Maeil Business Newspaper | “Câu chuyện Naesoong” mà họa sĩ Kim Hyun Jung lôi ra từ dưới lớp váy hanbok [Fashion Documentary 8]

[MK Fashion của Maekyung.com, phóng viên Cha Pyung-chul] “Kim Hyun Jung đã bắt đầu tỏ ra e lệ giả tạo”. Những triển lãm cá nhân của nữ họa sĩ trẻ đang được nhiều người chú ý, nhất là trên mạng xã hội, đang diễn ra cùng lúc ở nhiều nơi. Trong khi triển lãm cá nhân đầu tiên chủ yếu gồm các tác phẩm thời kỳ đầu đã diễn ra ngày 4 vừa qua ở Busan, thì ngày 20 vừa qua, “Câu chuyện Naesoong” được trưng bày tại Woolim Gallery ở Insa-dong, Seoul. Hơn nữa, triển lãm theo lời mời ở Seoul lần này được tổ chức sau khi chị được chọn làm họa sĩ xuất sắc ở hạng mục hội họa Hàn Quốc tại “Triển lãm mời gọi các họa sĩ triển vọng mới là học viên cao học mỹ thuật Hàn Quốc” do Viện Nghiên cứu Quản trị Mỹ thuật Hàn Quốc chủ trì năm 2012. Những tác phẩm gần đây của chị vẽ nhiều dáng vẻ khác nhau của một nàng thiếu nữ mặc hanbok, bằng kỹ pháp thủy mặc màu nhạt cùng kỹ thuật cắt dán trên hanji. Tận mắt xem tác phẩm, trong dòng chảy của những đường cong đẹp đẽ, biểu cảm thật sống động và thái độ thì đường hoàng, còn chiếc váy hanbok nhìn thấu được bên trong lại gợi cảm hơn tôi nghĩ, khiến tôi hơi bối rối. Lặng lẽ ngắm tranh trong phòng trưng bày vừa lắp đặt xong, tôi có cảm giác như mình đã thành Bae Yong-joon trong bộ phim “Scandal”, đang nhìn Lee So-yeon nằm sấp trên đôi tất beoseon mà viết thư cho chàng công tử nhà bên.

Khi tôi hỏi chị lý do chọn chân dung tự họa cho “loạt tranh Naesoong”, chị đáp: “Trong lúc nghĩ đến người mẫu nữ, tôi đã chọn bản thân mình, điều dễ nhất”. Chị nói thêm: “Trước đó tôi cũng đã vẽ rất nhiều chân dung tự họa nên không thấy lạ lẫm”, rằng vì vậy ngoài việc coi đó là người mẫu đơn thuần, chị đã không phóng chiếu bản thân vào nhân vật trong tranh, nhưng rồi một ngày chị chợt nhận ra đối tượng ấy cũng chính là mình. Giống như câu nói “ghét một ai đó, suy cho cùng là vì ta phát hiện ra chính mình bên trong người ấy”, chị nói: “Naesoong cũng là hình ảnh của tôi, nhưng có lẽ ban đầu tôi đã muốn phủ nhận điều đó”. Rốt cuộc, dù chị cũng có những nét của bất kỳ người phụ nữ nào thích giày và thích mua sắm, chị vẫn từng nghĩ “tôi thì không đến mức đó”. Chị cười nhẹ nhõm: “Tôi đã nghĩ rằng đây rốt cuộc là chuyện của chính mình, mà tôi lại cứ đem quy cho lỗi của người khác”.

Chủ đề naesoong được kể là khởi đi từ câu hỏi “liệu ý đồ của họ có chỉ toàn là xấu thôi không?”, nảy ra khi chị chứng kiến những con người mình từng gặp bộc lộ hai mặt trước sau khác nhau và cũng từng bị thương vì điều đó. Những trăn trở ấy dẫn tới một cách hiểu tích cực hơn, rằng “có lẽ vốn chẳng có ác ý gì”, rồi hiện ra thành lối biểu đạt ngộ nghĩnh và tươi tắn rất riêng của một họa sĩ trẻ: “hãy thử khoác lên mình bộ hanbok, chiếc áo đẹp đẽ, mà làm những hành động có thể là chẳng trang nhã”. Người phụ nữ mặc hanbok, trang điểm cả mái tóc bằng tteoljam và trâm binyeo, vừa ăn mì ăn liền trên chiếc nắp nồi nhôm đang sôi trên bếp gas du lịch, vừa ngắm chiếc túi Louis Vuitton và chiếc cốc Starbucks mang đi. Nhiều năm trước, khi tranh luận về “doenjangnyeo” đang rộ lên, những bản tin về chuyện các cô gái tuổi 20 tiết kiệm tiền để mua hàng hiệu đã bị chỉ trích rất nhiều. Nhưng chị lại gói gọn cái hiện thực chật vật ấy cùng những ham muốn thật thà vào một bức tranh thật sảng khoái. “Những người phụ nữ bình thường có khi cũng nhắm mắt chạy theo hàng ngoại hay hàng hiệu nước ngoài, mà tôi cũng cảm thấy đó chính là hình ảnh của mình. Nên tôi đã muốn truyền tải hình ảnh đó bằng cái nhìn của người khác.” “Ban đầu, trong khi nghĩ xem kể điều gì thì mọi người có thể đồng cảm, tôi đã nghĩ đến những ham muốn của những người tuổi 20 mà tôi thuộc về. Chẳng hạn chuyện mua sắm, dạo này tôi bận đến mức một năm chỉ đi mua sắm một hai lần, nhưng đúng những lúc ấy thì tôi lại tận hưởng hơn bất cứ ai. Có lẽ tôi cũng như những người phụ nữ khác, xem đó là cách giải tỏa căng thẳng. Và tôi còn nghĩ mình ngấm ngầm có khuynh hướng nghiện nữa. Hễ bị căng thẳng là tôi phải ngắm nghía gì đó, dù chỉ là trang web mua sắm trên mạng. Không có tiền thì tôi đi những chỗ như Daiso.”

Trong số những bức tranh được trưng bày có hình ảnh một người phụ nữ hai tay đầy túi mua sắm, bên trên lại còn gánh cả một chiếc thùng lớn, đang ngoảnh lại nhìn chiếc giày danghye bên phải vừa tuột khỏi chân. Có thể nói nó giống như cảnh một thiên kim tiểu thư thời Joseon đi hưởng tuần trăng mật ở Hawaii, vì sắp đến giờ đóng cửa nên sốt ruột rảo bước về phía quầy thu ngân thì chuyện xảy ra. Acha 我差, thủy mặc màu nhạt trên hanji, cắt dán. “Cả cảnh ăn mì ăn liền lẫn cảnh tuột giày tôi đều đặt tên là ‘Acha (我差)’. Đó là khoảnh khắc thấy ‘oái’ khi mua sắm, nhưng tôi cũng dùng chữ ‘ngã’ (我) nghĩa là tôi và chữ ‘sai’ (差) nghĩa là thiếu, để thể hiện sự thiếu hụt của chính mình.”

Trong một bức tranh khác lại có cảnh người phụ nữ sơn móng tay, mặc hanbok ngồi đó, trước mặt là xăng đan và danghye, cao gót và wedge heel rồi cả đôi bốt ngắn có lông, đang băn khoăn không biết nên xỏ đôi nào. “Bức tranh cầm đôi giày cũng vậy, thấy hình ảnh mẹ tôi mỗi buổi sáng ngắm những đôi giày đặt dưới sàn mà băn khoăn nên xỏ đôi nào cũng có trong chính tôi, nên tôi đã đặt tên bằng chữ ‘không’ (空). Thường thì người ta vẫn cảm thấy mua mãi mua mãi mà vẫn chẳng có gì đáng mặc, đáng xỏ, đúng không? Tôi đã thể hiện cả sự hư không lẫn niềm vui ấy.” Naesoong: 空, thủy mặc màu nhạt trên hanji, cắt dán

Mặt khác, hanbok, thứ có thể gọi là nghệ thuật của đường nét, vừa là biểu tượng của sự trang nhã như Han Hyo-joo trong phim “Gwanghae”, lại vừa có thể gợi lên những tưởng tượng vô cùng mơn trớn như Kim Min-jung trong “Eumnanseosaeng”. Những người phụ nữ trong tranh của chị mang biểu cảm thanh khiết và tụ lại dưới chủ đề “naesoong”, nhưng vì khoác bộ hanbok hiện rõ làn da trần nên tôi thấy có lẽ các nàng cũng có thể làm những chàng trai ngây thơ phải đỏ mặt. Giống như những nam sinh được kể là chẳng dám vươn vai ở các trường nam nữ học chung thời gian gần đây. “Trước khi vẽ hanbok, tôi vẽ phần khỏa thân trước rồi mới khoác hanbok lên trên. Dù thời gian vẽ tốn gấp ba lần, lý do tôi vẫn kiên trì với cách đó là vì tôi có ý muốn lôi ra những câu chuyện bị che giấu trong chiếc váy rộng. Việc vẽ thật tỉ mỉ phần khỏa thân bên trong là vì tôi muốn kể chuyện gì đang diễn ra bên trong lớp áo, và cả trong bất cứ sự việc nào chứ không nhất thiết là hanbok thì thực ra chuyện gì đang xảy ra, nên dù có gợi cảm tôi vẫn thể hiện hết.” “Xét theo cách nào đó, tôi cho rằng nó có thể được xếp vào chủ nghĩa nữ quyền. Cả chuyện người phụ nữ ở Hàn Quốc được trưng ra ở dạng khỏa thân cũng vậy. Thật ra tôi có tâm lý phản kháng với những lời kiểu ‘vì mày là con gái mà’. Con gái thì sao lại không được cởi? Chuyện này là xấu sao? Tôi cho rằng những suy nghĩ như vậy phải được bày ra và bộc lộ thật thà nhất có thể. Năm 2012, 3 bức trong số tranh của tôi được làm thành ốp điện thoại, ban đầu bố mẹ tôi phản đối. Vì đó cũng là khuôn mặt của tôi. Và vì có mặt gợi cảm nên bố mẹ nói tốt nhất là đừng làm. Nhưng giờ thì bố mẹ ủng hộ tôi, thỉnh thoảng bố còn nói đùa rằng chỗ này thì che bớt đi một chút.”

Cách đây không lâu, phong cách hanbok của Thị trưởng Park Won-soon từng gây xôn xao. So với những người nổi tiếng thường khoác bộ hanbok đẹp đẽ mà lại để đôi giày da đen làm người ta tiếc, ông đã chỉn chu từ đôi tất beoseon đến đôi gatsin, qua đó khoe được nét đẹp trang nhã. Vì vậy tôi đã hỏi về bộ hanbok của người phụ nữ trong tranh. “Một phần thì tôi mua. Của mẹ tôi cũng mượn mặc. Và tôi chủ yếu mặc hanbok của cô Park Sul-nyeo. Tôi tình cờ có duyên với cô Park khi đi chuẩn bị cho hôn lễ của một người họ hàng. Ngoài ra, có những bộ trong tranh thì tôi chỉ đổi màu đi.”

Như Suh Do-ho, người cách đây không lâu được xem là họa sĩ Hàn Quốc xuất sắc nhất còn đang sống, hay Bae Young-whan, người đã mở triển lãm cá nhân tại Plateau Gallery năm 2012, việc phân định chuyên ngành trong mỹ thuật đã trở thành điều vô nghĩa. Thế nhưng sau khi cơn lốc pop art thổi vào giới mỹ thuật của chúng ta từ những năm 2000, việc tìm thấy chất liệu hay kỹ pháp truyền thống ở một họa sĩ trẻ đã thành chuyện hơi khó. Vì vậy tôi đã hỏi chị lý do sử dụng hanji và thủy mặc. “Loại hanji tôi vẽ là giấy gọi là misaraji sunji. Nghe nói trong tiếng Nhật thì misaraji cũng có nghĩa là sunji, nên nếu nói bằng tiếng ta thì sẽ thành ‘sunji sunji’ nhỉ? Để có độ loang mực tự do và những chi tiết nhỏ, tôi dùng loại giấy mỏng nhất trong các loại misaraji sunji, gọi là anpi. Nhưng điểm khó là vì quá mỏng nên đang vẽ có thể bị rách. Có khi để khô rồi quay lại thì đã nứt ra.” “Tôi cho rằng so với sơn dầu hay acrylic, hội họa Hàn Quốc rõ ràng có sức hấp dẫn riêng. Cái cảm giác vừa hiện qua, vừa chồng lớp mà vẫn trong suốt ấy, tôi rất thích. Sơn dầu càng dày thì mức độ hoàn thiện càng cao, nhưng hội họa Hàn Quốc thì càng chồng lớp lại càng trong suốt. Thật ra gần như không có vật liệu mỹ thuật nào như vậy. Nên vật liệu hội họa Hàn Quốc cũng là chất liệu tôi điều khiển giỏi nhất, và tôi có mong muốn cho mọi người biết đến vẻ đẹp riêng của nó.” Họa sĩ Kim Hyun Jung từng nói chỉ cần có một người duy nhất yêu thích tranh của mình thì chị vẫn muốn vẽ. Nhưng những triển lãm theo lời mời liên tiếp tại Bảo tàng Nghệ thuật Hangaram, Seoul Arts Center vào tháng 6 và tại Jaedong Gallery vào tháng 10, chẳng phải là bằng chứng cho thấy ngay khi vừa xuất hiện, chị đã có rất nhiều khán giả đắm mình trong tà váy trong tranh của mình hay sao.

[MK Fashion của Maekyung.com, phóng viên Cha Pyung-chul news@fashionmk.co.kr / Ảnh = phóng viên Jin Yeon-su, do Woolim Gallery cung cấp]

Người viết — Reporter Cha Pyeong-cheol