The Korea Times | Pha trộn thanh lịch với dung tục

Họa sĩ Kim Hyun Jung, 28 tuổi, vẽ những người phụ nữ trong “hanbok” — trang phục truyền thống Hàn Quốc. Từ hanbok nghe có thể cổ lỗ và nghiêm cẩn, nhưng những người mẫu mặc hanbok của Kim thì chẳng truyền thống hay vâng phục gì. Trái lại, họ mang túi hàng hiệu và ra ngoài uống ly cà phê đắt hơn cả bữa ăn, nhưng ở nhà lại ăn mì gói nấu trong chiếc chảo. Kim bắt lấy tính hai mặt kỳ lạ ấy của xã hội đương đại bằng những người phụ nữ mặc hanbok của mình.

“Đã có những tranh cãi quanh bức tranh, nhưng đó chỉ là tôi thôi. Tôi thích những món ăn liền rẻ tiền như mì gói và hamburger. Nhưng đồng thời, sau khi ăn mì gói cho một bữa, tôi lại ra quán cà phê và uống cà phê đắt tiền. Đó chỉ là văn hóa của thế hệ chúng tôi, không phán xét gì”, Kim nói trong cuộc phỏng vấn với The Korea Times tại xưởng vẽ của mình.

Kim là họa sĩ Hàn Quốc duy nhất có tên trong danh sách Forbes 30 Under 30 Asia 2017 — danh sách giới thiệu những nhà cách tân và doanh nhân trẻ đầy hứa hẹn của khu vực. Tạp chí miêu tả Kim là nghệ sĩ bất tuân quy ước và thách thức sự bảo thủ bằng cách phơi lộ đường nét cơ thể người phụ nữ hiện lên bên dưới hanbok.

Giờ đây các nhân vật có khuôn mặt giống Kim, và nữ họa sĩ nói đó là chân dung tự họa của cô, hay là chân dung tự họa của cả một thế hệ. Tuy nhiên, ban đầu loạt tranh lại khắc họa những người Kim ghét.

“Tôi không thích những người nói một đằng nghĩ một nẻo. Tôi bị tổn thương bởi những người nói sau lưng tôi, và trái tim bị thương ấy khiến tôi trầm cảm rất nhiều. Lúc đầu đó là một phần của liệu pháp nghệ thuật, và tôi cố bắt lấy những người tôi không thích. Thế nhưng khi nhìn thành phẩm, các nhân vật lại giống tôi quá. Có lẽ tôi ghét họ vì họ giống tôi”, Kim thú nhận.

Từ khóa bao trùm các tác phẩm của Kim là “naesung”, một từ Hàn Quốc chỉ việc trông thuần phục trong mắt người khác nhưng bên trong lại đầy mưu tính. Từ này gợi lên một kiểu hành vi nhất định ở Hàn Quốc, nhưng khó dịch sang các ngôn ngữ khác.

“Trong tiếng Anh không có từ nào tương đương trực tiếp với naesung, và khi triển lãm ở nước ngoài, tôi phải miêu tả tình huống thay vì dịch nó thành một từ. Phần miêu tả thường đi sâu vào văn hóa Khổng giáo đang phổ biến trong xã hội Hàn Quốc.”

Cô đã thử những cách diễn đạt khác nhau như coy, prudishness và pretending to be innocent, rồi chọn “feign” làm tên cho các tác phẩm của mình. Nhưng feign thì cũng chưa đủ.

“Naesung trong tranh của tôi liên quan đến những vẻ ngoài không khớp với bên trong, nhằm làm thỏa mãn những kỳ vọng hay sự phán xét theo lẽ thường. Tôi không nghĩ naesung là một hiện tượng riêng của Hàn Quốc, mà đúng hơn là một khái niệm phổ quát”, Kim nói. “Vậy nên giờ tôi giới thiệu tác phẩm của mình là tranh phong tục Hàn Quốc của thế kỷ 21.”

Kim cho rằng việc mặc trang phục thanh lịch mà làm những hành động dung tục cũng là một ví dụ của naesung. “Hanbok là bộ trang phục rất thanh lịch. Dạo này chúng tôi mặc hanbok vào những dịp đặc biệt và cư xử khiêm nhường trong bộ hanbok — không uống bạt mạng, không nói năng thô tục. Thế nên tôi vẽ những người phụ nữ e lệ giả tạo trong bộ hanbok.”

Kim chủ yếu làm việc trên những khung tranh lớn và vẽ những nhân vật mặc hanbok gần bằng người thật.

“Có một thứ hào quang nào đó toát ra từ kích thước. Tôi đã cảm nhận kiểu choáng ngợp ấy khi xem những bức tranh hoa súng khổ lớn của Claude Monet”, Kim nói. “Tôi không vẽ dựa trên tưởng tượng vì nó thiếu tính thực. Tôi chỉ vẽ những gì mình trải nghiệm. Sự hiện diện đến từ thực tại và tỷ lệ người thật mang lại nét riêng cho tác phẩm của tôi.”

“Rất khó để vẽ chất liệu giòn, sột soạt của hanbok nên tôi đã thử nhiều cách khác nhau. Giờ tôi nhuộm giấy hanji mỏng rồi dán nó lên phần phác thảo bên dưới”, Kim giải thích. “Phải mất khoảng hai đến sáu tháng để hoàn thành một bức tranh. Nhìn thì có vẻ dễ, nhưng tôi suy nghĩ về bố cục và màu sắc, rồi nghiên cứu hanbok. Tôi cũng dùng những phương pháp truyền thống và tô mực nhiều lần để diễn tả những sắc màu tối hơn.”

Nghệ sĩ kiêm doanh nhân

“Tôi theo lịch 9 giờ đến 5 giờ ở xưởng vẽ và đôi khi làm thêm giờ vào buổi tối, đúng như những nhân viên công sở bình thường. Tôi hướng đến việc sáng tác thật nhiều vì tôi muốn sống mãnh liệt hết mức có thể”, Kim nói.

Lề làm việc này đến từ nền tảng học vấn của Kim, bởi cô đã học song ngành hội họa Phương Đông và quản trị kinh doanh tại Đại học Quốc gia Seoul.

“Tác phẩm nghệ thuật thì đắt, nhưng nghệ sĩ lại nghèo. Tôi theo học các môn quản trị kinh doanh như một nỗ lực để hiểu thị trường nghệ thuật”, cô nói.

Giờ đây cô điều hành Kim Hyun Jung Art Center, tổ chức một cách có hệ thống các công việc của mình — từ sáng tác tác phẩm, ký kết các thỏa thuận hợp tác với doanh nghiệp, cho đến quản lý hơn một chục tài khoản mạng xã hội.

Kim dùng các mạng xã hội này như phòng tranh trực tuyến của mình để tiếp cận lượng khán giả lớn hơn, cũng như để giao tiếp với công chúng.

Người viết — Kwon Mee-yoo