LOTTE DUTY FREE | Kim Hyun Jung, họa sĩ tranh phong tục của thế kỷ 21

Kim Hyun Jung, họa sĩ tranh phong tục của thế kỷ 21

Một người phụ nữ mặc hanbok cao nhã lại đang làm những việc chẳng cao nhã chút nào. Hơn nữa, hành động của người phụ nữ mặc hanbok ấy hết sức hiện đại. Chúng tôi đã gặp Kim Hyun Jung – thần tượng của hội họa Hàn Quốc – người cho va chạm hai yếu tố hoàn toàn đối lập để phô diễn thứ hóm hỉnh ngỗ ngược và cái đẹp thẩm mỹ.

editor Kim Ji-deok / photographer Jung Min-woo

Người phụ nữ vẽ Naesoong

Một người phụ nữ tóc vấn gọn gàng, dáng vẻ xinh xắn, mặc chiếc hanbok see-through lộ cả bên trong rồi lái xe máy; có lúc lại tung tà váy trượt ván tuyết, hay ngồi trên bàn bi-a với tư thế đầy khiêu khích, dựng thẳng cây gậy. Nhìn vẻ mặt thản nhiên dù tà váy đã kéo lên tới bắp đùi, để lộ hẳn đôi chân, định kiến cho rằng người phụ nữ mặc hanbok phải đoan trang, nền nã vỡ tan thành từng mảnh. Người vẽ nên hình ảnh người phụ nữ e lệ giả tạo với dáng điệu khá tinh quái ấy là họa sĩ hội họa Hàn Quốc Kim Hyun Jung. Với cái gọi là “loạt tranh Naesoong”, cô đã tạo nên một cơn lốc tươi mới trong giới hội họa Hàn Quốc: tham gia Bảo tàng Nghệ thuật Hiện đại và Đương đại Quốc gia với tư cách nghệ sĩ trẻ nhất, được báo Dong-A Ilbo chọn vào “100 người sẽ làm rạng danh Hàn Quốc 10 năm sau”. Không chỉ có vậy. Sự quan tâm của công chúng cũng rất nồng nhiệt. Triển lãm cá nhân <Naesoong Olympic> tổ chức tại Gana Art Center năm 2014 được ghi nhận là triển lãm thu hút nhiều khán giả nhất kể từ khi trung tâm mở cửa, còn tại triển lãm ở Seoul Arts Center, 13 tác phẩm trưng bày đã “bán hết” chỉ sau hai ngày, trở thành đề tài bàn luận. Đúng như danh xưng “thần tượng của hội họa Hàn Quốc”, cô có cả một lượng người hâm mộ hiếm thấy ở một họa sĩ: mỗi lần có triển lãm, người ta dễ dàng bắt gặp hình ảnh fan xếp hàng để chụp ảnh cùng cô. Tranh của cô dường như cũng chứa đầy yếu tố thú vị trong mắt người nước ngoài. Tháng 1 năm 2016, cô mở triển lãm cá nhân tại Bảo tàng Nghệ thuật Metropolitan ở New York, tháng 5 tại Trung tâm Văn hóa Hàn Quốc tại Đức ở Berlin, và được đánh giá là đang tạo nên một khuôn mẫu mới cho hội họa Hàn Quốc, khác với hội họa Hàn Quốc truyền thống. Một nghệ sĩ trẻ mới ngoài 20, nét măng tơ còn chưa phai, lại được cả công chúng và giới phê bình yêu mến như vậy thì hẳn phải có lý do. Lý do ấy có thể tìm thấy trong sức hấp dẫn của chính các tác phẩm.

Tác phẩm của cô mang tính đương đại và trực giác. Hình ảnh “cô nàng Naesoong” mặc chiếc hanbok cao nhã vì để ý ánh mắt người khác, nhưng lại khoác trên mình những món đồ tượng trưng cho thời đại và làm những việc chẳng ăn nhập gì với sự cao nhã ấy, tạo nên một sự tương phản kỳ lạ, khiến cả những người không hiểu gì về mỹ thuật cũng phải “phì” cười thích thú. Một ví dụ điển hình là tác phẩm “Acha: Mì ăn liền”, vẽ người phụ nữ mặc hanbok đẹp đẽ nhưng quẳng chiếc túi hàng hiệu một cách bừa bãi để nấu mì trong chiếc nồi nhôm. Điều thú vị là cô nàng Naesoong sống kiểu trước mặt một đằng sau lưng một nẻo ấy chính là tác giả. Thật ra, khi mới bắt đầu vẽ “cô nàng Naesoong”, người mẫu lại là nhân vật cô ghét nhất. Trong lúc vẽ kiểu người trước mặt chỉ nói những lời dễ nghe nhưng vừa quay đi đã đưa ra những đánh giá bất công, cô nhận ra bản thân mình cũng chẳng khác gì người đó, nên đã vẽ chính mình một cách thành thật hơn. Có lẽ vì vậy mà hình ảnh cô nàng Naesoong trong tranh giống cô như hai chị em sinh đôi.

01 “Acha 我差/Mì ăn liền”

02 “Naesoong: Ba, hai, một, phóng”

03 “Acha 我差/OOps”

04 “Sống chết vì phong độ: Hôm nay cũng đã vất vả rồi”

Cuộc gặp giữa kỹ thuật truyền thống và chủ đề hiện đại

Cuộc sống thường ngày hiện đại của người phụ nữ mặc hanbok – bộ trang phục riêng của dân tộc. Tác phẩm của họa sĩ Kim Hyun Jung, nơi hai chủ đề đối lập gặp nhau, cũng hòa trộn cả kỹ thuật truyền thống và hiện đại trong cách thể hiện. Về cơ bản cô theo kỹ thuật tô màu của hội họa phương Đông truyền thống, nhưng bên trên đó cô thêm yếu tố hiện đại là cắt dán giấy hanji, và quá trình ấy khá thú vị. Vì là tác phẩm mang tính tự thuật nên ý tưởng được lấy từ đời sống thường ngày. Khi đã hình dung tác phẩm, dù là leo núi hay cưỡi ngựa, cô đều tự mình trải nghiệm trước rồi mới bắt đầu nhấc bút, và khởi đầu là một bức tranh khỏa thân. Trước tiên cô vẽ nhân vật ở dạng khỏa thân, rồi tô màu thật nhạt theo kỹ thuật hội họa phương Đông, sau đó dán giấy hanji do chính mình nhuộm để mặc áo cho nhân vật, như chơi búp bê giấy. Áo jeogori được cắt dán bằng giấy hanji mỏng để thể hiện độ ráp đặc trưng của hanbok, còn chiếc váy được vẽ bằng màu loãng sao cho như trong suốt. Để truyền tải thông điệp “nhìn thấu cả bên trong”, cô đã nghĩ ra kỹ thuật khoác lên nhân vật bộ hanbok bán trong suốt. Vì khổ tranh lớn lại còn dùng kỹ thuật cắt dán nên thời gian để hoàn thành một tác phẩm là khá dài. Dù vẽ miệt mài từ sáng đến đêm như một nhân viên công sở, cô vẫn mất hai đến ba tháng. Tác phẩm hoàn thành như thế chẳng khác nào đứa con sinh ra sau cơn đau đẻ. Vì vậy, dù là họa sĩ hướng đến công chúng, cô vẫn luôn gặp người mua trước khi trao tác phẩm, với mong muốn những đứa con của mình được ở một nơi tốt.

Ước mơ với tư cách họa sĩ của cô rất rõ ràng: vẽ những tác phẩm thể hiện văn hóa Hàn Quốc một cách đẹp đẽ. Nói văn hóa Hàn Quốc không có nghĩa là vẽ những thứ truyền thống như hanbok, hanok hay bánh tteok, mà cô muốn vẽ những trào lưu Hàn Quốc nóng nhất hiện nay: người phụ nữ mặc quần slacks đi mua sắm, hay văn hóa kỳ cọ, tẩy tế bào chết ở nhà tắm công cộng. Thử nghĩ mà xem, chẳng phải bức “Đấu vật” trong <Danwon pungsokdocheop> của Kim Hong-do, hay “Danopungjeong” của Shin Yun-bok, với cảnh sinh hoạt và những khung cảnh thịnh hành thời đó, khi nhìn từ thời nay lại chính là những hình ảnh Hàn Quốc nhất hay sao? Đó là lúc câu nói của chính tác giả khi mô tả tác phẩm của mình – “sách sử ký bằng tranh” – mới được hiểu trọn vẹn.