SEOUL Magazine | Chân dung người phụ nữ mở ra thiên niên kỷ mới

Chân dung người phụ nữ mở ra thiên niên kỷ mới

Nữ họa sĩ Kim Hyun Jung không phải là một họa sĩ Hàn Quốc điển hình đứng sau tà áo hanbok.

Bài và ảnh: Diana Park

Kim Hyun Jung là một luồng gió mới trong giới mỹ thuật truyền thống Hàn Quốc. Ít ai có thể hình dung một người phụ nữ khoác trên mình bộ trang phục truyền thống của Hàn Quốc, tức hanbok, lại đang ăn đồ ăn nhanh hay cưỡi mô tô. Những khung cảnh trái khoáy ấy diễn ra ngày này qua ngày khác trong tranh của Kim. Cô hóm hỉnh thách thức các quy ước bằng cách đặt những người phụ nữ mặc hanbok vào các tình huống đương đại đến mức phi lý. Những cuộc phản kháng gan góc ấy, thay vì gây phản cảm, lại khá duyên dáng. Phong cách lạ lẫm, phảng phất pop art của nữ họa sĩ khiến người xem phải nở một nụ cười.

Là một ngôi sao nhạc pop của giới mỹ thuật Hàn Quốc, Kim phá vỡ các kỷ lục ở bất cứ nơi nào cô trưng bày tác phẩm, trong khi vẫn trung thành với nét nữ tính của thế kỷ 21. Triển lãm cá nhân năm 2014 của cô tại Insa Art Center, “Feign Olympics”, đã thu hút hơn 24.000 người chỉ trong mười ngày, một kỷ lục về lượng khách tham quan của địa điểm này. Năm sau đó, cô là nghệ sĩ trẻ nhất góp mặt trong một triển lãm đặc biệt về hội họa Hàn Quốc tại Bảo tàng Nghệ thuật Hiện đại và Đương đại Hàn Quốc. Năm 2016, cô được Bảo tàng Nghệ thuật Metropolitan ở New York mời tổ chức triển lãm cá nhân. Đầu năm nay, cô tổ chức thêm một triển lãm trong nước, “Feign Amusement Park”, thu hút hơn 67.000 người.

Kim mới đây đã được Forbes chọn vào danh sách “30 under 30” tại châu Á. Tạp chí này ca ngợi cô là nghệ sĩ “thách thức quy ước bằng những tác phẩm mang ảnh hưởng Hàn Quốc”.

Sự ra đời của loạt tranh Naesoong

Ngay từ khi còn nhỏ, Kim đã là một họa sĩ truyền thống Hàn Quốc đang thành hình. “Tôi luôn yêu hanbok”, cô nói. “Từ nhỏ, tôi đã yêu những màu sắc rực rỡ và chất liệu vải của nó, cũng như các phụ kiện truyền thống đi kèm.”

Cô cũng vẽ từ rất sớm. “Tôi rất thích bắt chước chị gái mình”, cô kể. “Chị tôi cũng học mỹ thuật. Thế nên một cách tự nhiên, tôi bắt đầu vẽ từ năm năm tuổi, rồi học tại các trường trung học cơ sở và trung học phổ thông chuyên về mỹ thuật.”

Cuối cùng, cô vào Đại học Quốc gia Seoul, chuyên ngành hội họa phương Đông. Những năm đại học là nền tảng hình thành bản sắc cá nhân và nghệ thuật của cô. “Khi tôi 20 tuổi, các mối quan hệ xã hội thường khiến tôi tuyệt vọng”, cô hồi tưởng. “Tôi đặc biệt khổ tâm vì những phán đoán hấp tấp của người khác về mình.”

Quãng thời gian trầm cảm đau đớn ấy đã truyền cảm hứng cho loạt tranh làm nên tên tuổi của cô, “Naesoong” (sự e lệ giả tạo), được dịch sang tiếng Anh là “Feign”. Naesoong là một thái độ giả tạo: bề ngoài thì nhu mì, nhưng bên trong lại tinh ranh và đầy tính toán. Ban đầu cô bắt đầu loạt tranh này để ghi lại những quan sát về những người trong cuộc sống của mình có kiểu hành xử đó. Tuy nhiên, càng vẽ, cô càng nhận ra rằng những quan sát ấy phản chiếu chính bản thân mình.

Từ đó, cô vẽ chính mình trong bộ hanbok giữa nhiều bối cảnh của đời sống hiện đại. Người phụ nữ lý tưởng theo khuôn mẫu khi mặc hanbok phải e dè và nhu mì. Nhưng trong tranh của Kim thì không như vậy. Chẳng hạn, bức “Feign: You Move Me” khắc họa một người phụ nữ cưỡi chiếc mô tô giao hàng của McDonald's với tà váy xắn lên tới đầu gối. Trong “Feign: Oops”, một người phụ nữ nhìn chiếc túi hàng hiệu đã hỏng của mình đầy tiếc nuối, khi nó bị vấy bẩn bởi cà phê từ chiếc cốc Starbucks bị đổ. Thật không may, cô đang ăn mì ăn liền nên không thể nhấc chiếc túi ra.

Feign : Live due to form, Die due to form, vẽ bằng mực và màu truyền thống Hàn Quốc kết hợp cắt dán trên giấy truyền thống châu Á, 2013

Feign : You Move Me, vẽ bằng mực, màu truyền thống Hàn Quốc và cắt dán trên giấy truyền thống châu Á, 2013

Tương tự, những quan niệm về kỳ vọng và thực tại đối với phụ nữ Hàn Quốc cũng bị chất vấn qua tác phẩm của cô. “Một trong những động cơ của tôi với loạt tranh này là làm rung chuyển cái khuôn mẫu mà chúng ta vô thức coi là không thể bàn cãi”, cô nói. “Những chuẩn mực mà chúng ta dùng để đánh giá và phán xét có thể mang lại sự ổn định, nhưng cũng có thể phá hủy những phẩm chất độc đáo của từng cá nhân.”

Dù chơi đùa với hình ảnh truyền thống theo cách hiện đại, Kim vẫn áp dụng các kỹ thuật hội họa phương Đông vào tranh của mình. Cô chụp ảnh chính mình để làm tư liệu, phác thảo lên giấy truyền thống Hàn Quốc, tức hanji, rồi lặp lại quy trình công phu là cắt dán giấy và chồng lớp mực truyền thống Hàn Quốc để có được hiệu quả màu sắc rực rỡ. Mỗi tác phẩm cần khoảng 10 giờ mỗi ngày trong hơn một tháng. Vì tranh của Kim là những bức tự họa, cảm hứng của cô đến một cách tự nhiên từ đời sống thường ngày. “Ý tưởng của tôi đến từ những trải nghiệm trong đời sống”, cô nói. “Tôi nhận ra rằng cuộc sống không phải là sự lặp lại của những biến cố mang tính đột phá. Đúng hơn, đó là một chuỗi những chuyện tầm thường mà đôi khi lại dẫn tới những tình huống hài hước. Tôi khám phá những góc nhìn sống động bằng cách quan sát khác đi và sáng tạo qua những cách tiếp cận mới.”

Một nghệ sĩ biết giao tiếp

Kim cũng nổi tiếng với lượng người theo dõi trên mạng xã hội. Với hơn 19.000 người theo dõi trên Instagram, cô thường xuyên đăng bài về nghệ thuật, cuộc sống và các sự kiện sắp tới của mình.

Sớm nhận ra tầm quan trọng của việc giao tiếp, cô đã tự định hướng trở thành một nghệ sĩ biết giao tiếp, học song ngành quản trị kinh doanh. Lựa chọn học tập khác thường ấy xuất phát từ việc cô quan tâm tới cả khía cạnh thương mại lẫn khía cạnh công chúng của nghệ thuật. “Tôi thấy có mối quan hệ mật thiết giữa kinh doanh và tiếp thị nghệ thuật”, cô nói. “Tôi nghĩ về cách thu hẹp khoảng cách mà công chúng cảm thấy đối với nghệ thuật, và nhận ra rằng tìm ra sự hài hước trong đời sống thường ngày rồi đưa vào tác phẩm có thể là một giải pháp. Việc học kinh doanh đã ảnh hưởng tới tác phẩm của tôi theo nhiều cách.” Trong thời gian này, cô hình thành tầm nhìn giao tiếp với công chúng thông qua nghệ thuật.

Bên cạnh mạng xã hội, Kim còn thuyết giảng và tổ chức các buổi workshop cho các doanh nghiệp và cơ sở giáo dục. Cô hy vọng cuối cùng sẽ khởi xướng một thể loại mang tên “social drawing”, trong đó nghệ sĩ và công chúng có thể bàn luận về nghệ thuật qua mạng xã hội, thậm chí cùng nhau tạo nên tác phẩm. Đây có thể là cơ hội không chỉ để hợp tác mà còn để mỗi người tự tạo ra tác phẩm của riêng mình.

Sự hiện diện tích cực trên mạng xã hội và những tương tác ngoài đời với công chúng của cô đều bắt nguồn từ tầm nhìn nghệ thuật. “Tôi muốn trở thành một nghệ sĩ gãi đúng chỗ ngứa của mọi người”, cô nói. “Nghệ sĩ nên nói lên những vấn đề trong xã hội mà bản thân mọi người không thể tự do nói ra, dù họ đang chịu ảnh hưởng từ chúng. Tôi không muốn bị thế giới riêng của mình nhấn chìm, mà muốn liên tục quan sát và giao tiếp với thế giới quanh mình.”

Qua tác phẩm của mình, cô cũng mong khích lệ những người đang ấp ủ ước mơ làm nghệ thuật, đặc biệt là phụ nữ, hãy dám mơ ước. “Hồi đại học, tôi đã nghĩ về những giới hạn mà giới mỹ thuật Hàn Quốc đặt ra cho các nghệ sĩ trẻ”, cô nói. “Tôi hình dung về một xã hội lý tưởng, nơi những nghệ sĩ đầy khát vọng có thể làm việc tự do mà không phải lo lắng về sự ổn định tài chính.”

Dù vậy, cô cũng ý thức được rằng người ta cần dám mạo hiểm để biến giấc mơ thành hiện thực. “Tôi vẫn đang học hỏi, nhưng tôi nhận ra rằng không bao giờ dám thử vì sợ thất bại mới là điều đáng xấu hổ”, cô nói. “Khoảnh khắc này sẽ không trở lại, và tôi muốn khuyến khích những người trẻ nỗ lực hết mình và dám mạo hiểm trong hiện tại.”

“Tôi nhận ra rằng cuộc sống không phải là sự lặp lại của những biến cố mang tính đột phá. Đúng hơn, đó là một chuỗi những chuyện tầm thường mà đôi khi lại dẫn tới những tình huống hài hước.”