Adobe Blog | [Hỏi nhà lãnh đạo sáng tạo] Giao tiếp với thế giới bằng tranh phong tục thế kỷ 21 — Họa sĩ hội họa Hàn Quốc Kim Hyun Jung

Nếu nhìn vào lịch sử mỹ thuật, tranh không chỉ là nơi chứa đựng con người, đồ vật và phong cảnh, mà còn là công cụ để hé nhìn lịch sử và diện mạo của thời đại khi ấy. Điều này cũng cùng một mạch với điểm chung của những họa sĩ và tác phẩm được yêu mến trong thời gian dài. Có một họa sĩ vẽ lên khung tranh bức chân dung tự họa của con người hiện đại — thay đổi nhanh chóng bao nhiêu thì cũng rối rắm phức tạp bấy nhiêu — bằng sự châm biếm và hóm hỉnh. Đó là họa sĩ hội họa Hàn Quốc Kim Hyun Jung, người được gọi là 'tranh phong tục Đại Hàn Dân Quốc thế kỷ 21' và được ca ngợi không chỉ trong nước mà cả ở nước ngoài. Với loạt tác phẩm tiêu biểu 'Naesoong (sự e lệ giả tạo)', năm 2016 chị còn trở thành người Hàn Quốc trẻ nhất mở triển lãm cá nhân riêng tại Bảo tàng Nghệ thuật Metropolitan. Câu chuyện của họa sĩ Kim Hyun Jung, người đang tiếp tục những thử thách mới khi khai phá thể loại mang tên 'Social Drawing', xin được bắt đầu ngay bây giờ!

Thời gian qua chị sống thế nào?

Vì COVID-19 nên việc tổ chức triển lãm và các hoạt động đối ngoại gặp khó khăn, nên tôi đang dồn sức vào sáng tác. Giống như rượu vang có niên vụ, tác phẩm của tôi hình như cũng sẽ có 'niên vụ corona'. Nhờ khối lượng công việc bùng nổ. (cười) Những tác phẩm đang thực hiện là các tác phẩm thể hiện văn hóa Hàn Quốc với ba từ khóa: 'nhại danh họa', 'kết hôn' và 'hanbok'. Tôi chủ yếu dùng vật liệu hội họa Hàn Quốc, nhưng cũng đang thử nhiều cách khác nhau như sơn dầu, in 3D, nghệ thuật cắt giấy, vẽ trên iPad, video, nghệ thuật sắp đặt. Ngoài ra, để phù hợp với thời đại không tiếp xúc, tôi đang công khai quá trình chế tác tác phẩm trên YouTube, nếu tò mò thì xin hãy ghé kênh YouTube của tôi!

Khi vào thăm mạng xã hội của chị, tôi thấy có thật nhiều tác phẩm nổi bật bởi ý tưởng mới mẻ. Đặc biệt là nhiều tác phẩm hóm hỉnh khiến người ta phải bật cười khi ngắm. Nguồn cảm hứng riêng của chị là gì?

Khi mới bắt đầu làm việc, ý tưởng cứ trào ra như mạch nước. Đến mức tay không theo kịp đầu. (cười) Nhưng rồi một ngày, khi nhìn vào bảng vẽ, tôi thấy nó bỗng quá lớn. Mịt mờ không biết vẽ gì lên bảng vẽ lớn ấy, nên tôi do dự không dám nhấc bút. Lúc đó tôi nhận ra rằng mình cần thời gian để trăn trở và suy nghĩ về tác phẩm. Sau đó, tôi cố gắng tiếp xúc với nhiều nền văn hóa khác nhau: không chỉ sách mà cả tin tức, âm nhạc, múa, kịch. Đặc biệt, cảm hứng dường như đến nhiều nhất trong lúc thiền và lúc ngâm nửa người trong bồn tắm — những khoảng thời gian tôi có thể tập trung trọn vẹn vào chính mình. Hình như ý tưởng nảy ra tốt hơn khi tôi nghĩ và nhìn cuộc sống thường ngày theo cách hơi xoay lệch đi.

Với những ý tưởng nảy ra, trước khi vẽ tác phẩm thật, tôi dùng Adobe Photoshop và Adobe Illustrator để kiểm tra trước cách cấu tạo và vị trí các đồ vật nhỏ cũng như sự hài hòa của màu sắc. Nhờ Adobe Creative Cloud, tôi có thể thử trước bản phác thảo phù hợp nhất với tác phẩm, nên đã nâng cao hơn nữa độ hoàn thiện của công việc.

Ngẫm lại lời chị nói rằng cảm hứng đến khi nghĩ và nhìn cuộc sống thường ngày theo cách xoay lệch đi, 'loạt tranh Naesoong' lại càng thấy mới mẻ. Điều gì là duyên cớ để chị bắt đầu 'loạt tranh Naesoong', loạt tranh được gọi là 'tranh phong tục mới của thế kỷ 21'?

Tôi cho rằng 'Naesoong' là một dạng lời nói dối. Giống như người ta nói dối vô hại vì muốn trông đẹp đẽ trong mắt người khác. Triết gia Đức Hegel gọi nỗ lực muốn được công nhận của con người là 'cuộc đấu tranh vì sự công nhận'. Tôi nghĩ Naesoong chính là cuộc đấu tranh vì sự công nhận từ người khác, và cũng là bản năng để tồn tại. Trong loạt tranh Naesoong thể hiện cuộc đấu tranh ấy, tác phẩm <Naesoong: Acha (我差)> là tác phẩm đầu tiên tôi vẽ khi còn là sinh viên đại học.

('Hwabyeong [hwa:ppyeong]' / Nguồn: họa sĩ Kim Hyun Jung)

Khi ấy lòng tôi hơi đau, nên tôi bắt đầu vẽ để chữa lành cho chính mình. Bức tranh đầu tiên tôi vẽ không phải là hình người, mà là một chiếc bình hoa, để phản chiếu tấm lòng của tôi. Với ý nghĩa chiếc bình trong lòng, tôi cũng đặt tên tác phẩm là <Hwabyeong [hwa:ppyeong]>. Nó mang nghĩa 'bệnh uất ức' chứ không phải chiếc bình để cắm hoa.

Từ triển lãm cá nhân đầu tiên <Câu chuyện Naesoong> năm 2013, đến <Công viên giải trí Naesoong> năm 2016, rồi triển lãm cá nhân năm 2019 <Một vỉ trứng, tuổi kết hôn> (vỉ 30 quả trứng, hàm ý tuổi 30) khi họa sĩ Kim Hyun Jung bước vào tuổi 30. Lần nào chúng tôi cũng được gặp một 'loạt tranh Naesoong' mới. Mỗi loạt tranh chứa đựng câu chuyện gì?

('Naesoong: Acha (我差)' / Nguồn: họa sĩ Kim Hyun Jung)

Dù là loạt tranh tiếp nối với cùng một tên gọi và ý tưởng, nhưng thời gian trôi qua nên câu chuyện trong tác phẩm cũng có nhiều thay đổi. Nếu triển lãm cá nhân đầu tiên <Câu chuyện Naesoong> thể hiện một cách hóm hỉnh những người e lệ giả tạo với bề ngoài khác bề trong, thì <Công viên giải trí Naesoong> năm 2016 là tác phẩm khởi đi từ sự suy ngẫm về Naesoong — thứ bắt đầu từ ý thức về ánh mắt của người khác. Tôi đã thể hiện dáng vẻ thật sự là mình và tự do, ở khoảnh khắc thoát khỏi ánh mắt người khác và không còn cần phải e lệ giả tạo nữa.

('Kết hôn: Một trời một vực' / Nguồn: họa sĩ Kim Hyun Jung)

Triển lãm cá nhân gần đây nhất <Một vỉ trứng, tuổi kết hôn> chứa đựng quan niệm xã hội rằng “đã đủ tuổi thì phải kết hôn”. Bởi tôi thấy lạ khi từ cuối tuổi 20 người ta đã nói rằng 'thời điểm' kết hôn đã đến. Thường thì tôi vẽ tác phẩm dựa trên những gì mình trực tiếp trải nghiệm, nhưng vì vẫn chưa kết hôn nên vẽ về kết hôn không dễ. Vì vậy tôi đã tập hợp ý kiến của những người đã kết hôn và cuối cùng hoàn thành được 'loạt tranh Naesoong' mới.

((trái) 'Kết hôn: Cuộc chiến nuôi con', (phải) 'Kết hôn: Pirota' (cơn mệt mỏi) / Nguồn: họa sĩ Kim Hyun Jung)

Cách thể hiện tác phẩm cũng có nhiều thay đổi. Trước đây tôi chủ yếu thể hiện bằng nét và phép lồi lõm — những kỹ pháp truyền thống Hàn Quốc — còn gần đây tôi đang thử phép sáng tối. Ngoài ra, trước kia tôi để trống phần nền nhằm khơi gợi trí tưởng tượng của người xem, còn dạo này tôi kết hợp nhiều cách khác nhau để thể hiện cả phần nền một cách chủ động.

Xem Instagram của họa sĩ Kim Hyun Jung gần đây, có vẻ chị đang thực hiện rất nhiều thử nghiệm mới. Từ hợp tác với các thương hiệu cho đến việc dùng công nghệ số thổi sức sống vào tác phẩm, nhiều thứ lắm. Duyên cớ nào khiến chị bắt đầu những thử thách mới này?

Tôi không hề lên kế hoạch cho tác phẩm để hợp tác với thương hiệu. Tôi bắt đầu chỉ với ý nghĩ hãy thử vẽ những món đồ mình thích và muốn có. Đã có lần thương hiệu đó nhìn thấy tác phẩm của tôi rồi chủ động đề nghị hợp tác. Như vậy, những thử thách mới dường như nảy mầm trong quá trình tôi từng bước phát triển công việc mà mình vẫn bền bỉ làm. Vì là thử thách mới nên nó cũng mang lại năng lượng cho tôi. Bởi tôi không muốn chìm trong quán tính mà chỉ vẽ những bức tranh dễ dãi. Tôi vốn rất tò mò và có tính cách hễ muốn làm gì là phải làm thử mới chịu. (cười) Điều ảnh hưởng lớn nhất đến những thử thách mới, tôi nghĩ là sự tò mò và khát khao sáng tạo.

Có nhiều nghệ sĩ hoạt động sôi nổi thông qua mạng xã hội. Với họa sĩ Kim Hyun Jung — người sử dụng mạng xã hội năng động nhất — thì 'mạng xã hội' là gì?

Khi giao tiếp với nhiều người qua mạng xã hội, tôi đã có thể chia sẻ sự đồng cảm và những câu chuyện về tác phẩm. Tôi thường đặt câu hỏi qua mạng xã hội. Rằng 'Tôi thì như thế này. Liệu bạn cũng vậy không?'. Về sau cũng như bây giờ, tôi muốn vui vẻ gửi đi những thông điệp mà nhiều người đồng cảm qua mạng xã hội, và kể những câu chuyện ấy một cách thú vị bằng tác phẩm. Tôi nghĩ sẽ thật tốt nếu những người khác cũng được chữa lành nhờ tác phẩm mà tôi bắt đầu vẽ để chữa lành chính mình. Dạo này mọi người mệt mỏi vì COVID-19 nên khó thấy được nụ cười, nếu ít nhất trong lúc xem tranh của tôi mà mọi người nghĩ 'cười quá đi, táo tợn thật' thì tôi sẽ thật sự hạnh phúc.

Hình ảnh chị tận dụng tích cực ưu điểm 'giao tiếp' của mạng xã hội để tiếp tục sáng tác thật ấn tượng. Trong quá trình khai phá thể loại mới mang tên 'Social Drawing', tác phẩm nào để lại cho chị ấn tượng sâu nhất?

Tôi bắt đầu vì nghĩ: sẽ thế nào nếu nghe những câu chuyện hay ý tưởng qua mạng xã hội rồi lên ý tưởng cho tác phẩm, giống như dẫn một chương trình radio nhận thư của khán giả? Tôi hoàn thành tác phẩm trong khi giao tiếp tích cực và phản ánh ý kiến, từ quá trình thực hiện cho đến cách diễn giải tác phẩm. Với ý nghĩa chế tác tác phẩm bằng trí tuệ tập thể trực tuyến, tôi đã tự đặt ra từ 'Social Drawing'. (cười)

('Quyết tâm năm mới (feat. Từ mai)' / Nguồn: họa sĩ Kim Hyun Jung)

Tác phẩm để lại ấn tượng sâu nhất khi làm Social Drawing là 'Quyết tâm năm mới (feat. Từ mai)'. Cuối năm, tôi mở một sự kiện trên mạng xã hội mời mọi người viết ra quyết tâm năm mới khi đón năm mới. Tôi thấy có một điều mà rất nhiều người cùng viết trong các quyết tâm năm mới. Đó chính là 'giảm cân'. Thì ra ai cũng mong điều đó! Nghĩ rằng đây chẳng phải chính là từ khóa thể hiện thế kỷ 21 hay sao, tôi đã chế tác tác phẩm. Đó là tác phẩm thể hiện hình ảnh tủ lạnh đầy nguyên liệu dành cho việc ăn kiêng nhưng vì không muốn ăn nên 'chỉ ăn đến hôm nay thôi, ăn kiêng thì từ mai!'.

Chị muốn khai phá và hoàn thiện 'Social Drawing' theo hình hài nào?

Social Drawing giống như vũ trụ, không thể xác định được hình hài. Cũng không thể đo được kích cỡ của nó. Phá vỡ định kiến chính là nghệ thuật hiện đại, nhưng trong chương trình giáo dục mà tôi từng học, lý thuyết thì bảo hãy phá vỡ, còn trên thực tế nếu vượt qua ranh giới đó thì người ta lại nhìn mình như kẻ kỳ lạ. Bản thân tôi cũng nhận nền giáo dục như thế từ năm 8 tuổi, nên việc phá vỡ thật khó.

Trong một bài phỏng vấn trước đây, chị từng nói về 'Social Drawing' rằng đó là “quá trình công chúng và họa sĩ cùng chia sẻ ý kiến và cùng làm nên tác phẩm”. Hiện giờ còn hơi mơ hồ, nhưng tôi đang nghĩ muốn thử áp dụng công nghệ AI hay dữ liệu lớn vào Social Drawing. Ngoài ra, dù cách thể hiện có thay đổi, tôi vẫn muốn tiếp tục giao tiếp và chia sẻ cảm xúc để không rời khỏi bản chất của Social Drawing.

Cùng với sự phát triển của mạng xã hội, nhiều thay đổi đang diễn ra trong lĩnh vực sáng tạo. Giống như 'Sáng tạo cho mọi người' mà Adobe nói đến, nhiều người đang thể hiện bản thân qua sự sáng tạo, và dường như họ không còn sợ việc chia sẻ, trao đổi ý kiến qua mạng xã hội. Lĩnh vực sáng tạo sẽ phát triển theo hình hài nào trong tương lai?

Gần đây trên các nền tảng mạng xã hội có nhiều người thể hiện bản thân một cách chủ động qua sự sáng tạo. Tôi nhìn hiện tượng này rất tích cực. Bởi sự phát triển mới bắt đầu từ quá trình chia sẻ suy nghĩ của mình mà không gặp khó khăn gì. Tôi cho rằng vai trò của Adobe là quan trọng ở trung tâm của thay đổi này. Tôi mong Adobe sẽ tiếp tục đi đầu vì 'Sáng tạo cho mọi người' như hiện nay.

Người ta nói rằng trong thời đại Cách mạng Công nghiệp lần thứ tư, năng lực cạnh tranh quan trọng nhất của con người là lĩnh vực sáng tạo dựa trên tinh thần sáng tạo. Chẳng phải trong tương lai, lĩnh vực sáng tạo sẽ được chú ý hơn và phát triển nhanh hơn cả hiện nay hay sao? Tôi nghĩ sắp tới sẽ mở ra một thời đại sáng tạo mới, nơi con người vượt qua phạm vi văn hóa để chia sẻ và giao lưu những suy nghĩ của từng cá nhân.

Xin chị cho lời khuyên về việc nên chuẩn bị những gì cho những người muốn vừa giao tiếp với người hâm mộ trên mạng xã hội vừa sáng tác như họa sĩ Kim Hyun Jung.

Với tôi, mạng xã hội là không gian giống 'nơi gặp gỡ' hơn là quảng bá. Ngay trong thời đại không tiếp xúc mà vẫn có thể giao tiếp với nhiều người bằng tác phẩm! Ngay trong tình huống thảm họa quốc gia, tôi vẫn có thể tiếp tục triển lãm qua mạng xã hội và nhận, gửi phản hồi về tác phẩm theo thời gian thực. Thật là điều đáng cảm ơn.

Điều quan trọng nhất khi vận hành mạng xã hội là 'giao tiếp' và 'sự bền bỉ'. Việc tự do trải bày suy nghĩ của mình cũng thật sự quan trọng, nhưng tôi nghĩ nếu cùng hoàn thiện tác phẩm thông qua giao tiếp với nhiều người thì sẽ có thể hoàn thành những tác phẩm tuyệt vời phản ánh được thời đại này.

Chị muốn trở thành nghệ sĩ như thế nào, và muốn được ghi nhớ như một nghệ sĩ ra sao?

Tôi muốn trở thành người có thể báo đáp giới nghệ thuật. Tôi đã mắc nợ nghệ thuật rất nhiều. Bởi nghệ thuật đã cho tôi sức mạnh để tiến về phía trước, để sống tiếp. Vì vậy tôi muốn báo đáp bằng chính hoạt động sáng tác đã chữa lành tôi. Đặc biệt, tôi rất muốn góp phần nâng cao nhận thức về nghề của người làm mỹ thuật. Bây giờ cũng vậy, nhưng thời tôi còn nhỏ, nếu nói “em thích vẽ tranh” thì người ta sẽ bảo “mỹ thuật thì làm sở thích thôi”. Tôi chỉ chọn điều mình thích và làm tốt, vậy mà vẫn có định kiến của thời nay cho rằng 'nghệ sĩ thì nghèo đói' — tôi muốn phá vỡ định kiến đó. Và tôi muốn thử tiếp cận bằng nhiều cách khác nhau. (cười)

Tôi muốn được ghi nhớ như một nghệ sĩ đã thử nghiệm và giới thiệu nhiều tác phẩm đa dạng bằng những ý tưởng mới mẻ. Bởi tôi cho rằng nếu việc vẽ tranh với tư cách họa sĩ trở nên thoải mái hay dễ dàng thì đó là nghệ sĩ đã chìm trong quán tính. Tôi mong mình trở thành họa sĩ luôn thử thách một cách mới mẻ và chân thành.