Lady Kyunghyang | Hội họa Hàn Quốc có thể trở nên “hot” — Họa sĩ Kim Hyun Jung của “loạt tranh Naesoong”

Hội họa Hàn Quốc có thể trở nên “hot”

Họa sĩ Kim Hyun Jung của “loạt tranh Naesoong”

“Mực của hội họa Hàn Quốc càng tô càng cho ra màu trong và sâu. Thật huyền bí phải không?”

Tháng 6 vừa qua, triển lãm cá nhân “loạt tranh Naesoong” của họa sĩ Kim Hyun Jung đã diễn ra tại Seoul Arts Center. Tác phẩm của nữ họa sĩ thuộc hội họa Hàn Quốc — thể loại mà ngay cả những người yêu mỹ thuật cũng không mấy ưa thích — hơn nữa lại là tranh nhân vật. Dù vậy, các tác phẩm vẫn bán chạy như tôm tươi và cuối cùng làm nên kỳ tích “bán hết toàn bộ”. Tuổi của nữ họa sĩ: 25. Hãy cùng nhìn vào thế giới tác phẩm tươi mới, lanh lợi của người sẽ vạch thêm một nét mới cho hội họa Hàn Quốc.

[Chú thích ảnh] ▲ Người làm tôi chuyển động Tác phẩm nảy ra từ chính hình ảnh bản thân cô, mỗi lần chuyển tác phẩm lại phải gọi “chú xe tải chở hàng”. Có thể cảm nhận được nét tươi non của một họa sĩ mới.

[Chú thích ảnh] ▲ 1 giờ sáng Tác phẩm được một nhân viên công ty ba mươi tuổi — người đã xem tranh trong lúc làm thêm giờ vào lúc rạng sáng — đồng cảm sâu sắc và mua lại. Việc giao tiếp với một người xa lạ qua tác phẩm luôn thú vị.

[Chú thích ảnh] ▲ Chủ khách đảo ngược Tác phẩm mà diễn viên điện ảnh Kim Soo-ro đã bày tỏ ý định mua. Tranh chọc vào thói đời chủ nhà lại phụng sự thú cưng của mình.

Cô nàng sang chảnh trong tranh chính là tôi!

Trong tranh của họa sĩ Kim Hyun Jung (25 tuổi) có cái đẹp và sự dí dỏm. Một tiểu thư xinh xắn mặc hanbok trút mì gói ra nắp nồi nhôm mà ăn, hay với vẻ mặt uể oải gắp khoai tây chiên. Rồi cô tung tà váy mà trượt ván tuyết hay trượt patin đầy hào hứng. Bên trong váy hiện lên rõ mồn một nhưng cô chẳng hề để ý. Tất cả đều là loạt tranh Naesoong của nữ họa sĩ. Nhân vật trong tác phẩm, cô nói, chính là bản thân mình. Nếu việc vẽ pop art bằng họa phong của tranh phương Đông là một sự lật ngược, thì nữ họa sĩ với dung mạo mang nét phương Tây mà lại vẽ hội họa Hàn Quốc cũng là một sự lật ngược đầy hấp dẫn.

“Loạt tranh Naesoong của tôi ngay từ đầu khởi phát từ ý định biếm họa những người ngoài và trong khác nhau. Thế rồi một ngày, qua tấm gương trong xưởng vẽ, tôi phát hiện ra cả nghịch lý của chính mình. Tôi nhận ra những dáng vẻ mà mình muốn biếm họa cũng có ở trong mình. Người ta vẫn nói rằng những nét ở người khác mà ta ghét thì cuối cùng chính là thuộc tính mình đang có mà.”

Khi dồn sức vào sáng tác thì hamburger và mì gói xuất hiện trong tranh chính là món chính của cô. Phải vẽ mỗi ngày 10 tiếng ròng suốt một tháng mới hoàn thành được một tác phẩm. Cô nói hội họa Hàn Quốc của mình cộng thêm kỹ thuật cắt dán vào kỹ pháp truyền thống nên càng tốn nhiều công tay.

“Khi hình dung xong tác phẩm thì trước tiên tôi mặc legging và chụp ảnh. Dựa vào đó tôi phác thảo khỏa thân. Rồi lại mặc hanbok chụp tiếp và phác thảo thêm một lần nữa. Để giữ được cảm giác sột soạt của hanbok, tôi mặc áo cho nhân vật bằng cách cắt dán giấy hanji. Hanji cũng do chính tôi nhuộm và làm ra. Rồi giữa các bước còn phải qua công đoạn bồi giấy (dán nhiều lớp giấy chồng lên nhau để tác phẩm không bị gợn).”

Lý do để nguyên phần khỏa thân của người phụ nữ hiện lên bên trong váy là nhằm thể hiện nét bí ẩn: mặc hanbok trông cao nhã đấy, nhưng bên trong đó thì chẳng biết điều gì đang diễn ra.

“Dạo này tôi vẫn chỉ ngủ khoảng 4 tiếng một ngày. Hiện tôi đang dạy hợp đồng theo giờ ở Trường Trung học Phổ thông Nghệ thuật Anyang, đang học bậc thạc sĩ ở cao học, lại còn làm trợ lý cho trưởng khoa. Thời gian để dốc sức vào tác phẩm thì thiếu. Chỉ nghĩ đến việc chuẩn bị triển lãm là đang ngủ cũng giật mình thức giấc. Tự nhiên thành ra thực hành mỗi ngày một bữa và đang trong trạng thái đấu hồn (cười).”

Dù vậy, thời gian hạnh phúc nhất của nữ họa sĩ là lúc vẽ tranh. Cô chưa từng tưởng tượng đến chuyện “sẽ bán tác phẩm”. Bởi mức độ ưa thích dành cho tranh phương Đông vốn rất thấp.

“Thật ra làm gia sư luyện thi còn có thu nhập tốt hơn là sáng tác. Tôi vừa làm vừa thưởng thức với ý nghĩ “dù sao cũng không bán được thì mình phải vẽ bức tranh mình thích”.”

Người ta nói “thiên tài không thắng được người nỗ lực, mà người nỗ lực không thắng được người biết thưởng thức”. Đó hẳn là lý do sự vui tươi trong tác phẩm của nữ họa sĩ truyền đến người khác nguyên vẹn như thế.

Hấp thu cả bình luận công kích thành ý tưởng cho tác phẩm

Cô bắt đầu học vẽ một cách nghiêm túc từ năm lớp 3 tiểu học. Cơ duyên chỉ đơn giản là đi theo người chị đang học vẽ.

“Hồi nhỏ tôi là “đứa hay bắt chước chị”. Học mỹ thuật rồi tự nhiên tôi vào trung học nghệ thuật và trung học phổ thông nghệ thuật. Năm nhất trung học phổ thông tôi học tranh phương Đông, và đó đúng là một thế giới mới. Tôi đã say mê màu mực trong trẻo và nhạt ấy. Mực càng tô càng cho ra màu trong và sâu. Thật huyền bí phải không?”

Tác phẩm của họa sĩ Kim Hyun Jung có thể dễ dàng xem được qua internet. Thậm chí vào blog do chính cô vận hành thì mọi tác phẩm đều được giới thiệu. Phần lớn các họa sĩ e dè việc đưa tác phẩm lên internet vì vấn đề sao chép và bản quyền.

“Tôi tiếc là ngoài triển lãm thì họa sĩ chẳng có không gian nào để giao tiếp với công chúng. Tôi chưa bao giờ nghĩ tác phẩm của mình độc đáo đến mức phải giấu thật kỹ. Có lẽ đó là những chất liệu mà ai cũng có thể vẽ một lần. Tôi nghĩ hội họa Hàn Quốc cần giao tiếp nhiều hơn.”

Một nữ họa sĩ còn rất trẻ đã trực tiếp đứng trước công chúng và có được cả sự yêu mến lẫn danh tiếng. Công khai mọi thứ nên cô cũng phải hứng lấy những cái nhìn đầy đố kỵ và ganh ghét.

“Nói rằng không có những cái nhìn đố kỵ thì hẳn là nói dối. Những cái nhìn đó làm tôi co lại, nhưng với tôi đó cũng là ý tưởng mới. Chẳng hạn nếu ai đó để lại bình luận công kích tôi, thì tôi có thể bắt lấy cả hành vi ấy như một kiểu “naesoong” và biến thành tác phẩm. Để có được tâm thế này thì tôi cũng tổn thương nhiều, nhưng tôi đang rèn lòng mình bằng cách nghĩ rằng đó là trải nghiệm không dễ có.”

Ngược lại, có những người tình cờ bắt gặp tác phẩm của cô rồi từ địa phương lặn lội lên để xem bản thật, hay có nhân viên công ty làm thêm giờ đến 1 giờ sáng rồi tình cờ nhìn thấy bức “1 giờ sáng”, sau nhiều lần trăn trở đã dùng khoản tiền tiết kiệm dành dụm để mua tác phẩm. Việc có những người yêu thích và công nhận tác phẩm như vậy hẳn là động lực mạnh hơn bất cứ điều gì đối với nữ họa sĩ. Sự đồng cảm phổ quát dành cho tác phẩm của cô đã vượt qua trong nước mà thông cả ở nước ngoài. Riêng trong năm nay nữ họa sĩ đã có cơ hội giới thiệu tác phẩm qua ba lần triển lãm ở nước ngoài.

“Năm nay tôi có cơ hội giới thiệu tác phẩm của mình ở Mỹ, Hong Kong và Đức. Đó là trải nghiệm tốt để được thấy nhiều tác phẩm và văn hóa triển lãm khác nhau trên khắp thế giới. Đặc biệt, những khái niệm hay yếu tố quen thuộc, thường ngày với chúng ta lại có thể thành nét hấp dẫn độc đáo và mới lạ với họ. Mọi người đều thấy tác phẩm của tôi lạ lùng và thưởng lãm một cách thích thú.”

Cô đã hé thấy khả năng rằng hội họa Hàn Quốc cũng có thể thông được với thế giới. Cô nói mình còn nảy ra cả giấc mơ phát triển những chủ đề và kỹ pháp biểu đạt để người nước ngoài cũng đồng cảm hơn nữa, rồi mở triển lãm cá nhân ở nước ngoài.

[Chú thích ảnh] ▲ Nữ họa sĩ đã tự mình tái hiện tác phẩm “Acha (我差)”.

[Giới thiệu] Họa sĩ Kim Hyun Jung

Cô tốt nghiệp khoa Hội họa Phương Đông, Đại học Mỹ thuật, Đại học Quốc gia Seoul và đang học bậc thạc sĩ tại chính trường này. Cô đã giới thiệu tác phẩm qua ba triển lãm cá nhân trong nước và rất nhiều triển lãm nhóm ở nước ngoài, bao gồm Mỹ, Hong Kong, Đức. Bằng việc giao tiếp tích cực qua mạng xã hội và blog, cô đang đi đầu trong việc đại chúng hóa tranh phương Đông, hội họa Hàn Quốc. Về giải thưởng, cô từng đoạt giải Vàng hạng mục hội họa Hàn Quốc tại Triển lãm Mỹ thuật Nữ giới Hàn Quốc lần thứ 12, giải Xuất sắc nhất hạng mục hội họa Hàn Quốc tại Triển lãm Mỹ thuật Hòa bình Thế giới lần thứ 14, cùng nhiều giải khác.

Về bí mật ẩn sau chuyện “bán hết toàn bộ”

Họa sĩ Kim học phụ ngành quản trị kinh doanh ở đại học. Cô học với một tâm niệm duy nhất là khai phá con đường tiêu thụ đang bị bít của tranh phương Đông. Giới nghệ sĩ thường yếu về mặt kinh tế, nhưng ở cô, suy nghĩ cũng chắc chắn hệt như đầu ngón tay khi sáng tác.

“Từ sau tuổi hai mươi, vì không muốn ngửa tay xin bố mẹ nên tôi đi làm thêm. Từ phát tờ rơi cho đến shop bán hàng trên mạng, gia sư luyện thi — chẳng việc gì tôi chưa từng làm. Nhờ vậy tôi tự giải quyết được tiền tiêu. Học kỳ nào tôi cũng nhận học bổng theo thành tích. Khi tốt nghiệp, tôi còn dùng tiền tiết kiệm mua tặng bố mẹ chiếc ghế massage nữa (cười).”

Phía sau chuyện “bán hết toàn bộ tác phẩm” cũng là nơi “đầu óc kinh tế” của cô phát huy. Cô nói sở dĩ bán hết được là vì cô đã định giá rẻ hơn rất nhiều so với giá tác phẩm vốn có.

“Dường như mọi người vẫn có nhận thức rằng tranh có nhiều phần bong bóng. Tất nhiên cũng có cái thói coi giá tranh là đẳng cấp của mình. Thế nên tôi đã quyết “mình sẽ cắt giá tranh trước” và hạ giá xuống gần như mức tiền lương tối thiểu. Hiện tôi đang giao dịch ở mức khoảng 30.000~50.000 won mỗi ho (đơn vị tính khổ tranh). Rẻ thật phải không? Hơn cả lợi nhuận, tôi thật sự hạnh phúc khi tác phẩm của mình được treo ở đâu đó và được thưởng lãm một cách vui vẻ.”

Đó là cái giá mà dù bỏ qua tiền công của họa sĩ thì cũng khó thu lại nổi chi phí làm khung. Tất nhiên nữ họa sĩ thì thầm rằng giá có thể cao lên qua từng năm. Đương nhiên là bởi “bàn tay vô hình”.

“Hầu hết khi nghe nói tranh phương Đông thì mọi người sẽ nghĩ đến sơn thủy hay tứ quân tử. Hiện nay nhiều thử nghiệm đa dạng đang được tiến hành đến mức có thể nói đường biên giữa tranh phương Đông và hội họa phương Tây đã trở nên mờ nhòe. Một điều rõ ràng là rất nhiều họa sĩ ở nước ta đang dốc sức vào việc vẽ hội họa Hàn Quốc mang cảm thức độc đáo của Hàn Quốc.”

Mong muốn của nữ họa sĩ chỉ có một. Cô mong thị trường mỹ thuật nước ta trở nên đa dạng để nhiều người hơn nữa có thể hưởng thụ tác phẩm mỹ thuật. Không phải chỉ những bức giá 1 tỷ hay 2 tỷ won mới là tác phẩm vĩ đại. Phải mua được tác phẩm hợp sở thích với chi phí ít ỏi và thưởng thức được đầy đủ thì mới là cường quốc văn hóa thật sự.

“Tôi thật sự hạnh phúc. Vì vừa học vừa có thể tiếp tục triển lãm. Trong thời gian tới tôi muốn duy trì cuộc sống như thế này. Và nếu có cơ hội, tôi muốn thử thể hiện “naesoong” của mình bằng nghệ thuật sắp đặt. Nếu làm ra thứ thật sự có thể nhìn và chạm vào thì chẳng phải mọi người sẽ tiếp nhận cái thực thể gọi là “naesoong” một cách gần gũi hơn sao? Chẳng hạn đặt ở cửa vào trung tâm thương mại những tác phẩm như “Acha” hay “Tiết chế” — cảnh mặc hanbok mà mải mê mua sắm — hay dựng trước bệnh viện thú y bức “Chủ khách đảo ngược”, nơi vị thế của thú cưng và chủ nhà bị đổi chỗ. Chắc thú vị lắm nhỉ? (cười)”

Trong đầu người hai mươi lăm tuổi, ý tưởng vô cùng vô tận cứ tràn ra. Trí tưởng tượng của cô — người thể hiện bằng hanbok cái cảm thức coi việc che giấu và giả vờ như không phải là một đức hạnh, rồi bẻ xoắn nó lại chỉ bằng một chữ “naesoong” — thật tươi mới và lanh lợi. Những động tác tay của cô để vạch một nét mới cho hội họa Hàn Quốc quả không tầm thường.

Bài: phóng viên Lee Yu-jin Ảnh: Kim Young-gil Trang phục tài trợ: Park Sul-nyeo Hanbok (02-511-0617) Tóc & trang điểm: Ji-hyeon, Lee Bo-yeong (S&S NUOVO, 02-515-8123)

Lady Kyunghyang số tháng 8 năm 2013, p.416-419