương đại với tư cách nghệ sĩ mỹ thuật thuần túy. Trong lúc thiết kế hanbok, tôi đã hợp tác với rất nhiều nghệ sĩ, nhưng vì đây là lần đầu tham gia với tư cách tác giả nên cảm giác rất khác lạ. Vừa điều hành thương hiệu hanbok truyền thống đặt may “Tchai Kim Young-jin” lẫn thương hiệu may sẵn “Tchai Kim”, tôi đã có nhiều trăn trở, nhưng lần này tôi được thoải mái thể hiện điều mình muốn làm sau một thời gian dài và cảm nhận được sự giải phóng.

Những thử nghiệm diễn giải lại “cái của chúng ta”, trong đó có hanbok, thì vẫn luôn tồn tại. Chị cho rằng vì sao riêng tác phẩm của hai người lại có thể chạm đến công chúng?

Kim Hyun Jung Khi xem tác phẩm của họa sĩ Kim Hyun Jung, tôi cứ tự nhiên nở một nụ cười. Tôi nghĩ bí quyết nằm ở sự chân thật. Những câu chuyện thường ngày mà ai cũng có thể đồng cảm được phơi bày không thêm không bớt, thông qua hanbok và thông qua một con người tên “Kim Hyun Jung” đang sống trong thời đại này. Nếu tác giả nói dối thì bất cứ ai cũng sẽ nhận ra ngay.

Kim Hyun Jung Dù có thử nghiệm mới lạ đến đâu thì nếu không đẹp cũng chẳng có ích gì. Hanbok của cô Kim Young-jin, ai nhìn vào cũng thấy đẹp thật sự đấy chứ. Ai cũng có thể nảy ra “ý nghĩ phá cách”. Nhưng thể hiện nó một cách hài hòa thì khó. Mọi người nói tác phẩm của tôi kỳ lạ, nhưng thật ra đó là ý nghĩ ai cũng có thể có. Chẳng phải các nghệ sĩ nhạc truyền thống ở sau cánh gà cũng ăn mì tương jjajangmyeon sao? Kiểu như vậy. Muốn thể hiện trí tưởng tượng trong đầu một cách đẹp đẽ thì phải trăn trở không ngừng. Giống như cô Kim Young-jin đã dựa trên sự khảo cứu kỹ lưỡng để tạo ra “chiếc đầm cheollik” riêng của mình.

Kim Hyun Jung Mọi người dường như nghĩ hanbok là “bộ trang phục không thay đổi”. Nhưng cũng như mọi loại y phục khác, hanbok vẫn liên tục biến đổi theo người làm ra nó, người mặc nó và theo thời đại.

Cả hanbok và tranh đều được hoàn thành qua một quá trình nhẫn nại. Trái ngược thay, chính vì “thời gian” và “chi phí” cần cho quá trình đó mà chúng đã có thời bị quay lưng.

Kim Hyun Jung Tranh thì đặc biệt hơn thế. Tranh chẳng ăn được mà cũng chẳng mặc được, đúng không? Nhưng giá trị chứa đựng trong đó quá lớn để có thể quay lưng chỉ vì lý do “không dùng được”. Chẳng phải có câu rằng muốn xem văn hóa của một quốc gia thì hãy đến bảo tàng mỹ thuật hay viện bảo tàng hay sao? Tôi làm việc hết mình từng giây phút với suy nghĩ “người có thể mất đi nhưng tranh thì còn lại”.

Kim Hyun Jung Nếu đặt tiêu chuẩn giá trị đơn thuần vào chuyện “có thực dụng hay không” thì cuộc sống sẽ khô khan đến không chịu nổi. Một trong những câu tôi hay nghe từ khách đến đặt may hanbok là thế này: “Hanbok thì chỉ mặc được một lần thôi mà.” Khi đó tôi đáp: “Hãy mặc cả khi đi xem biểu diễn, và mặc cả khi đi nhà hàng sang trọng.” Nếu cứ tính chi phí cơ hội theo kiểu đó thì không thể mặc hanbok được. Tôi nghĩ người mua tranh cũng có thể mua hanbok. Dù chẳng ăn được (cười). Nếu bạn thấy hanbok đẹp và cảm thấy nó có ý nghĩa với mình, thì chỉ thế thôi cũng đã đủ giá trị.

Gần đây sự quan tâm của giới trẻ với hanbok đang tăng lên. Chị nghĩ vì sao họ bị hanbok thu hút?

Kim Hyun Jung Với trường hợp của tôi thì từ nhỏ đã rất quan tâm. Vì cả bố và mẹ tôi đều có nhiều anh chị em nên gần như tháng nào cũng có đám cưới. Lúc đó tôi đã nghĩ: “Bộ trang phục đẹp thế này, sao chỉ mặc ở đám cưới thôi?” Khi trưởng thành, tôi càng cảm nhận rõ điều đó khi ra nước ngoài. Đi khắp thế giới cũng không có bộ trang phục nào vừa thanh lịch lại vừa nổi bật như hanbok.

Kim Hyun Jung Phải mở rộng kiến văn thì mới nhận ra được cái hay. Người thời nay đi du lịch thường xuyên và tiếp cận được nhiều thứ qua Internet. Trong quá trình đó, có lẽ họ bắt đầu trăn trở câu hỏi “mình là ai?”. Nếu thế hệ trước chỉ vội vã chạy theo những điều tốt đẹp của phương Tây, thì thế hệ hiện nay dựa trên nhiều trải nghiệm để nỗ lực thể hiện cái tôi thật của mình. Và họ quan tâm đến hanbok như một phương tiện để làm điều đó.

Tôi tò mò về suy nghĩ của hai người đối với hôn nhân.

Kim Hyun Jung Tôi cho rằng lễ cưới là lời hứa trọng đại nhất của một đời người. Chính vì vậy, đó chẳng phải là khoảnh khắc người ta phải chân thật nhất với bản thân hay sao? Điều cá nhân tôi thấy tiếc là các cô dâu chú rể chuẩn bị cưới lại quá để ý đến cái nhìn của người khác. Khi nghe những câu như “vì bố mẹ chồng bắt”, “vì theo lệ phải mặc nokui-hongsang (áo xanh váy đỏ của cô dâu truyền thống) nên đặt may hanbok”, tôi thấy hụt hết sức lực. Dù mặc hanbok hay mặc váy cưới, tôi mong trước hết họ hãy một lần nghiêm túc suy nghĩ xem lễ cưới mà chính họ mơ ước là gì.

Kim Hyun Jung Một ngày tôi đến mấy lần trăn trở nên kết hôn hay không (cười). Vì vậy đến giờ tôi vẫn chưa từng vẽ tác phẩm nào lấy chủ đề hôn nhân. Chỉ có điều, vì với tôi hôn nhân là vấn đề không thể tách rời khỏi hình ảnh người mẹ, nên tôi đã từng thể hiện nó một cách gián tiếp qua những tác phẩm như “Nhật ký Wonder Woman” hay “Ngày xuân của bà nội trợ cửu đẳng”. Việc miêu tả cụ thể về hôn nhân có lẽ phải đợi đến khi tôi chín chắn hơn một chút (cười).

Mặc hanbok không có nghĩa là nhất định phải làm lễ cưới truyền thống. Nếu đề xuất một lễ cưới mới mẻ cho đúng với chủ đề “New Modern Korean Wedding” của chuyên đề số tháng 11 thì sẽ là gì?

Kim Hyun Jung Tôi từng thực sự lên kế hoạch cho một lễ cưới. Tôi chọn địa điểm là bảo tàng nội thất gỗ, phù hợp với chú rể làm nghề kinh doanh tác phẩm nghệ thuật và cô dâu là nhà thiết kế nội thất, rồi may cho họ bộ gyeseong-wonsam (áo cưới truyền thống của cô dâu) vừa hiện đại vừa giản lược, phản ánh sở thích của hai người. Tôi còn mời rất nhiều nghệ sĩ, trong đó có cả danh ca hát dân ca vùng Gyeonggi, để tạo nên một lễ cưới như một buổi biểu diễn mà tất cả cùng hòa vào nhau. Như thế, dù là lễ cưới nào, nếu tập trung vào câu chuyện riêng của hai người thì nó sẽ trở thành ký ức đặc biệt cho cả cô dâu chú rể lẫn khách mời.

Kim Hyun Jung Tôi thường làm nhiều triển lãm dạng cho khán giả tham gia, và tôi đã cảm nhận rõ rệt rằng thông qua việc tham gia, người xem sẽ thêm yêu mến tác phẩm. Theo cùng mạch đó, hãy mang đến cho khách mời tại lễ cưới một điều gì để họ có thể tham gia. Chẳng hạn quy định dress code, hay để tất cả các cô dâu phụ cũng mặc hanbok — thử bày ra những cơ chế nhỏ nhưng thú vị để khách mời cũng cảm thấy mình là nhân vật chính của buổi tiệc thì sao?

Kim Hyun Jung Cô dâu mặc hanbok cưới, còn các cô dâu phụ mặc đầm cheollik thì cũng hay đấy (cười). Như đã nói ở trên, trước hết phải chân thật. Lẽ nào lại mời khách đến lễ cưới một lần duy nhất trong đời chỉ để nhận tiền mừng? Tôi mong lễ cưới là nơi quy tụ những người thật lòng chúc phúc, và được tổ chức theo cách mà mọi người đều đồng cảm. Ở đó có uống say bét nhè và hát hò một chút thì có sao đâu. Lễ cưới ngày xưa là ngày hội mà cả làng cùng chờ đợi. Lễ cưới phải vui vẻ hơn mới được!